I PKN 299/00

Wyrok z dnia 7 marca 2001 r. I PKN 299/00 Do naruszenia art. 227 KPC dochodzi wówczas, gdy sąd oddala wnioski dowodowe zmierzające do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Przewodniczący SSN Teresa Flemming-Kulesza (sprawozdawca), Sędziowie SN: Katarzyna Gonera, Józef Iwulski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2001 r. sprawy z powództwa Jerzego Ś. przeciwko Przedsiębiorstwu Państwowej Komunikacji Samochodowej w K. o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o pracę, na skutek kasacji po- woda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kiel- cach z dnia 29 grudnia 1999 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Końskich wyrokiem z dnia 25 października 1999 r. oddalił powództwo Jerzego Ś. przeciwko Przedsiębiorstwu Państwowej Komunika- cji Samochodowej w K. o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o pracę. Sąd ten ustalił, że powód był zatrudniony w pozwanym Przedsiębiorstwie od 1 listopada 1969 r., ostatnio na stanowisku kierownika Działu Administracyjno-Gospo- darczego i Transportu. Od 26 października 1998 r. do 22 lipca 1999 r. powód korzy- stał ze zwolnienia lekarskiego, a od 23 lipca do 6 sierpnia 1999 r. przebywał na urlo- pie wypoczynkowym. 10 sierpnia 1999 r. otrzymał pismo zawierające oświadczenie pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę za trzymiesięcznym wypowiedzeniem. Jako przyczynę wypowiedzenia podano trudną sytuację ekonomiczną pozwanego, zmiany organizacyjne i konieczność zmniejszenia zatrudnienia w przedsiębiorstwie. W okresie wypowiedzenia oddelegowano powoda do pracy w dziale przewozów pa- sażerskich i towarowych na stanowisku rewizora. Tę pracę powód miał wykonywać do 9 listopada 1999 r. W pozwanym Przedsiębiorstwie od 1 listopada 1998 r. wpro- 2 wadzono nowy schemat organizacyjny, w którym nie występuje dział kierowany do- tychczas przez powoda. Został natomiast powołany Oddział Administracyjno-Gospo- darczy, Zabezpieczenia Mienia i Ochrony Przeciwpożarowej, którego kierownikiem został Ryszard M., posiadający wyższe wykształcenie, wcześniej pracujący na sta- nowisku zastępcy dyrektora do spraw technicznych. Rada pracownicza przedsiębior- stwa we wniosku nr 1 z posiedzenia z 30 września 1998 r. wystąpiła do dyrektora o odwołanie powoda z zajmowanego stanowiska i rozwiązanie z nim umowy o pracę. Rada nie widziała możliwości współpracy z powodem. Poprzedni dyrektor (jak ze- znał) nie miał nigdy do powoda żadnych zastrzeżeń i według niego powód był do- brym pracownikiem. W ocenie Sądu Rejonowego do rozwiązania umowy o pracę z powodem doszło z przyczyn ekonomicznych, z uwagi na zlikwidowanie jego stanowi- ska pracy po zmianie schematu organizacyjnego. W stosunku do powoda zastoso- wano regulamin postępowania w sprawach dotyczących pracowników objętych za- miarem zwolnienia z pracy wydany we wrześniu 1998 r. przez tymczasowego kie- rownika PPKS w K. Powód zaskarżył ten wyrok, a Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Spo- łecznych w Kielcach oddalił jego apelację wyrokiem z dnia 29 grudnia 1999 r. Sąd drugiej instancji zaakceptował ustalenia i wnioski Sądu Rejonowego. Powód wniósł kasację od tego wyroku, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 45 § 1 KP, a także zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy - art. 227 KPC i art. 386 § 4 KPC - oraz sprzeczność ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału - art. 233 § 1 KPC i art. 385 KPC. W uzasadnieniu kasacji zakwestionowano prawdziwość poda- nej przez pracodawcę przyczyny zwolnienia powoda z pracy, faktycznie było nią żą- danie rady pracowniczej. Nie może ono stanowić przyczyny uzasadniającej wypo- wiedzenie, mogłyby ją stanowić zarzuty stawiane powodowi przez radę, te jednak nie zostały wskazane przez pracodawcę, na pewno z tego powodu, że są bezpodstaw- ne. Zdaniem powoda jego stanowisko pracy zostało zachowane, a Sąd nie ustalił ile osób zwolniono i w jakich grupach zawodowych. Sąd nie przeprowadził też postępo- wania dowodowego na okoliczność, czy nie było innej pracy dla powoda ze względu na jego długoletni staż, nienaganną pracę i brak uprawnień emerytalnych lub zasiłko- wych. Sąd drugiej instancji winien uchylić wyrok Sądu Rejonowego wobec tak zna- 3 czących uchybień. Gdyby nawet były zwolnienia grupowe, to rada pracownicza nie może typować do zwolnienia, stanowiłoby to przekroczenie jej uprawnień. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Kasacja nie jest uzasadniona. Ocenę zasadności jej podstaw należy rozpo- cząć od zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Niesłusznie zarzuca się w kasacji, że Sąd drugiej instancji z naruszeniem art. 385 i 386 § 4 KPC zamiast uchy- lenia wyroku pierwszoinstancyjnego oddalił apelację, akceptując wadliwą ocenę do- wodów i nieprzeprowadzenie dowodów na istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności. Nie twierdzi się przy tym w kasacji, że Sądy bezpodstawnie oddaliły wnioski dowo- dowe powoda zmierzającego przy ich pomocy do wykazania, że nie miało miejsca zmniejszenie zatrudnienia w pozwanym Przedsiębiorstwie. Takiego twierdzenia nie zawiera zresztą kasacja, w której jedynie podnosi się, że Sąd nie prowadził postępo- wania na tę okoliczność. Ten zarzut nie został powiązany z odpowiednim dla niego przepisem Kodeksu postępowania cywilnego. Przepis art. 227 KPC nie został naru- szony. Zgodnie z tym przepisem przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzy- gnięcia sprawy istotne znaczenie. Sąd nie postąpił wbrew normie zawartej w tym przepisie, gdyż nie prowadził dowodów na okoliczności nieistotne dla rozstrzygnięcia, ani też nie oddalił, błędnie stosując ten przepis, wniosków dowodowych zmierzają- cych do wyjaśnienia okoliczności istotnych. Ta druga sytuacja miałaby miejsce wów- czas, gdyby jednocześnie doszło do niewłaściwego rozumienia lub stosowania prawa materialnego, z którego wynika, jakie ustalenia są istotne dla rozwiązania powstałego konfliktu i rozpoznania zgłoszonych roszczeń. W rozpoznawanej sprawie istotne było ustalenie, czy podane przez pracodawcę przyczyny wypowiedzenia miały rzeczywi- ście miejsce i czy to one spowodowały zwolnienie powoda z pracy. Ustalając, że w pozwanym Przedsiębiorstwie z powodu trudnej sytuacji ekonomicznej dokonano zmian organizacyjnych i zmniejszono zatrudnienie, Sąd Rejonowy powołał się na zeznania dyrektora, nowy schemat organizacyjny i regulamin zwolnień. Kwestii żą- dania zwolnienia powoda zgłoszonego przez radę pracowniczą (Sąd ustalił tę oko- liczność) nadane zostało właściwe znaczenie. Wniosek rady i niemożliwość ułożenia przez nią współpracy z powodem miały znaczenie przy wyborze powoda jako pra- cownika przewidzianego do zwolnienia z pracy. Nic nie wskazuje na to, że wniosek rady był rzeczywistą przyczyną zwolnienia. Dowody, na które powołuje się powód w 4 kasacji, wskazują jedynie na to, że rada domagała się zwolnienia, a nie na to, czym kierował się pracodawca dokonując wypowiedzenia. Przyczyny wypowiedzenia wskazane przez pracodawcę, których zaistnienie zostało potwierdzone w ustaleniach dokonanych przez Sądy bez naruszenia wynikającej z art. 233 § 1 KPC zasady swo- bodnej oceny dowodów, stanowią dostateczne jego uzasadnienie. Sąd nie naruszył art. 45 § 1 KP, gdyż nie uznał, że wniosek rady pracowniczej stanowił (w okoliczno- ściach sprawy, bez badania stawianych powodowi przez radę zarzutów) dostateczną przyczynę rozwiązania z nim stosunku pracy. Kasacja jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała zatem od- daleniu (art. 39312 KPC). ========================================