I PKN 297/97

Wyrok z dnia 1 października 1997 r. I PKN 297/97 Po nowelizacji art. 71 KP ustawą z dnia 7 kwietnia 1989 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 20, poz. 107) nie ma przeszkód, aby po upływie okresu wypowiedzenia, z którym było rów- noznaczne odwołanie ze stanowiska (art. 70 § 2 KP) strony zawarły umowę o pracę na uzgodnionych warunkach pracy i płacy. Przewodniczący SSN: Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Józef Iwulski (sprawozdawca), Walerian Sanetra. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 1 października 1997 r. sprawy z po- wództwa Kazimierza M. przeciwko Lasom Państwowym-Nadleśnictwu G. o dopusz- czenie do pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 21 lutego 1997 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok oraz wyrok Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Koninie z dnia 28 listopada 1996 r. [...] i przekazał sprawę temu Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając mu rozstrzygnięcie o kosztach postępo- wania kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 28 listopada 1996 r. [...], Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Koninie oddalił powództwo Kazimierza M. przeciwko Lasom Państwowym-Nadleśnictwo G. o nakazanie dopuszczenia do pracy. Sąd Rejonowy ustalił, że powód był zatrudniony na stanowisku leśniczego Leśnictwa B.K. W dniu 25 kwietnia 1995 r. został odwołany z tego stanowiska. Jego powództwo o przywrócenie do pracy zostało prawomocnie oddalone. Okres wypowiedzenia, z którym równoznaczne było odwołanie ze stano- wiska, rozpoczął się 1 lutego 1996 r. i zakończył 30 kwietnia 1996 r. Po tej dacie po- wód chciał podjąć pracę na stanowisku podleśniczego. Strona pozwana jednak nie dopuściła go do tej pracy. Strona pozwana uważała, że stosunek pracy z powodem rozwiązał się w wyniku odwołania. Pismo odwołujące zawierało wprawdzie propozy- 2 cję zatrudnienia na stanowisku podleśniczego, jednak powód odmówił przyjęcia tej propozycji. Według Sądu Rejonowego, po upływie okresu wypowiedzenia nie został z powodem nawiązany nowy stosunek pracy. Z faktu zaproponowania powodowi no- wych warunków pracy w odwołaniu nie można wywodzić żadnych skutków prawnych, gdyż wypowiedzenie warunków pracy i płacy pracownikowi zatrudnionemu na pods- tawie powołania było niedopuszczalne (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 grud- nia 1987 r., III PZP 47/87). Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu wyrokiem z dnia 21 lutego 1997 r. [...] oddalił apelację powoda. Sąd drugiej instancji podzielił pogląd, że wypowiedzenie zmieniające względem pracownika zatrudnionego na podstawie powołania było niedopuszczalne. Nadto podkreślił, że powód nie przyjął zaproponowanych mu warunków, co wynika z protokołu rozprawy przed Sądem Re- jonowym w Koninie z dnia 28 listopada 1996 r. W kasacji od tego wyroku powód zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 22 § 1 KP i 42 § 3 KP. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz wyroku Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy do ponownego roz- poznania. Powód wywiódł, że w piśmie z dnia 25 sierpnia 1995 r., odwołującym go ze stanowiska leśniczego, strona pozwana stwierdziła, że po upływie okresu wypowie- dzenia, tj. od dnia 1 sierpnia 1995 r. będą powoda obowiązywały nowe warunki pracy polegające na zatrudnieniu na stanowisku podleśniczego. W piśmie tym zaznaczono, że jeżeli powód do połowy okresu wypowiedzenia nie złoży oświadczenia o odmowie przyjęcia nowych warunków, to będzie to równoznaczne z ich przyjęciem. Według powoda nie złożył on takiego oświadczenia, a więc doszło do przyjęcia nowych wa- runków pracy. Wniesienie powództwa o przywrócenie do pracy i ewentualna odmowa przyjęcia nowych warunków, ale dokonana już po upływie połowy okresu wypowie- dzenia, nie mają zdaniem powoda żadnego znaczenia. Powód podniósł, że nastąpiła zmiana w stanie prawnym względem stanu, w którym zapadła uchwała z dnia 21 grudnia 1987 r., III PZP 47/87. Nowelą z dnia 4 kwietnia 1989 r. przepis art. 71 KP został bowiem zmieniony przez dodanie możliwości zatrudnienia pracownika powo- łanego po upływie okresu wypowiedzenia na uzgodnionych przez strony warunkach. Powód podkreślił, że gdyby nawet przyjąć niedopuszczalność wypowiedzenia zmie- niającego wobec pracownika zatrudnionego na podstawie powołania, to i tak należa- łoby uznać zaproponowanie nowych warunków pracy jako ofertę zawarcia nowej umowy o pracę. 3 Strona pozwana wniosła o oddalenie kasacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest zasadna, gdyż słusznie podnosi zarzut naruszenia art. 22 § 1 KP. Przepis ten dotyczy nawiązania stosunku pracy, co w związku z art. 11 KP wymaga zgodnego oświadczenia woli pracodawcy i pracownika. Oświadczenia woli stron w przedmiocie zawarcia umowy o pracę mogą być złożone w sposób dostatecznie ujawniający ich wolę (art. 60 KC w związku z art. 300 KP). W piśmie z dnia 25 sierp- nia 1995 r. strona pozwana odwołując powoda ze stanowiska złożyła mu ofertę na- wiązania umownego stosunku pracy, przy czym zaproponowała, że oferta ta może zostać przyjęta przez milczenie powoda w czasie do upływu połowy okresu wypo- wiedzenia. Strona pozwana wyraźnie bowiem stwierdziła, że jeżeli w tym czasie po- wód nie odmówi przyjęcia zaproponowanych warunków, to będzie to równoznaczne z ich przyjęciem, a więc z zawarciem umowy o pracę. W uchwale z dnia 21 grudnia 1987 r., III PZP 47/87 (OSNCP 1989 z. 9 poz. 131, OSPiKA 1989 z. 2 poz. 45 z kry- tyczną glosą T. Zielińskiego) Sąd Najwyższy stwierdził, że wypowiedzenie warunków pracy i płacy pracownikowi zatrudnionemu na podstawie powołania jest niedopusz- czalne. Pomijając kontrowersyjność tego poglądu należy stwierdzić, że po nowelizacji art. 71 KP, dokonanej ustawą z dnia 7 kwietnia 1989 r. o zmianie ustawy - kodeks pracy oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 20, poz. 107) nie było żadnych prze- szkód, aby po upływie okresu wypowiedzenia, z którym było równoznaczne odwoła- nie ze stanowiska (art. 70 § 2 KP), strony zawarły umowę o pracę na uzgodnionych warunkach pracy i płacy. W sprawie było zatem istotne czy do upływu połowy okresu wypowiedzenia powód odmówił przyjęcia zaproponowanych mu nowych warunków zatrudnienia. Sąd pierwszej instancji nie poczynił w tym zakresie żadnych ustaleń i ocen, a Sąd drugiej instancji uznał, że powód odmówił przyjęcia nowych warunków pracy, co miało nas- tąpić w dniu 28 listopada 1996 r. Oświadczenie powoda w tym momencie byłoby zło- żone już po upływie okresu wypowiedzenia, skoro według ustaleń Sądu pierwszej instancji biegło ono od dnia 1 lutego 1996 r. i zakończyło się w dniu 30 kwietnia 1996 r. Prowadzi to do uwzględnienia kasacji powoda i uchylenia zaskarżonego wy- roku zgodnie z art. 39313 § 1 KPC. Ponieważ do rozstrzygnięcia sprawy konieczne 4 jest dokonanie ustaleń faktycznych w zakresie dotychczas nie poczynionym. Sąd Najwyższy uchylił także wyrok Sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę temu Są- dowi do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić odpowiednio wypracowaną dotychczas w orzecznictwie wykładnię prze- pisów w zakresie sposobu złożenia oświadczenia woli co do odmowy przyjęcia za- proponowanych nowych warunków pracy w przypadku złożenia odwołania od wypo- wiedzenia zmieniającego (wyrok z dnia 22 września 1976 r., I PRN 51/76, OSPiKA 1978 z. 1 poz. 16 z glosą J. Knapa; uchwała z dnia 5 maja 1978 r., I PZP 5/78, OSNCP 1978 z. 11 poz. 200; wyrok z dnia 4 października 1979 r., I PRN 117/79, OSNCP 1980 z. 3 poz. 61; wyrok z dnia 2 marca 1984 r., I PRN 16/84, OSNCP 1984 z. 9 poz. 167, OSPiKA 1985 z. 2 poz.48 z glosą K. Kolasińskiego, PiP 1985 nr 11-12 s. 183 z glosą M. Gersdorf-Giaro, OSPiKA 1985 z. 1 poz. 18 z glosą H. Wierzbińskiej). ========================================