I PKN 295/97
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy orzekł, że z nauczycielem nieposiadającym wymaganych kwalifikacji do objęcia stanowiska można zawrzeć umowę o pracę, nawet jeśli poprzednio był nauczycielem mianowanym.
Powódka, Maria K.-P., była zatrudniona w Domu Dziecka i domagała się przywrócenia do pracy po zwolnieniu na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 KP. Kasacja powódki dotyczyła naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym błędnego uznania jej za pracownika umownego i dopuszczalności zwolnienia bez wypowiedzenia. Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając, że powódka, nieposiadająca wymaganych kwalifikacji pedagogicznych, mogła być zatrudniona jedynie na podstawie umowy o pracę, a nie mianowania.
Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez pracownicę, Marię K.-P., przeciwko Domowi Dziecka w P. o przywrócenie do pracy. Powódka została zwolniona na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu Pracy (rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika), co zostało uznane przez sądy niższych instancji za dopuszczalne, ponieważ powódka była zatrudniona na podstawie umowy o pracę, a nie mianowania. Kasacja zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym Karty Nauczyciela, oraz przepisów postępowania cywilnego, kwestionując m.in. ustalenie stanu nietrzeźwości powódki w miejscu pracy. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że powódka, która była wcześniej nauczycielem mianowanym, ale nie spełniała wymogów kwalifikacyjnych do pracy w domu dziecka (ukończone studia z wychowania przedszkolnego zamiast pedagogiki opiekuńczo-wychowawczej), mogła być zatrudniona jedynie na podstawie umowy o pracę. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 10 ust. 3 Karty Nauczyciela, z nauczycielem niespełniającym warunków do zatrudnienia na podstawie mianowania, stosunek pracy nawiązuje się na podstawie umowy o pracę. Sąd Najwyższy uznał również za nieuzasadnione zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym oceny dowodów dotyczących stanu nietrzeźwości powódki.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, z nauczycielem, który nie spełnia wszystkich warunków do zatrudnienia na podstawie mianowania, stosunek pracy nawiązuje się na podstawie umowy o pracę.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na art. 10 ust. 2 i 3 Karty Nauczyciela. Stwierdzono, że powódka nie spełniała wymogów kwalifikacyjnych do pracy w domu dziecka, co zgodnie z art. 10 ust. 3 Karty Nauczyciela skutkowało nawiązaniem stosunku pracy na podstawie umowy o pracę, a nie mianowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono kasację
Strona wygrywająca
Dom Dziecka [...] w P.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Maria K.-P. | osoba_fizyczna | powódka |
| Dom Dziecka [...] w P. | instytucja | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
Karta Nauczyciela art. 10 § ust. 2 pkt 8
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela
Z nauczycielem, który ponownie podejmuje pracę w zawodzie nauczyciela, był nauczycielem mianowanym, a przerwa nie przekraczała 5 lat, stosunek pracy nawiązuje się na podstawie mianowania, chyba że nie spełnia innych warunków.
Karta Nauczyciela art. 10 § ust. 3
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela
Z nauczycielem, który nie spełnia wszystkich warunków określonych w ust. 2, stosunek pracy nawiązuje się na podstawie umowy o pracę.
KP art. 52 § § 1 pkt 1
Kodeks pracy
Określa przesłanki rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.
Pomocnicze
KP art. 52 § § 3
Kodeks pracy
Pracodawca zasięga opinii zakładowej organizacji związkowej przed rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia.
KPC art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów przez sąd.
KPC art. 393 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie Sądu Najwyższego o oddaleniu kasacji.
KP art. 3
Kodeks pracy
Zasada prawa pracy.
KP art. 56 § § 1
Kodeks pracy
Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.
KPC art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 235
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 177 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 316 § § 1 i § 2
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 393 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powódka nie spełniała wymogów kwalifikacyjnych do pracy w domu dziecka, co uzasadniało zatrudnienie jej na podstawie umowy o pracę. Zwolnienie dyscyplinarne było dopuszczalne, ponieważ powódka była zatrudniona na umowie o pracę, a nie mianowaniu. Ustalenie stanu nietrzeźwości powódki było prawidłowe i oparte na zasadach doświadczenia życiowego.
Odrzucone argumenty
Błędne uznanie powódki za pracownika umownego zamiast mianowanego. Naruszenie prawa materialnego poprzez dopuszczenie zwolnienia bez wypowiedzenia. Naruszenie przepisów postępowania cywilnego przy ocenie dowodów dotyczących stanu nietrzeźwości. Wymóg uzyskania zgody związku zawodowego na rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia.
Godne uwagi sformułowania
Z nauczycielem, który nie spełnia wszystkich warunków określonych w ust. 2 [art. 10 Karty Nauczyciela], stosunek pracy nawiązuje się na podstawie umowy o pracę. Sąd II instancji, opierając się na zasadach doświadczenia życiowego, trafnie nie uznał za wiarygodne wyjaśnień powódki o używaniu lekarstw zawierających alkohol.
Skład orzekający
Kazimierz Jaśkowski
przewodniczący-sprawozdawca
Józef Iwulski
sędzia
Walerian Sanetra
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Karty Nauczyciela dotyczących nawiązywania stosunku pracy (mianowanie vs umowa o pracę) w zależności od posiadanych kwalifikacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nauczyciela podejmującego pracę w nowej placówce i nieposiadającego wymaganych kwalifikacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa pracy nauczycieli, jakim są kwalifikacje i forma zatrudnienia, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie pracy.
“Nauczyciel bez kwalifikacji – umowa o pracę zamiast mianowania. Wyjaśnia Sąd Najwyższy.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWyrok z dnia 1 października 1997 r. I PKN 295/97 Z nauczycielem, zatrudnionym uprzednio na podstawie mianowania, po- dejmującym pracę w nowej szkole, można zawrzeć umowę o pracę, jeżeli nie ma on wymaganych kwalifikacji do zajmowania objętego stanowiska (art. 10 ust. 2 pkt 8 w związku z art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, Dz.U. Nr 3, poz. 19 ze zm.). Przewodniczący SSN: Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Józef Iwulski, Walerian Sanetra. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 1 października 1997 r. sprawy z po- wództwa Marii K.-P. przeciwko Domowi Dziecka [...] w P. o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpie- czeń Społecznych w Łodzi z dnia 25 marca 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Maria K.-P. w sprawie przeciwko Domowi Dziecka [...] w P. o przywrócenie do pracy wniosła kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 25 marca 1997 r. [...]. Zaskarżonym wyrokiem oddalono apelację powódki od wyroku Sądu I instancji, oddalającego powództwo. W kasacji postawiono zarzuty naruszenia prawa materialnego: art. 52 § 1 pkt 1 KP, art. 52 KP, art. 3 KP, art. 56 § 1 KP w związku z art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz.U. Nr 3, poz. 19 ze zm.), art. 70 nie określonego aktu prawne- go oraz naruszenia przepisów postępowania cywilnego (art. 227, 233, 235, 177 § 1 pkt 4 oraz art. 316 § 1 i § 2 KPC). Uzasadniając zarzuty dotyczące prawa materialne- go stwierdzono w kasacji, iż Sąd II instancji błędnie przyjął, że powódka nie jest pra- cownikiem mianowanym, lecz umownym. Dlatego uznał on rozwiązanie z nią umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 KP za dopuszczalne. Za- rzuca się także, iż w zaskarżonym wyroku błędnie przyjęto, że na rozwiązanie umo- 2 wy o pracę w tym trybie nie jest wymagana zgoda związku zawodowego. Zarzuty na- ruszenia prawa procesowego uzasadniono błędnym uznaniem przez Sądy, że po- wódka była w pracy w stanie nietrzeźwości, gdyż odmówiono jej wiary w odniesieniu do wyjaśnień dotyczących spożywania przez nią lekarstw. Wniesiono w kasacji o uchylenie wyroków Sądów I i II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoz- nania Sądowi Rejonowemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie jest uzasadniona. Sąd Wojewódzki słusznie przyjął, że powódka zgodnie z prawem została za- trudniona przez stronę pozwaną na podstawie umowy o pracę. U poprzedniego pra- codawcy była ona zatrudniona na podstawie mianowania. Nie ma jednak do niej zas- tosowania przepis art. 10 ust. 2 pkt 8 Karty Nauczyciela, przewidujący zatrudnienie na podstawie mianowania nauczyciela, jeżeli ponownie podejmuje pracę w zawodzie nauczyciela, zaś poprzednio był nauczycielem mianowanym, a przerwa nie przekra- czała 5 lat, a w przypadku dłuższej przerwy - jeżeli wykonywał w tym okresie pracę nauczyciela. Należy bowiem mieć także na uwadze art. 10 ust. 3 tej ustawy, z które- go wynika, że z nauczycielem, który nie spełnia wszystkich warunków określonych w ust. 2 tego artykułu, stosunek pracy nawiązuje się na podstawie umowy o pracę. Trafnie Sąd Wojewódzki wskazał, że powódka nie spełnia warunku z art. 10 ust. 2 pkt 5 Karty Nauczyciela, czyli że nie posiada wymaganych kwalifikacji. Zgodnie bo- wiem z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji nauczycieli (Dz.U. Nr 98, poz. 433 ze zm.) do pracy w domu dziecka wymagane są studia na kierunku pedagogika opiekuńczo-wy- chowawcza. Ukończenie przez powódkę studiów w zakresie wychowania przedszkol- nego nie jest zatem wystarczające. Wychodząc z tych samych założeń Komisja Dys- cyplinarna umorzyła postępowanie wobec powódki, uznając ją za pracownika umow- nego. Zarzut dotyczący naruszenia art. 52 KP jest nieuzasadniony, gdyż wbrew twierdzeniom kasacji przepis ten nie wymaga zgody zakładowej organizacji związko- wej na rozwiązanie umowy o pracę, a jedynie zobowiązuje pracodawcę do zasięgnię- cia opinii tej organizacji (art. 52 § 3 KP). Nie zostało także zakwestionowane w kasa- cji ustalenie Sądu II instancji, że powódka nie należy do żadnego związku zawodo- 3 wego oraz że u strony pozwanej nie działa jakakolwiek organizacja związkowa. Także są nieuzasadnione zarzuty oparte na naruszeniu prawa procesowego. Sąd II instancji przekonująco uzasadnił, dlaczego został ustalony stan nietrzeźwości powódki w dniu 3 lipca 1996 r. Wskazał on, że powódka stawiła się do pracy o godz. 1000 w stanie nietrzeźwości, a jeszcze po upływie 5 godzin alkomat wskazał stężenie 1,37 promila alkoholu. Powódka nie zaprzeczała temu wynikowi, a jej wyjaśnień o używaniu lekarstw zawierających alkohol Sąd II instancji, opierając się na zasadach doświadczenia życiowego, trafnie nie uznał za wiarygodne. Przepis art. 233 KPC nie został zatem naruszony. Zarzuty naruszenia pozostałych przepisów powołanych w kasacji nie zostały uzasadnione, wbrew wymaganiom art. 3933 KPC, nie mogą więc być uwzględnione. Z tych względów na podstawie art. 39312 KPC orzeczono jak w sentencji. ========================================
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI