I PKN 294/98

Wyrok z dnia 2 września 1998 r. I PKN 294/98 Omyłkowe powołanie w uzasadnieniu zaskarżonego kasacją wyroku przepisu prawa materialnego, który nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia, nie zwalnia skarżącego od wykazania zarzutu naruszenia normy prawa materialne- go. Przewodniczący SSN: Józef Iwulski, Sędziowie SN: Maria Mańkowska, Zbigniew Myszka (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 2 września 1998 r. sprawy z powódz- twa Jadwigi R. przeciwko Powszechnej Spółdzielni Spożywców „S.” w Z. o uznanie bezskuteczności wypowiedzenia i przywrócenie do pracy, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowi- cach z dnia 26 lutego 1998 r. [...] o d d a l i ł k a s a c j ę. U z a s a d n i e n i e Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach, wyro- kiem z dnia 26 lutego 1998 r., oddalił apelację powódki Jadwigi R. od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Zabrzu z dnia 10 grudnia 1997 r. [...], oddalającego po- wództwo o uznanie bezskuteczności wypowiedzenia i przywrócenie do pracy, skie- rowane przeciwko „S.” Powszechnej Spółdzielni Spożywców w Z. W sprawie tej ustalono, że powódka pracowała w pozwanej Spółdzielni od dnia 9 grudnia 1976 r., ostatnio na stanowisku samodzielnego referenta w dziale handlowym. Pismem z dnia 29 kwietnia 1997 r. pozwana rozwiązała z powódką umowę o pracę za wypowiedzeniem, upływającym w dniu 1 lipca 1997 r., z przyczyn ekonomicznych leżących po stronie pracodawcy. Wypowiedzenie było konsultowane z zakładową organizacją związkową, która wyraziła zgodę na reprezentowanie inte- 2 resów powódki nie należącej do związków zawodowych, ale nie zgłosiła sprzeciwu przeciwko jej zwolnieniu. Wcześniej powódka pełniła funkcję przewodniczącego Ko- misji Zakładowej NSZZ „Solidarność”, ale ta związkowa struktura zakładowa została zlikwidowana przez Zarząd Regionu Śląsko-Dąbrowskiego tego Związku wobec za- ległości w opłacaniu składek członkowskich. Dlatego od początku 1996 r. powódka nie kierowała już związkową komisją zakładową i brak było podstaw do przyjęcia, że działalność związkowa była przyczyną wypowiedzenia jej umowy o pracę. Zwolnienia pracowników wymusiły zmiany organizacyjno-ekonomiczne, powodujące znaczną redukcję zatrudnienia, która w okresie od listopada 1996 r. do listopada 1997 r. ob- jęła 115 osób. W dziale zatrudniającym powódkę zwolniono w tym okresie 5 pracow- ników, w tym powódkę. Nie przyjęto nowych, a jedynie przeniesiono pracowników z innych placówek zatrudnienia pozwanego. Na tle dokonanych ustaleń Sąd Wojewódzki potwierdził prawidłowość stano- wiska Sądu pierwszej instancji, że rzeczywistą przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę była redukcja zatrudnienia w dziale handlowym zatrudniającym powódkę. Sąd nie dopatrzył się w zwolnieniu powódki z pracy z przyczyn ekonomicznych elemen- tów szykany za jej działalność związkową, która ustała w 1995 r., wskazując, że poz- wana wyczerpała tryb związkowej konsultacji wypowiedzenia powódce umowy o pracę. W kasacji powódki podtrzymano zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię normy art. 45 § 2 KP, polegającą na przyjęciu, że wypowiedzenie umowy o pracę nastąpiło z przyczyn ekonomicznych, a nie z przyczyn „czysto oso- bistych”. Twierdzenie to miał wykazać fakt przesunięcia dwóch innych pracowników pozwanej do pracy w dziale handlowym, z którego została zwolniona powódka. Ka- sacja zawierała również zarzut błędnej oceny okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wydania zaskarżonego orzeczenia, jednakże nie wyartykułowała narusze- nia jakiegokolwiek przepisu prawa procesowego, który miałby naruszyć Sąd drugiej instancji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 393 11 KPC rozpoznanie sprawy następuje w granicach kasacji, które wytyczają podstawy kasacyjne wyartykułowane w skardze kasacyjnej. Brak wskazania konkretnych przepisów postępowania, które miałby naruszyć Sąd drugiej 3 instancji, powoduje - według ustalonej linii orzeczniczej - związanie Sądu Najwyż- szego ustaleniami faktycznymi przyjętymi przez Sąd drugiej instancji za podstawę wyrokowania. Z miarodajnie ustalonych okoliczności faktycznych sprawy wynika, że wypowiedzenie powódce umowy o pracę nastąpiło wyłącznie z przyczyn ekonomicz- nych dotyczących pracodawcy i bez żadnego powiązania z działalnością związkową powódki, prowadzoną jedynie do końca 1995 r., a przeto wypowiedzenie powódce było uzasadnione w rozumieniu art. 45 § 1 KP w związku z art. 1 i 10 ustawy z dnia ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pra- cownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm., powoływanej dalej jako ustawa o zwolnieniach z pracy). Równocześnie niezrozumiały jest kasacyjny zarzut naruszenia art. 45 § 2 KP „przez błędną jego interpretację” w sytuacji oddalenia apelacji powódki przez Sąd drugiej instancji od wyroku Sądu Rejonowego oddalającego powództwo o uznanie bezskuteczności wypowiedzenia, skoro dyspozycje art. 45 § 2 KP dopuszczają moż- liwość alternatywnego zasądzenia odszkodowania w miejsce orzeczenia o bezsku- teczności wypowiedzenia lub przywrócenia do pracy, jeżeli sąd pracy ustali niemoż- liwość lub niecelowość reaktywowania stosunku pracy. Wprawdzie Sąd Rejonowy w uzasadnieniu wydanego wyroku wskazał, że „nie znalazł okoliczności przemawiają- cych po myśli art. 45 § 2 KP za uznaniem zasadności roszczenia powódki”, ale od- dalając powództwo w istocie rzeczy wyrokował na podstawie art. 45 § 1 KP (a contrario) i bez związku z art. 45 § 2 KP. Omyłkowe lub niezrozumiałe powołanie w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji przepisu, który nie stanowił podstawy merytorycznego rozstrzygnięcia, nie zwalnia skarżącego od wskazania zarzutu na- ruszenia normy prawa materialnego, która w sprawie mogła bądź była zastosowana. Skarga kasacyjna przysługuje bowiem od wyroku Sądu drugiej instancji i wymaga wskazania przepisów prawa materialnego lub procesowego, które zdaniem skarżą- cego naruszył ten Sąd. Niewyjaśnienie przez Sąd Wojewódzki podstawy prawnej wydanego orzeczenia, spowodowane nieprzytoczeniem w uzasadnieniu zaskarżo- nego orzeczenia jakiegokolwiek przepisu prawa materialnego, który stanowił pods- tawę wyrokowania, również nie zwalniało skarżącego od wskazania materialnopraw- nej podstawy kasacyjnej, co jest koniecznym warunkiem uruchomienia sprawdzającej procedury kasacyjnej. 4 W okolicznościach błędnego kasacyjnego zarzutu naruszenia przepisu, który w sprawie nie mógł stanowić i nie stanowił podstawy wydania zaskarżonego orze- czenia, Sąd Najwyższy jedynie zasygnalizował, że oddalenie powództwa o uznanie bezskuteczności wypowiedzenia, a następnie oddalenie przez Sąd drugiej instancji apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego - w zakresie zarzutu błędnej inter- pretacji przepisów prawa materialnego - mogło być odnoszone do art. 45 § 1 KP w związku z art. 1 i 10 ustawy o zwolnieniach z pracy, które w sprawie miały zastoso- wanie. Jednakże przy miarodajnych i wiążących ustaleniach Sądu drugiej instancji w rozpoznawanej sprawie i tak nie zachodziło naruszenie tych regulacji prawnych. Z wyżej wskazanych powodów - braku wskazania podstaw kasacji - nie pod- dawały się procedurze kasacyjnej zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej twier- dzenia o zatrudnieniu innych pracowników w tej samej grupie zawodowej, co zwol- niona powódka, niezależnie od tego, iż z wiążących ustaleń Sądu drugiej instancji wynikało, że fakty takie nie miały miejsca. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy oddalił kasację na podstawie art. 393 12 KPC. ========================================