I PKN 280/97Likwidacja spółki gotowość do pracy wynagrodzenie
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód Stanisław Ð. dochodził od pozwanej Spółki "M." Sp. z o.o. wynagrodzenia za pracę oraz zwolnienia z funkcji kierownika budowy. Twierdził, że od kwietnia 1994 r. spółka zaprzestała działalności, a on pozostał jedynym pracownikiem. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo, wskazując, że powód, jako prezes zarządu i kierownik zakładu pracy, miał obowiązek podjąć działania zmierzające do likwidacji spółki lub rozwiązania stosunku pracy, a nie mógł domagać się wynagrodzenia za czas, gdy sam nie zorganizował sobie pracy i nie podjął stosownych kroków. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację powoda, podzielił stanowisko sądów niższych instancji. Stwierdził, że w sytuacji faktycznej likwidacji spółki i braku możliwości świadczenia pracy, pracownik nie pozostaje w gotowości do pracy w rozumieniu art. 81 § 2 Kodeksu pracy. Podkreślono, że powód sam stwarzał pozory trwania stosunku pracy i przeszkód w pracy, które wynikały z jego własnego postępowania, a nie z funkcjonowania zakładu pracy. W związku z tym, żądanie wynagrodzenia za nieistniejącą gotowość do pracy uznano za nadużycie prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 81 § 2 KP w kontekście faktycznej likwidacji pracodawcy i odpowiedzialności pracownika będącego jednocześnie organem spółki.
Dotyczy sytuacji, gdy pracownik jest jednocześnie organem spółki i sam nie podejmuje działań likwidacyjnych lub rozwiązania stosunku pracy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pracownik, będący jednocześnie prezesem zarządu i kierownikiem zakładu pracy, może domagać się wynagrodzenia za czas gotowości do pracy, jeśli spółka faktycznie zaprzestała działalności, a on sam nie podjął działań zmierzających do jej likwidacji lub rozwiązania stosunku pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracownik nie może domagać się wynagrodzenia za czas gotowości do pracy w sytuacji faktycznej likwidacji spółki i zaprzestania jej działalności, jeśli sam nie podjął stosownych działań.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji faktycznej likwidacji spółki i braku możliwości świadczenia pracy, pracownik nie pozostaje w gotowości do pracy w rozumieniu art. 81 § 2 KP. Podkreślono, że powód sam stwarzał pozory trwania stosunku pracy i przeszkód w pracy, które wynikały z jego własnego postępowania, a nie z funkcjonowania zakładu pracy. Żądanie wynagrodzenia za nieistniejącą gotowość do pracy uznano za nadużycie prawa.
Czy sąd może orzec o rozwiązaniu umowy o pracę na wniosek pracownika, gdy ten jest jednocześnie organem spółki decydującym o przeszkodach z przyczyn dotyczących zakładu pracy?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie jest uprawniony do narzucenia rozwiązania umowy o pracę stronie, gdyż zależy to od woli stron.
Uzasadnienie
Sądy obu instancji uznały, że powód, będąc organem spółki, sam decydował o przeszkodach i nie mógł domagać się rozwiązania umowy o pracę przez sąd. Powinien był złożyć oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy prokurentowi lub wspólnikowi.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Stanisław Ð. | osoba_fizyczna | powód |
| Przedsiębiorstwo Usługowo-Produkcyjno-Handlowe "M." Sp. z o.o. | spółka | pozwany |
| Zakładowa Spółdzielnia Mieszkaniowa "T." | spółka | jedyny udziałowiec pozwanej spółki |
Przepisy (10)
Główne
k.p. art. 81 § § 2
Kodeks pracy
Faktyczna likwidacja spółki i zaprzestanie jej działalności jako zakładu pracy wyklucza możliwość powoływania się pracownika na jego gotowość do pracy.
Pomocnicze
KP art. 81 § § 1
Kodeks pracy
Brak podstaw do wypłaty wynagrodzenia za nie istniejącą gotowość do pracy.
KP art. 32 § § 1
Kodeks pracy
Trwanie stosunku pracy i wypowiedzenie umowy zależy od woli stron.
KH art. 198 § § 2
Kodeks handlowy
Powód może złożyć oświadczenie woli o wypowiedzeniu umowy o pracę powołanemu przez siebie prokurentowi.
KH art. 203
Kodeks handlowy
Brak naruszenia przepisu w sytuacji, gdy spółkę reprezentował jedyny wspólnik.
KH art. 262 § pkt 3
Kodeks handlowy
Obowiązki prawne zmierzające do spowodowania ogłoszenia upadłości spółki.
KH art. 263 § pkt 1
Kodeks handlowy
Obowiązki prawne zmierzające do rozwiązania spółki.
KH art. 199 § § 2
Kodeks handlowy
Złożenie prokurentowi oświadczenia woli rozwiązywania stosunku pracy.
KPC art. 39312
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia Sądu Najwyższego o oddaleniu kasacji.
KC art. 8
Kodeks cywilny
Nadużycie prawa jako podstawa odmowy ochrony prawnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktyczna likwidacja spółki i zaprzestanie jej działalności wyklucza możliwość powoływania się pracownika na jego gotowość do pracy. • Powód, jako kierownik zakładu pracy, sam sobie nie organizuje i nie przydziela pracy. • W sytuacji faktycznej likwidacji spółki i braku możliwości świadczenia pracy, pracownik nie pozostaje w gotowości do pracy. • Żądanie wynagrodzenia za fikcyjnie podtrzymywany stosunek pracy i rzekomą gotowość do pracy jest nadużyciem prawa.
Odrzucone argumenty
Powód domagał się wynagrodzenia za pracę od maja 1994 r. do maja 1995 r. oraz odwołania go z funkcji prezesa zarządu. • Powód domagał się zwolnienia ze stanowiska kierownika budowy w trybie ustawy o zwolnieniach grupowych i zasądzenia kwoty wynagrodzenia.
Godne uwagi sformułowania
Faktyczna likwidacja spółki i zaprzestanie jej działalności jako zakładu pracy wyklucza możliwość powoływania się pracownika na jego gotowość do pracy. • Powód sam stwarza pozory trwania formalnie istniejącego stosunku pracy i przeszkód w pracy, pozostających jednak w związku z jego postępowaniem, a nie z funkcjonowaniem zakładu pracy, który zaprzestał działania. • Nie ma też podstaw z art. 81 § 1 KP do wypłaty wynagrodzenia za nie istniejącą gotowość do pracy. • Żądanie powoda zmierzające do czerpania korzyści z fikcyjnie podtrzymywanego stosunku pracy i rzekomej gotowości do pracy, jest - w ocenie składu orzekającego Sądu Najwyższego - nadużyciem prawa.
Skład orzekający
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
przewodniczący
Adam Józefowicz
sprawozdawca
Andrzej Wasilewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 81 § 2 KP w kontekście faktycznej likwidacji pracodawcy i odpowiedzialności pracownika będącego jednocześnie organem spółki."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pracownik jest jednocześnie organem spółki i sam nie podejmuje działań likwidacyjnych lub rozwiązania stosunku pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest aktywne działanie pracownika w sytuacji likwidacji firmy, nawet jeśli sam jest jej organem. Pokazuje też granice ochrony prawnej i ryzyko nadużycia prawa.
“Czy możesz żądać pensji, gdy firma, którą zarządzasz, przestaje istnieć?”
Dane finansowe
WPS: 5200 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.