I PKN 28/97

Sąd Najwyższy1997-03-07
SAOSPracyrozwiązanie stosunku pracyWysokanajwyższy
obowiązki pracowniczeciężkie naruszeniezwolnienie dyscyplinarneochrona dóbr osobistychodpowiedzialność pracownikakodeks pracylist motywacyjnyzarzutyłapówkarstwokorupcja

Sąd Najwyższy uznał, że bezpodstawne przedstawienie kierownikowi zakładu pracy poważnych zarzutów, takich jak wręczanie łapówek czy wywożenie towarów bez cła, stanowi ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych, uzasadniające zwolnienie dyscyplinarne.

Powódka została zwolniona dyscyplinarnie za ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych, polegające na wysłaniu listu z zarzutami wobec prezesa spółki i firmy. Sąd II instancji przywrócił ją do pracy, uznając list za prywatną korespondencję. Sąd Najwyższy uchylił ten wyrok w części dotyczącej przywrócenia do pracy, stwierdzając, że bezpodstawne zarzuty, takie jak wręczanie łapówek czy wywóz towarów bez cła, stanowią ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych, nawet jeśli jeden z zarzutów (nieoficjalne wypłacanie wynagrodzenia) został udowodniony.

Sprawa dotyczyła zwolnienia dyscyplinarnego pracownicy, Aleksandry W., przez T.S. Spółkę z o.o. w W. Powodem zwolnienia było ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, wynikające z wysłania przez pracownicę listu do kierownictwa spółki, zawierającego zarzuty o wręczaniu łapówek celnikom, wywożeniu towarów za granicę bez cła, używaniu broni bez zezwolenia i zaniżaniu wartości towarów w celu uniknięcia opodatkowania. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu przywrócił powódkę do pracy, uznając list za element prywatnej korespondencji, który nie godził w dobre imię prezesa ani interes spółki, a jedynie stanowił próbę uwiarygodnienia jej roszczeń. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację pozwanej, uchylił wyrok w części dotyczącej przywrócenia do pracy. Sąd Najwyższy uznał, że bezpodstawne przedstawienie tak poważnych zarzutów, jak wręczanie łapówek czy wywóz towarów bez cła, stanowi naruszenie obowiązku dbałości o dobro zakładu pracy i zasad współżycia społecznego, co uzasadnia rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika. Sąd Najwyższy podkreślił, że waga pozostałych zarzutów przesądza o ocenie całości zachowania pracownicy jako ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych. Na rozprawie przed Sądem Najwyższym strony oświadczyły, że zawarły ugodę pozasądową, co Sąd Najwyższy nakazał uwzględnić przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przedstawienie kierownikowi zakładu pracy bezpodstawnych zarzutów popełnienia przestępstwa, takich jak wręczanie łapówek czy wywożenie towarów bez cła, stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że bezpodstawne zarzuty wobec kierownictwa firmy, nawet jeśli jeden z nich (nieoficjalne wypłacanie wynagrodzenia) został udowodniony, naruszają obowiązek dbałości o dobro zakładu pracy i zasady współżycia społecznego, co uzasadnia zwolnienie dyscyplinarne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylenie wyroku w części dotyczącej przywrócenia do pracy i przekazanie do ponownego rozpoznania; odrzucenie kasacji w pozostałej części.

Strona wygrywająca

T.S. Spółka z o.o. w W. (w części uchylenia wyroku)

Strony

NazwaTypRola
Aleksandra W.osoba_fizycznapowódka
T.S. Spółka z o.o. w W.spółkapozwana

Przepisy (11)

Główne

KP art. 52 § 1 pkt 1

Kodeks pracy

Ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych uzasadniające rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Pomocnicze

KP art. 100 § 2 pkt 5 i 7

Kodeks pracy

Obowiązek dbałości o dobro zakładu pracy oraz przestrzegania zasad współżycia społecznego.

KPC art. 328 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymogi formalne uzasadnienia orzeczenia.

KPC art. 393

Kodeks postępowania cywilnego

Wymogi formalne kasacji.

KPC art. 393 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zawartość kasacji.

KPC art. 393 § 8

Kodeks postępowania cywilnego

Odrzucenie niedopuszczalnej kasacji.

KPC art. 393 § 13

Kodeks postępowania cywilnego

Orzekanie w przedmiocie kasacji.

KK art. 167

Kodeks karny

Podżeganie.

KK art. 178 § 1

Kodeks karny

Naruszenie przepisów o ochronie środowiska.

KK art. 181

Kodeks karny

Naruszenie przepisów o ochronie przyrody.

KP art. 8

Kodeks pracy

Zasady współżycia społecznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bezpodstawne przedstawienie kierownikowi zakładu pracy poważnych zarzutów (łapówki, wywóz towarów bez cła) stanowi ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych. List pracownicy zawierający zarzuty nie jest prywatną korespondencją, gdy zawiera żądania wobec spółki i dotyczy jej interesów.

Odrzucone argumenty

List pracownicy był elementem prywatnej korespondencji. List nie godził w dobre imię prezesa ani interes spółki. List nie zawierał gróźb ani nie nosił cechy szantażu. Celem listu było uwiarygodnienie roszczeń pracownicy w kontekście ugody. Naruszenie art. 328 § 2 KPC poprzez nieustosunkowanie się do okoliczności faktycznych. Pozbawienie możliwości obrony praw pozwanej w postępowaniu rewizyjnym. Sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego materiału. Naruszenie art. 8 KP przez jego niezastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

Bezpodstawne przedstawienie kierownikowi zakładu pracy tak poważnych zarzutów, jak wręczanie celnikom łapówek czy wywożenie towarów za granicę bez ich oclenia, które to zarzuty nie zostały przez powódkę udowodnione, stanowi naruszenie obowiązku dbałości o dobro zakładu pracy oraz obowiązku przestrzegania zasad współżycia społecznego. Waga pozostałych przesądza bowiem o ocenie całości tego zachowania powódki jako ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, uzasadniającym rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia z jej winy.

Skład orzekający

Jan Wasilewski

przewodniczący

Józef Iwulski

sędzia

Kazimierz Jaśkowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zwolnienia dyscyplinarnego pracownika za bezpodstawne zarzuty wobec pracodawcy."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy zarzuty są poważne i nieudowodnione, a pracownik ma obowiązek dbać o dobro zakładu pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak poważne mogą być konsekwencje wysyłania niezweryfikowanych zarzutów wobec pracodawcy, nawet w kontekście walki o swoje prawa pracownicze.

Zwolnienie dyscyplinarne za zarzuty o łapówki i przemyt? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy pracownik przekracza granice.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 7 marca 1997 r. I PKN 28/97 Przedstawienie przez pracownika kierownikowi zakładu pracy bezpodstawnych zarzutów popełnienia przestępstwa może stanowić ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych (art. 52 § 1 pkt 1 KP). Przewodniczący Prezes SN: Jan Wasilewski, Sędziowie SN: Józef Iwulski, Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 7 marca 1997 r. sprawy z powództwa Aleksandry W. przeciwko T.S. Spółce z o.o. w W. o przywrócenie do pracy i zapłatę, na skutek kasacji pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 13 września 1996 r. [...] 1. u c h y l i ł zaskarżony wyrok w części orzekającej o przywróceniu do pracy i w tym zakresie sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego, 2. o d r z u c i ł kasację w pozostałej części. U z a s a d n i e n i e Pozwana T.S. Sp. z o.o. w sprawie z powództwa Aleksandry W. o przywrócenie do pracy i zapłatę wniosła kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 13 września 1996 r. [...]. Zaskarżonym wyrokiem zmieniono wyrok Sądu I instancji w ten sposób, że przywrócono powódkę do pracy u pozwanego na poprzednich warunkach, a roszczenia o zapłatę zasiłków przekazano Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. Kasacja zarzuca naruszenie prawa procesowego poprzez brak rozstrzygnięcia o całości żądań powódki, naruszenie art. 328 § 2 KPC poprzez nieustosunkowanie się do okoliczności faktycznych podniesionych przez pozwaną, pozbawienie możliwości obrony praw pozwanej w postępowaniu rewizyjnym przez niepowiadomienie pełnomocnika o sposobie załatwienia wniosku o zniesienie terminu rozprawy z powodu urlopu oraz sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału. Zarzucono także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 52 § 1 KP w związku z art. 167, 181 i 178 § 1 KK przez przyjęcie, że list powódki z dnia 6 października 1995 r. nie zawierał gróźb, nie zagrażał interesowi Spółki, nie godził w dobre imię prezesa Spółki i nie stanowił ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, a także naruszenie art. 8 KP przez jego niezastosowanie mimo, że powódka czyniła ze swego prawa użytek sprzecznie z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem i z zasadami współżycia społecznego. W kasacji wniesiono o uchylenie tego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów postęowania według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3933 KPC kasacja powinna zawierać między innymi przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W niniejszej sprawie tylko w odniesieniu do niektórych zarzutów powołano podstawy kasacji (art. 328 § 2 KPC, art. 52 § 1 KP w związku z art. 167, 181 i 178 § 1 KK i art. 8 KP) wraz z ich uzasadnieniem. Wynika stąd, że tylko w tym zakresie kasacja może być rozpoznana, w pozostałej części podlega natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalna (art. 3938 w związku z art. 393 KPC). Meritum sprawy polega na ocenie pisma, które powódka skierowała dnia 6 października 1995 r. do prezesa pozwanej Spółki. Zawarte w nim były zarzuty nieoficjalnego wypłacenia poborów niektórym pracownikom, wręczania celnikom łapówek, wywożenia za granicę towarów bez oclenia, wożenia i używania broni bez zezwolenia i zaniżania wartości produkowanych w Polsce towarów w celu uniknięcia opodatkowania. Po otrzymaniu tego pisma strona pozwana rozwiązała z powódką stosunek pracy bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych (art. 52 § 1 pkt 1 KP). W ocenie Sądu II instancji pismo z dnia 6 października 1995 r. było elementem prywatnej korespondencji między stronami, nie godziło w dobre imię prezesa Spółki ani w interes Spółki, nie zawierało gróźb skierowania sprawy do Prokuratury lub Urzędu Skarbowego, nie nosiło cechy groźby czy szantażu. Jego celem było uzmysłowienie prezesowi pozwanej, iż korzystniejsze dla niego będzie zawarcie ugody z powódką w odniesieniu do jej żądań, albowiem w przeciwnym razie będzie ona zmuszona ujawnić przed sądem niektóre z podanych tam okoliczności dla uwiarygodnienia swoich roszczeń. Za udowodniony Sąd II instancji uznał jeden zarzut. Dotyczy to wypłacania przez stronę pozwaną części wy- nagrodzenia nieoficjalnie. Sąd Najwyższy nie podziela poglądu Sądu II instancji, według którego wysłanie omawianego pisma przez powódkę nie stanowi ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych. Nie można go uznać za pismo będące prywatną korespondencją powódki z prezesem pozwanej Spółki, gdyż zawarte są w nim żądania wobec Spółki obejmujące jej roszczenia ze stosunku pracy. Bezpodstawne przedstawienie kierownikowi zakładu pracy tak poważnych zarzutów, jak wręczanie celnikom łapówek czy wywożenie towarów za granicę bez ich oclenia, które to zarzuty nie zostały przez powódkę udowodnione, stanowi naruszenie obowiązku dbałości o dobro zakładu pracy oraz obowiązku przestrzegania zasad współżycia społecznego (art. 100 § 2 pkt 5 i 7 KP według numeracji przepisów sprzed dnia 2 czerwca 1996 r.). Dla tej konkluzji nie ma istotnego znaczenia, czy jeden z zarzutów (nieoficjalne wypłacenie części wynagrodzenia) został udowodniony. Waga pozostałych przesądza bowiem o ocenie całości tego zachowania powódki jako ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, uzasadniającym rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia z jej winy (art. 52 § 1 pkt 1 KP). Na rozprawie przed Sądem Najwyższym powódka oświadczyła, iż strony zawarły ugodę pozasądową. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Sąd Wojewódzki powinien dokonać ustaleń dotyczących tej ugody i uwzględnić ją przy orzekaniu. Z tych względów, w odniesieniu do dopuszczalnej części kasacji, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 39313 § 1 KPC. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI