Orzeczenie · 2000-09-12

I PKN 28/00

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

2000-09-12

SAOSPracyrozwiązanie stosunku pracyWysokanajwyższy

zwolnienie dyscyplinarneciężkie naruszenie obowiązkówusiłowanie kradzieżywykroczeniekodeks pracyochrona mieniasąd najwyższykasacja

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła pracownika, Stefana S., zwolnionego dyscyplinarnie przez W. Fabrykę Pomp i Armatury SA w W. za usiłowanie kradzieży płytki niklu. Sąd Rejonowy uznał zwolnienie za nieuzasadnione, zasądzając odszkodowanie, ekwiwalent za urlop i odprawę emerytalną. Sąd Okręgowy zmienił ten wyrok, uznając, że zachowanie powoda, polegające na podniesieniu paczki z płytką niklu poza terenem zakładu, stanowiło usiłowanie kradzieży i ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych, uzasadniające zwolnienie dyscyplinarne. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację pracownika, oddalił ją. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że nawet jeśli czyn pracownika miał znamiona wykroczenia (wartość poniżej 250 zł), a nie przestępstwa, to nadal stanowił on ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych (art. 52 § 1 pkt 1 KP), w tym dbania o dobro i mienie pracodawcy. Sąd Najwyższy podkreślił, że zakaz kradzieży mienia pracodawcy obowiązuje również poza terenem zakładu pracy i czasem pracy. Odnosząc się do zarzutów procesowych, Sąd Najwyższy uznał, że dopuszczenie nowych dowodów w postępowaniu apelacyjnym mieści się w ramach swobodnego uznania sądu, a zarzut dowolnej oceny dowodów nie został należycie uzasadniony. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że przypisanie czynu znamion „oczywistości przestępstwa” (art. 52 § 1 pkt 2 KP) było chybione, gdyż czyn miał charakter wykroczenia, ale nie podważyło to zasadności zwolnienia na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 KP.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Uzasadnienie zwolnienia dyscyplinarnego za czyny o znamionach wykroczenia, dopuszczalność nowych dowodów w apelacji, wymogi formalne kasacji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji usiłowania kradzieży mienia pracodawcy; interpretacja art. 381 KPC może być różnie stosowana w zależności od okoliczności.

Zagadnienia prawne (3)

Czy usiłowanie kradzieży mienia pracodawcy, mające znamiona wykroczenia, może być zakwalifikowane jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych uzasadniające zwolnienie dyscyplinarne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, usiłowanie kradzieży mienia pracodawcy, nawet o wartości poniżej progu przestępstwa (stanowiące wykroczenie), jest ciężkim naruszeniem podstawowych obowiązków pracowniczych, w tym dbania o dobro i mienie pracodawcy, i uzasadnia zwolnienie dyscyplinarne na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 KP.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zakaz kradzieży mienia pracodawcy obowiązuje bez względu na wartość skradzionego mienia i czas/miejsce wykonywania pracy. Nawet jeśli czyn pracownika stanowił wykroczenie, a nie przestępstwo, to nadal jest to ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych.

Czy sąd drugiej instancji może dopuścić nowe fakty i dowody w postępowaniu apelacyjnym, nawet jeśli strona mogła je powołać w pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepis art. 381 KPC pozostawia swobodnemu uznaniu sądu apelacyjnego dopuszczenie nowych okoliczności faktycznych i dowodów, nawet jeśli strona mogła je powołać wcześniej. Celem jest wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy interpretuje art. 381 KPC jako zasadę dopuszczającą nowe dowody w apelacji, a nie wyjątek. Celem jest zapewnienie prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a sąd apelacyjny ma możliwość dopuszczenia dowodów z urzędu lub na wniosek strony, nawet jeśli mogły być one zgłoszone wcześniej.

Czy zarzut dowolnej oceny dowodów jest skuteczny, jeśli nie jest należycie uzasadniony w kasacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut dowolnej oceny dowodów jest nieskuteczny, jeśli skarżący nie wskazuje konkretnych sprzeczności, dowodów ani sposobu naruszenia art. 233 § 1 KPC.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że brak wskazania konkretnych sprzeczności w zeznaniach świadków lub środków dowodowych uniemożliwia kontrolę kasacyjną oceny materiału dowodowego przez sąd drugiej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Pozwany (W. Fabryka Pomp i Armatury SA)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Stefan S.	osoba_fizyczna	powód
W. Fabryka Pomp i Armatury SA w W.	spółka	pozwany
Skarb Państwa-kasa Sądu Okręgowego w Warszawie	organ_państwowy	inny

Przepisy (14)

Główne

KP art. 52 § 1 pkt 1

Kodeks pracy

Ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, w tym dbanie o dobro i mienie pracodawcy, uzasadnia zwolnienie dyscyplinarne.

Pomocnicze

KP art. 52 § 1 pkt 2

Kodeks pracy

Dotyczy popełnienia przestępstwa, co nie miało miejsca w tej sprawie, gdyż czyn miał znamiona wykroczenia.

KP art. 52 § 3

Kodeks pracy

Dotyczy trybu zwolnienia dyscyplinarnego, który został dorozumianie uznany za zachowany.

KP art. 100 § 2 pkt 4

Kodeks pracy

Obowiązek pracownika dbania o dobro zakładu pracy i ochronę jego mienia.

KP art. 56 § 1

Kodeks pracy

Podstawa zasądzenia odszkodowania w przypadku niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę.

KP art. 58

Kodeks pracy

Określa wysokość odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę.

KP art. 171

Kodeks pracy

Podstawa zasądzenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop.

KPC art. 381

Kodeks postępowania cywilnego

Ograniczenie dopuszczalności powołania nowych faktów i dowodów w postępowaniu apelacyjnym, ale z możliwością ich uwzględnienia przez sąd.

KPC art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady oceny dowodów przez sąd.

KPC art. 39311

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy.

KPC art. 3933

Kodeks postępowania cywilnego

Wymogi formalne kasacji.

KPC art. 39315

Kodeks postępowania cywilnego

Związanie Sądu Najwyższego stanem faktycznym ustalonym przez sąd drugiej instancji.

k.w. art. 119

Kodeks wykroczeń

Kradzież lub przywłaszczenie mienia o wartości nieprzekraczającej 250 złotych.

Układ zbiorowy pracy art. 21

Warunki przyznawania odprawy emerytalnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Usiłowanie kradzieży mienia pracodawcy, nawet o niskiej wartości i stanowiące wykroczenie, jest ciężkim naruszeniem podstawowych obowiązków pracowniczych. • Zakaz kradzieży mienia pracodawcy obowiązuje poza terenem zakładu pracy i czasem pracy. • Dopuszczenie nowych dowodów w postępowaniu apelacyjnym mieści się w swobodnym uznaniu sądu. • Zarzut dowolnej oceny dowodów wymaga szczegółowego uzasadnienia.

Odrzucone argumenty

Czyn pracownika nie miał znamion przestępstwa, a jedynie wykroczenia, co nie uzasadnia zwolnienia dyscyplinarnego. • Sąd drugiej instancji nie powinien dopuszczać nowych dowodów w postępowaniu apelacyjnym, jeśli strona mogła je powołać wcześniej. • Ocena dowodów przez Sąd Okręgowy była dowolna i nie usunęła sprzeczności.

Godne uwagi sformułowania

Usiłowanie kradzieży lub przywłaszczenia mienia pracodawcy mające znamiona wykroczenia, a nie przestępstwa, może być zakwalifikowane jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych. • Przewidziane w art. 381 KPC ograniczenie dopuszczalności powołania nowych faktów i dowodów w postępowaniu apelacyjnym nie wyklucza uwzględnienia przez sąd drugiej instancji nowych faktów, choćby strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. • Czyn zabroniony pod groźbą kary jest „oczywisty” tylko wtedy, gdy istnieją nie budzące najmniejszych wątpliwości dowody jego popełnienia.

Skład orzekający

Walerian Sanetra

przewodniczący

Katarzyna Gonera

sprawozdawca

Zbigniew Myszka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zwolnienia dyscyplinarnego za czyny o znamionach wykroczenia, dopuszczalność nowych dowodów w apelacji, wymogi formalne kasacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji usiłowania kradzieży mienia pracodawcy; interpretacja art. 381 KPC może być różnie stosowana w zależności od okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, że nawet drobne przewinienia, które nie są przestępstwem, mogą prowadzić do zwolnienia dyscyplinarnego, co jest istotne dla pracowników i pracodawców. Dodatkowo, porusza kwestie proceduralne dotyczące postępowania apelacyjnego.

“Czy próba kradzieży paczki za 26 zł może kosztować pracę? Sąd Najwyższy rozstrzyga.”

Dane finansowe

WPS: 5580,71 PLN

odszkodowanie: 2860,14 PLN

ekwiwalent za urlop: 870,57 PLN

odprawa emerytalna: 1850 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników