I PKN 275/97

Wyrok z dnia 14 października 1997 r. I PKN 275/97 1. Przekształcenie stosunku pracy powstałego na podstawie powołania w stosunek pracy na podstawie umowy o pracę nie dotyczy pracowników od- wołanych ze stanowiska przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 24, poz.210). 2. Przy ocenie, czy uwzględnienie żądania pracownika uznania wypowie- dzenia umowy o pracę za bezskuteczne jest niemożliwe lub niecelowe, istotny jest stopień i charakter naruszenia przepisów o wypowiadaniu umów o pracę (art.45 §1 KP). Przewodniczący SSN: Jadwiga Skibińska-Adamowicz, Sędziowie SN: Barbara Wagner, Andrzej Wróbel (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 14 października 1997 r., sprawy z powództwa Włodzimierza T. przeciwko Zakładowi Opieki Zdrowotnej w Lipnie i Wo- jewodzie W. o przywrócenie do pracy na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu z dnia 6 marca 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Lipnie wyrokiem z dnia 6 listopada 1996 r. [...] uznał za bezskuteczne rozwiązanie stosunku pracy łączącego powoda Włodzimierza T. z pozwanym zakładem pracy - Zakładem Opieki Zdrowotnej w L. na skutek od- wołania powoda z zajmowanego stanowiska przez Wojewodę W. Sąd ustalił, że po- wód Włodzimierz T. był zatrudniony w pozwanym Zakładzie nieprzerwanie od dnia 15 marca 1976 r. na stanowisku zastępcy dyrektora do spraw administracyjno-ekono- micznych. Pismem z dnia 11 lipca 1996 r. Wojewoda W. odwołał powoda z zajmo- wanego stanowiska proponując jednocześnie zatrudnienie na stanowisku, które wy- 2 znaczy dyrektor Zakładu. W ocenie Sądu z przepisu art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 2 lu- tego 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 24, poz. 110), art. 68 § 1 Kodeksu pracy, art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz. 408) i rozporządzenia Rady Mini- strów z dnia 27 grudnia 1974 r. w sprawie niektórych obowiązków i uprawnień pra- cowników zatrudnionych w zakładach służby zdrowia (Dz. U. Nr 51 poz. 326) wynika, że stosunek pracy powoda, który powstał na mocy powołania przekształcił się z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 2 lutego 1996 r. w umowny stosunek pracy, a zatem Wojewoda W. nie był uprawniony do odwołania powoda z zajmowanego sta- nowiska. Po dniu 2 czerwca 1996 r. rozwiązanie stosunku pracy z powodem mogło nastąpić jedynie na skutek wypowiedzenia umowy o pracę przez dyrektora pozwa- nego Zakładu. Umowa o pracę łącząca powoda Włodzimierza T. z pozwanym zakła- dem pracy - Zakładem Opieki Zdrowotnej w L. nie została rozwiązana także z tego powodu, że powód od dnia 15 lipca 1996 r. do dnia wydania orzeczenia pozostawał na zwolnieniu lekarskim. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu wyrokiem z dnia 6 marca 1997 r. [...] oddalił apelację pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej w L. od powyższego wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Lipnie, podzielając ustalenia poczynione przez Sąd Rejonowy i poglądy prawne zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd Wojewódzki nie podzielił stanowiska pozwanego, że mimo wadliwości odwołania, niecelowe jest uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne, bowiem w miejsce powoda została zatrudniona inna osoba. W ocenie Sądu brak miejsca pracy i obsadzenie stanowiska nie może sanować czynności niezgodnych z prawem i nie może być jedynym argumentem zasądzenia odszkodowania, którego domagał się pozwany. Pozwany Zakład Opieki Zdrowotnej w L. w kasacji od powyższego wyroku Sądu Wojewódzkiego w Toruniu zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie przepisu art. 45 § 2 Kodeksu pracy i nie stwierdzenie, że żądanie powoda uznania wypowiedzenia za bezskuteczne jest niemożliwe lub niecelowe. Wskazując na powyższą podstawę kasacyjną wniósł o uchylenie zaskarżonego wy- roku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w Toruniu. W uzasadnieniu podstawy kasacyjnej zarzucił, że Sąd nie ocenił przyczyn merytorycznych odwołania pod kątem przesłanek określonych w art. 45 § 2 Kodeksu pracy. Tymczasem przyczyną odwołania powoda ze stanowiska zastępcy dyrektora 3 Zakładu była dalsza nieprzydatność do zajmowania tego stanowiska. Powód nie posiadał bowiem dostatecznych kwalifikacji praktycznych do realizacji zadań Zakładu a długotrwała choroba powoda stanowiła przyczynę wystarczającą do przyjęcia, że nie jest celowe lub możliwe uznanie odwołania za bezskuteczne. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Kasacja nie ma usprawiedliwionych podstaw. W rozpoznawanej sprawie jest niesporne, że powód zajmował stanowisko zastępcy dyrektora do spraw administra- cyjno-ekonomicznych Zakładu Opieki Zdrowotnej w L. na podstawie powołania od dnia 15 marca 1976; następnie pismem Wojewody W. z dnia 11 lipca 1996 r. został odwołany ze stanowiska zastępcy dyrektora, a odwołanie zostało mu doręczone w dniu 23 lipca 1996 r., kiedy przebywał na urlopie zdrowotnym. Trafne jest stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że ocena prawna tej czynności i wywołanych przez nią skut- ków powinna uwzględniać rozwiązania przyjęte w ustawie z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 24, poz. 210), która weszła w życie z dniem 2 czerwca 1996 r. Zgodnie z przepisem art. 8 ust. 1 tej ustawy stosunki pracy z pracownikami zatrudnionymi na podstawie powołania na czas określony albo na czas nie określony na stanowiskach nie wymienionych w przepisach, o których mowa w art. 68 § 1 Kodeksu pracy, przekształcają się z dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, odpowiednio w stosunki pracy na podstawie umowy o pracę na czas określony lub na czas nie określony. Przekształcenie sto- sunków pracy powstałych na podstawie powołania w stosunek pracy na podstawie umowy o pracę nie dotyczy pracowników odwołanych ze stanowiska przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Stwierdzenie zatem, że stosunek pracy powoda prze- kształcił się z dniem 2 czerwca 1996 r. w stosunek pracy na podstawie umowy o pracę wymagało uprzedniego zbadania, czy stanowisko zastępcy dyrektora do spraw administracyjno-ekonomicznych zakładu opieki zdrowotnej jest wymienione w przepi- sach, o których mowa w art. 68 § 1 Kodeksu pracy. Trafny jest pogląd Sądu, że nas- tępstwem nowego brzmienia powyższego przepisu nadanego ustawą zmieniającą było znaczne ograniczenie kręgu osób, których stosunek pracy nawiązuje się na podstawie powołania. Powołanie jest podstawą nawiązania stosunku pracy wyłącznie w przypadkach określonych w odrębnych przepisach albo w przepisach wydanych na podstawie art. 298 Kodeksu pracy. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o za- 4 kładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz. 408 ze zm.) nie regulują kwestii nawią- zywania stosunku pracy na stanowisku zastępcy dyrektora zakładu opieki zdrowot- nej, jak czyni to przepis art. 44 ust. 4 tej ustawy, który stanowi, że kierownika pub- licznego zakładu opieki zdrowotnej powołuje organ, który utworzył zakład. Także przepisy wykonawcze do ustawy o zakładach opieki zdrowotnej nie upoważniają do stwierdzenia, że objęcie stanowiska zastępcy dyrektora zakładu opieki zdrowotnej następuje na podstawie powołania. W szczególności ani przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 5 marca 1992 r. w sprawie rodzaju sta- nowisk w publicznych zakładach opieki zdrowotnej, których obsadzanie następuje w drodze konkursu, oraz trybu przeprowadzania konkursu (Dz.U. Nr 22, poz. 96 ze zm.), ani przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 18 marca 1992 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać osoby na stanowis- kach kierowniczych w zakładach opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 30, poz. 131) nie wy- mieniają stanowiska zastępcy kierownika zakładu opieki zdrowotnej do spraw admi- nistracyjnych. Kwestii tej nie reguluje także statut Zakładu Opieki Zdrowotnej w L. z dnia 6 sierpnia 1992 r., który w § 9 stwierdza, że dyrektor Zakładu jest powoływany i odwoływany przez Wojewodę W. na wniosek bądź po zaopiniowaniu przez Radę Nadzorczą. Trafny jest pogląd Sądów obu instancji, że stanowisko zastępcy do spraw administracyjno-ekonomicznych dyrektora zakładu opieki zdrowotnej nie zostało wy- mienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r. w sprawie nie- których obowiązków i uprawnień pracowników zatrudnionych w zakładach służby zdrowia (Dz.U. Nr 51, poz. 326 ze zm.), wydanym na podstawie art. 298 § 1 Kodeksu pracy, a zatem brak jest podstaw do przyjęcia, że stanowisko to jest wymienione w przepisach, o których mowa w art. 68 § 1 Kodeksu. W związku z tym za prawidłowe należy uznać stanowisko Sądów, że stosunek pracy powoda przekształcił się z dniem 6 czerwca 1996 r. w stosunek pracy na podstawie umowy o pracę, a zatem odwołanie powoda z zajmowanego stanowiska przez Wojewodę W. było sprzeczne z prawem i nastąpiło przez organ nieuprawniony. W szczególności należy podzielić pogląd, że odwołanie powoda przez Wojewodę W. ze stanowiska zastępcy do spraw administracyjno-ekonomicznych dyrektora zakładu opieki zdrowotnej zostało doko- nane z oczywistym naruszeniem przepisów o wypowiedzeniu umowy o pracę. Zarzut naruszenia art. 45 § 2 Kodeksu pracy w ten sposób, że Sąd nie zastosował tego przepisu w odniesieniu do powoda jest nieusprawiedliwiony. Sąd Wojewódzki, 5 nie podzielił poglądu pozwanego, że uwzględnienie żądanie powoda o uznanie wy- powiedzenia za bezskuteczne było niecelowe z uwagi na zatrudnienie na dotychczas zajmowanym przez powoda stanowisku innej osoby o wyższych niż powód kwalifika- cjach. Stwierdził bowiem, iż brak miejsca pracy lub obsadzenie stanowiska nie może sanować czynności niezgodnych z prawem i nie może być jedynym argumentem za- sądzenia odszkodowania. Sąd dał w ten sposób wyraz trafnemu, w ocenie Sądu Najwyższego zapatrywaniu, że przy ocenie, czy uwzględnienie żądania pracownika uznania wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne jest niemożliwe lub niece- lowe należy uwzględniać także stopień i charakter naruszenia przepisów o wypowia- daniu umów o pracę. Wbrew zatem powyższemu zarzutowi kasacji, Sąd właściwie zastosował w sprawie przepis art. 45 § 2 Kodeksu pracy i dokonał jego prawidłowej wykładni. Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. ============================================