I PKN 272/97Art 25 kp umowy na czas określony interpretacja
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła interpretacji art. 25(1) Kodeksu pracy, który stanowi, że zawarcie kolejnej umowy o pracę na czas określony jest równoznaczne w skutkach prawnych z zawarciem umowy o pracę na czas nieokreślony, jeżeli poprzednio strony dwukrotnie zawarły umowę o pracę na czas określony na następujące po sobie okresy, a przerwa między nimi nie przekroczyła jednego miesiąca. Powód, Józef K., domagał się przywrócenia do pracy, argumentując, że jego jedenasta umowa na czas określony, zawarta po wejściu w życie art. 25(1) KP, powinna zostać uznana za umowę na czas nieokreślony. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo, przyjmując, że przepis ten nie ma zastosowania do umów zawartych przed jego wejściem w życie (przed 2 czerwca 1996 r.). Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację powoda, uchylił zaskarżony wyrok. Sąd Najwyższy uznał, że art. 25(1) KP ma zastosowanie do trzeciej i kolejnych umów na czas określony, które zostały zawarte po dacie wejścia w życie tego przepisu, nawet jeśli przesłanki jego zastosowania (dwie poprzednie umowy) istniały przed tą datą. Podkreślono, że przepis ten nie zmienia skuteczności umów wcześniejszych, lecz określa skutki prawne kolejnej umowy. Sąd Najwyższy odrzucił argumentację sądów niższych instancji dotyczącą wstecznego działania prawa, wskazując, że stosowanie przepisu do umowy zawartej po jego wejściu w życie, nawet jeśli opiera się na wcześniejszych umowach, nie jest działaniem prawa wstecz. Sąd Najwyższy podkreślił cel przepisu, jakim jest ograniczenie nadużywania umów terminowych i ochrona pracownika.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 25(1) Kodeksu pracy w kontekście umów zawieranych przed i po wejściu w życie nowelizacji, a także kwestia działania prawa wstecz w prawie pracy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z datą wejścia w życie art. 25(1) KP. Warto zauważyć, że późniejsza uchwała składu siedmiu sędziów (III ZP 52/97) przedstawiła odmienną wykładnię.
Zagadnienia prawne (1)
Czy przepis art. 25(1) Kodeksu pracy, dotyczący przekształcenia umowy na czas określony w umowę na czas nieokreślony, ma zastosowanie do umów zawartych po dacie wejścia w życie tego przepisu, jeśli poprzednie umowy były zawarte przed tą datą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis art. 25(1) Kodeksu pracy ma zastosowanie do kolejnej umowy o pracę na czas określony zawartej po dacie wejścia w życie tego przepisu, nawet jeśli dwie poprzednie umowy zostały zawarte przed tą datą.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 25(1) KP odnosi się do skutków prawnych trzeciej i kolejnych umów na czas określony zawieranych po dacie wejścia w życie przepisu. Wcześniejsze umowy stanowią jedynie przesłankę do zastosowania tego przepisu, a nie są przez niego bezpośrednio regulowane. Stosowanie przepisu do umowy zawartej po jego wejściu w życie, nawet jeśli opiera się na wcześniejszych umowach, nie jest działaniem prawa wstecz.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Józef K. | osoba_fizyczna | powód |
| Gminna Spółdzielnia "S.Ch." w I. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p. art. 25¹
Kodeks pracy
Przepis ma zastosowanie do kolejnej umowy o pracę na czas określony zawartej po dacie wejścia w życie przepisu (2 czerwca 1996 r.), nawet jeśli poprzednie umowy były zawarte przed tą datą. Rozstrzygnięcie dotyczy trzeciej i kolejnych umów.
Pomocnicze
k.p. art. 18
Kodeks pracy
k.c. art. 56
Kodeks cywilny
k.c. art. 3
Kodeks cywilny
Ustawa nie ma mocy wstecznej, chyba że wynika to z jej brzmienia lub celu.
Przepisy wprowadzające Kodeks pracy art. XIII § 1
Nowe przepisy stosuje się do już nawiązanych stosunków pracy. Sąd Najwyższy kwestionuje możliwość stosowania tego przepisu do umów zawieranych po wejściu w życie Kodeksu pracy, jeśli miały one miejsce przed wejściem w życie noweli z 2 lutego 1996 r.
KPC art. 393¹³
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 108 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 393¹⁹
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 25(1) KP ma zastosowanie do kolejnej umowy na czas określony zawartej po wejściu w życie przepisu, nawet jeśli poprzednie umowy były zawarte przed jego wejściem w życie. • Stosowanie art. 25(1) KP do umowy zawartej po jego wejściu w życie, nawet jeśli opiera się na wcześniejszych umowach, nie jest działaniem prawa wstecz. • Celem art. 25(1) KP jest ograniczenie nadużywania umów terminowych i ochrona pracownika.
Odrzucone argumenty
Art. 25(1) KP nie ma zastosowania do umów zawartych przed jego wejściem w życie. • Zastosowanie art. 25(1) KP do umów zawartych przed jego wejściem w życie stanowiłoby działanie prawa wstecz. • Każda umowa na czas określony rodzi odrębny stosunek pracy, a art. 25(1) KP nie może być stosowany do umów poprzedzających trzecią umowę.
Godne uwagi sformułowania
Przepis art. 25 1 KP ma zastosowanie do kolejnej, trzeciej umowy o pracę zawieranej przez te same strony na czas określony, nie reguluje zaś sprawy umów wcześniejszych, które stanowią jedynie warunek skutku w nim określonego. • Ponieważ przepis art. 25 1 KP wszedł w życie 2 czerwca 1996 r., to wobec tego odnosi się on do umów zawartych po tej dacie, niezależnie od tego, czy przesłanki (warunki) jego zastosowania w części lub w całości istniały już wcześniej, czy też zawieranie kolejnych umów na czas określony między tymi samymi stronami rozpoczęło się dopiero po tym dniu. • O wstecznym działaniu prawa można by jedynie mówić [...] gdyby uznać, że między stronami zawierającymi kolejne umowy o pracę na czas określony istniał jakiś trwały, ciągły (ten sam) stosunek pracy. Założenie takie jest jednakże nie do przyjęcia z uwagi na okoliczność, że każda kolejna umowa o pracę na czas określony, także między tymi samymi stronami, rodzi odrębny stosunek pracy, który rozwiązuje się wraz z nadejściem ustalonej w niej daty.
Skład orzekający
Józef Iwulski
przewodniczący
Adam Józefowicz
sędzia
Walerian Sanetra
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 25(1) Kodeksu pracy w kontekście umów zawieranych przed i po wejściu w życie nowelizacji, a także kwestia działania prawa wstecz w prawie pracy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z datą wejścia w życie art. 25(1) KP. Warto zauważyć, że późniejsza uchwała składu siedmiu sędziów (III ZP 52/97) przedstawiła odmienną wykładnię.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu umów na czas określony i ich potencjalnego przekształcania w umowy na czas nieokreślony, co jest kluczowe dla wielu pracowników i pracodawców. Interpretacja przepisów intertemporalnych jest zawsze interesująca z perspektywy prawniczej.
“Kiedy umowa na czas określony staje się umową na czas nieokreślony? Kluczowa interpretacja Sądu Najwyższego!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.