I PKN 264/99
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód Marek K. domagał się ustalenia stosunku pracy z pozwaną spółką „I.-A.” w K. w następstwie przejęcia przez nią części Przedsiębiorstwa Motoryzacyjnego „U.” Sp. z o.o. w K. Sądy obu instancji oddaliły powództwo, uznając, że art. 231 § 2 KP nie ma zastosowania do umów dzierżawy, które zostały wypowiedziane, i że nie doszło do przejścia zakładu pracy. Sąd Najwyższy uchylił te wyroki, wskazując na potrzebę wyjaśnienia zastosowania art. 231 § 1 KP. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki ustalił, że spółka „I.-A.” przejęła część majątku, z którym związana była praca powoda, i że przejście to stanowi przejęcie części zakładu pracy w rozumieniu art. 231 KP. Sąd podkreślił, że przejście to następuje z mocy prawa („automatycznie”), a pracownicy zachowują swój status prawny bez konieczności rozwiązywania umów. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 września 1999 r. oddalił kasację pozwanej spółki, stwierdzając, że mechanizm prawny z art. 231 § 1 KP jest niezależny od oceny nadużycia prawa (art. 8 KP), ponieważ skutek przejścia stosunku pracy następuje z mocy samego prawa. Sąd uznał, że pracownik nie może nadużyć prawa, które przysługuje mu automatycznie, a zarzuty dotyczące naruszenia art. 29 KP i art. 302 § 1 KPC również okazały się bezzasadne lub nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 231 § 1 KP w kontekście przejścia zakładu pracy i zakazu nadużycia prawa (art. 8 KP). Potwierdzenie automatycznego charakteru przejścia stosunku pracy.
Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji art. 231 KP, choć Sąd wskazuje na zachowanie istoty regulacji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przejście stosunku pracy na nowego pracodawcę na mocy art. 231 § 1 Kodeksu pracy podlega ocenie pod kątem nadużycia prawa (art. 8 KP)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skutek przejścia stosunku pracy na nowego pracodawcę na mocy art. 231 § 1 KP jest niezależny od oceny nadużycia prawa.
Uzasadnienie
Przejście stosunku pracy na nowego pracodawcę następuje z mocy samego prawa ('automatycznie') i niezależnie od zachowania pracownika. Pracownik nie może nadużyć prawa, które przysługuje mu automatycznie. Ocena nadużycia prawa wymaga czynienia użytku z prawa podmiotowego, co nie ma miejsca w sytuacji automatycznego przejścia stosunku pracy.
Czy w przypadku przejęcia części zakładu pracy przez nowego pracodawcę, pracownicy przejętego zakładu zachowują swój status prawny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracownicy zachowują swój status prawny z mocy prawa.
Uzasadnienie
Przepis art. 231 § 1 KP stanowi, że w razie przejęcia zakładu pracy lub jego części na nowego pracodawcę, dotychczas zatrudnieni pracownicy zachowują swój status prawny automatycznie, bez konieczności rozwiązywania stosunku pracy u dotychczasowego i nawiązywania u nowego pracodawcy.
Czy naruszenie art. 302 § 1 KPC (nieprzeprowadzenie przesłuchania strony pozwanej) miało istotny wpływ na wynik sprawy?
Odpowiedź sądu
Nie, uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że mając na uwadze całokształt materiału dowodowego, uchybienie regule wynikającej z art. 302 § 1 KPC nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Ponadto strona pozwana nie wykazała, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Marek K. | osoba_fizyczna | powód |
| „I.-A.” Spółka z o.o. w K. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
KP art. 231 § § 1
Kodeks pracy
Przejście zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę powoduje z mocy prawa przejście na nowego pracodawcę stosunków pracy z pracownikami.
Pomocnicze
KP art. 231 § § 2
Kodeks pracy
W brzmieniu sprzed zmiany dokonanej przez ustawę z dnia 2 lutego 1996 r. - dotyczył przejścia zakładu pracy lub jego części na inny zakład.
KP art. 8
Kodeks pracy
Zakaz nadużycia prawa podmiotowego.
KC art. 5
Kodeks cywilny
Odpowiednik art. 8 KP w zakresie zasad współżycia społecznego.
KPC art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
KPC art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek sądu wskazania podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia.
KPC art. 302 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłuchanie stron.
KPC art. 393
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące kasacji.
u.p.p.p. art. 37
Ustawa o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
u.p.p.p. art. 38
Ustawa o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przejście stosunku pracy na nowego pracodawcę na mocy art. 231 § 1 KP następuje z mocy prawa i nie podlega ocenie pod kątem nadużycia prawa (art. 8 KP). • Pracownik zachowuje swój status prawny automatycznie po przejęciu części zakładu pracy przez nowego pracodawcę.
Odrzucone argumenty
Art. 231 KP nie ma zastosowania do wypowiedzianych umów dzierżawy. • Nie doszło do przejścia zakładu pracy w rozumieniu art. 3 KP. • Postępowanie powoda było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa (art. 8 KP). • Brak legitymacji biernej po stronie pozwanej. • Naruszenie art. 328 § 2 KPC. • Naruszenie art. 302 § 1 KPC (choć ostatecznie uznane za nieistotne dla wyniku sprawy).
Godne uwagi sformułowania
Przekształcenie stosunku pracy z mocy art. 231 § 1 KP (...) nie podlega ocenie w aspekcie nadużycia prawa (art. 8 KP). • Skutek wynikający z art. 231 § 1 KP jest niezależny od podjęcia przez pracownika pracy u nowego pracodawcy. • Przez część zakładu pracy należy rozumieć „taką wyodrębnioną organizacyjnie całość, która funkcjonuje jako placówka zatrudnienia dla pracowników wykonujących w niej pracę. • Zmiana podmiotu zatrudniającego (pracodawcy) w myśl art. 231 § 2 KP następowała z mocy samego prawa, a to oznacza, iż skutek polegający na tym, iż nowy pracodawca (...) stawał się stroną w stosunkach pracy (...) nie może być w ogóle oceniany w aspekcie nadużycia prawa (art. 8 KP).
Skład orzekający
Teresa Flemming-Kulesza
przewodniczący
Walerian Sanetra
sprawozdawca
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 231 § 1 KP w kontekście przejścia zakładu pracy i zakazu nadużycia prawa (art. 8 KP). Potwierdzenie automatycznego charakteru przejścia stosunku pracy."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji art. 231 KP, choć Sąd wskazuje na zachowanie istoty regulacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczową kwestię automatycznego przejścia stosunku pracy i jego niezależności od oceny nadużycia prawa, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców w kontekście restrukturyzacji firm.
“Czy Twoja praca 'przeszła' automatycznie do nowego szefa? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.