I PKN 262/98
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania Antoniego Ł. ze stanowiska dyrektora Wojewódzkiej Dyrekcji Inwestycji w L. przez Wojewodę L., organ założycielski przedsiębiorstwa. Powód został powołany na stanowisko przez radę pracowniczą, a następnie odwołany przez Wojewodę z powodu utraty zdolności do zarządzania, opóźnień i złej jakości robót. Powód wniósł sprzeciw do Wojewody, który podtrzymał decyzję, a następnie pozew o unieważnienie decyzji. Sąd Rejonowy i Sąd Wojewódzki oddaliły powództwo, uznając, że tryb odwołania dyrektora regulują przepisy ustawy o przedsiębiorstwach państwowych, a organ założycielski był uprawniony do odwołania, zwłaszcza w sytuacji braku działającej rady pracowniczej. Sąd Najwyższy w kasacji powoda rozpatrywał zarzuty naruszenia przepisów materialnych i proceduralnych. Sąd Najwyższy zważył, że odwołanie pracownika powołanego na stanowisko wywołuje skutek równoznaczny z wypowiedzeniem umowy o pracę (art. 70 § 2 KP). Stwierdził, że dyrektorowi odwołanemu ze stanowiska nie przysługuje sprzeciw od decyzji organu założycielskiego w trybie art. 63 ustawy o przedsiębiorstwach państwowych, gdyż taki sprzeciw przysługuje wyłącznie w określonych sytuacjach (np. od decyzji organu nadzorczego wobec przedsiębiorstwa, nie wobec obsady personalnej dyrektora) lub radzie pracowniczej. Brak pozytywnej regulacji prawnej uniemożliwia dyrektorowi kwestionowanie decyzji o odwołaniu w drodze powództwa o ustalenie jej nieważności. Sąd Najwyższy podkreślił, że w zakresie stosunku pracy dyrektora zastosowanie ma Kodeks pracy, a odwołanie na podstawie art. 37a ust. 1 ustawy o p.p. jest skuteczne, nawet jeśli nie działała rada pracownicza. Zastosowanie art. 70 § 2 KP wyłącza możliwość dochodzenia przez odwołanego pracownika roszczeń o bezskuteczność wypowiedzenia, odszkodowanie czy przywrócenie do pracy. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił kasację.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu uprawnień dyrektora przedsiębiorstwa państwowego w kontekście odwołania ze stanowiska oraz braku możliwości kwestionowania takiej decyzji na drodze sądowej w trybie Kodeksu pracy czy przepisów o przedsiębiorstwach państwowych.
Dotyczy specyficznego stanu prawnego przedsiębiorstw państwowych i ich dyrektorów, który mógł ulec zmianie po transformacji ustrojowej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dyrektorowi przedsiębiorstwa państwowego odwołanemu ze stanowiska przysługuje sprzeciw od decyzji organu założycielskiego w trybie art. 63 ustawy o przedsiębiorstwach państwowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dyrektorowi odwołanemu ze stanowiska nie przysługuje sprzeciw od decyzji organu założycielskiego w trybie art. 63 ustawy o przedsiębiorstwach państwowych, gdyż takie uprawnienie wymaga wyraźnej podstawy prawnej, której w tym zakresie brak, a sprzeciw ten przysługuje w innych sytuacjach lub radzie pracowniczej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że odwołanie dyrektora jest równoznaczne z wypowiedzeniem umowy o pracę i pozbawia go statusu organu przedsiębiorstwa. Sprzeciw z art. 63 ustawy o p.p. przysługuje dyrektorowi tylko od decyzji organu nadzorczego wobec przedsiębiorstwa, a nie od decyzji personalnych organu założycielskiego. W sprawach obsady personalnej dyrektora uprawniona do sprzeciwu jest rada pracownicza.
Czy odwołanie dyrektora przedsiębiorstwa państwowego przez organ założycielski, gdy rada pracownicza nie działała, jest skuteczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ założycielski jest uprawniony do odwołania dyrektora na podstawie art. 37a ust. 1 ustawy o przedsiębiorstwach państwowych, nawet jeśli rada pracownicza nie działała w momencie odwołania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że organ założycielski skorzystał ze swoich kompetencji do odwołania powoda w trybie art. 37a ust. 1 ustawy, a brak działającej rady pracowniczej nie uniemożliwiał tego działania. Podkreślono, że odwołanie w tym trybie nie wymaga sprzeciwu rady pracowniczej.
Czy odwołany dyrektor przedsiębiorstwa państwowego może dochodzić roszczeń z tytułu bezskuteczności odwołania lub przywrócenia do pracy na gruncie Kodeksu pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy Kodeksu pracy (art. 69 KP) wyłączają dopuszczalność orzekania o bezskuteczności odwołania, o odszkodowaniu przewidzianym w razie wypowiedzenia umowy o pracę lub o przywróceniu do pracy pracownika odwołanego ze stanowiska.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że odwołanie ze stanowiska dyrektora jest równoznaczne z wypowiedzeniem umowy o pracę (art. 70 § 2 KP), a art. 69 KP wyłącza możliwość dochodzenia przez odwołanego pracownika roszczeń związanych z bezskutecznością odwołania czy przywróceniem do pracy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Antoni Ł. | osoba_fizyczna | powód |
| Wojewoda L. | organ_państwowy | pozwany |
| Wojewódzka Dyrekcja Inwestycji w L. | instytucja | pozwany |
Przepisy (18)
Główne
u.p.p. art. 63
Ustawa o przedsiębiorstwach państwowych
Sprzeciw od decyzji organu nadzorczego przysługuje dyrektorowi przedsiębiorstwa państwowego. W kontekście odwołania dyrektora, sprzeciw ten nie przysługuje dyrektorowi od decyzji organu założycielskiego.
k.p. art. 70 § § 2
Kodeks pracy
Odwołanie pracownika zatrudnionego na podstawie powołania jest równoznaczne z wypowiedzeniem umowy o pracę.
u.p.p. art. 37a § ust. 1
Ustawa o przedsiębiorstwach państwowych
Uprawnienie organu założycielskiego do odwołania dyrektora.
k.p.c. art. 393 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia kasacji.
Pomocnicze
k.p. art. 69
Kodeks pracy
Wyłącza dopuszczalność orzekania o bezskuteczności odwołania, o odszkodowaniu lub o przywróceniu do pracy pracownika odwołanego ze stanowiska.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
k.c. art. 58 § § 1 lub § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy nieważności czynności prawnej.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach ze stosunku pracy.
u.p.p. art. 37
Ustawa o przedsiębiorstwach państwowych
Uprawnienie rady pracowniczej do odwołania dyrektora.
u.p.p. art. 38
Ustawa o przedsiębiorstwach państwowych
Rozwiązanie stosunku pracy w trybie i na zasadach określonych w art. 70-72 Kodeksu pracy.
u.p.p. art. 58 § ust. 2
Ustawa o przedsiębiorstwach państwowych
Decyzje organu założycielskiego w zakresie jego kompetencji do władczego wkraczania w sprawy przedsiębiorstwa.
u.p.p. art. 60
Ustawa o przedsiębiorstwach państwowych
Możliwość nałożenia przez organ założycielski na przedsiębiorstwo obowiązku wykonania określonych zadań.
u.p.p. art. 61
Ustawa o przedsiębiorstwach państwowych
Możliwość wstrzymania przez organ założycielski wykonania sprzecznej z prawem decyzji dyrektora i zobowiązania go do jej zmiany lub cofnięcia.
u.p.p. art. 34 § ust. 2
Ustawa o przedsiębiorstwach państwowych
Sprzeciw rady pracowniczej od decyzji organu założycielskiego.
u.p.p. art. 37 § ust. 5
Ustawa o przedsiębiorstwach państwowych
Sprzeciw rady pracowniczej od decyzji organu założycielskiego.
u.p.p. art. 45 § ust. 4
Ustawa o przedsiębiorstwach państwowych
Sprzeciw rady pracowniczej od decyzji organu założycielskiego.
u.p.p. art. 41 § ust. 2
Ustawa o przedsiębiorstwach państwowych
Sprzeciw dyrektora od decyzji o zawieszeniu go w czynnościach.
k.p.c. art. 691 § 1-8
Kodeks postępowania cywilnego
Właściwość sądu w sprawach między radą pracowniczą a dyrektorem lub między organami przedsiębiorstwa a organem założycielskim.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odwołanie dyrektora przez organ założycielski jest skuteczne, nawet gdy rada pracownicza nie działa. • Dyrektorowi odwołanemu ze stanowiska nie przysługuje sprzeciw od decyzji organu założycielskiego. • Odwołanie dyrektora jest równoznaczne z wypowiedzeniem umowy o pracę, co wyłącza roszczenia o przywrócenie do pracy lub ustalenie bezskuteczności odwołania na gruncie Kodeksu pracy. • Sprawy dotyczące odwołania dyrektora nie podlegają jurysdykcji sądów gospodarczych w trybie art. 691 KPC.
Odrzucone argumenty
Dyrektorowi przysługuje sprzeciw od decyzji organu założycielskiego o odwołaniu go ze stanowiska. • Nieważność postępowania z powodu orzekania przez Sąd Rejonowy zamiast sądu gospodarczego. • Naruszenie przepisów materialnych ustawy o przedsiębiorstwach państwowych poprzez niezastosowanie art. 37a, 38, 58 ust. 2 i 63.
Godne uwagi sformułowania
Dyrektorowi nie przysługuje sprzeciw od decyzji uprawnionego organu o odwołaniu go ze stanowiska • akt odwołania jest równoznaczny z wypowiedzeniem (art. 70 § 2 KP) • powodowi nie przysługiwał sprzeciw w trybie art. 63 ustawy o p.p., jaki służy wyłącznie dyrektorowi przedsiębiorstwa państwowego, a to stanowisko i związany z nim status prawny organu przedsiębiorstwa powód utracił w wyniku i w dacie odwołania. • odwołany dyrektor przedsiębiorstwa nie jest uprawniony do kwestionowania tej decyzji w drodze powództwa o ustalenie jej nieważności
Skład orzekający
Maria Mańkowska
przewodniczący
Adam Józefowicz
sprawozdawca
Zbigniew Myszka
autor uzasadnienia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu uprawnień dyrektora przedsiębiorstwa państwowego w kontekście odwołania ze stanowiska oraz braku możliwości kwestionowania takiej decyzji na drodze sądowej w trybie Kodeksu pracy czy przepisów o przedsiębiorstwach państwowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego przedsiębiorstw państwowych i ich dyrektorów, który mógł ulec zmianie po transformacji ustrojowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące odwołania dyrektorów przedsiębiorstw państwowych, co jest istotne dla zrozumienia mechanizmów zarządzania w tym sektorze, choć jego praktyczne zastosowanie może być ograniczone ze względu na zmiany w prawie.
“Dyrektor przedsiębiorstwa państwowego odwołany? Sąd Najwyższy wyjaśnia, czy można się od tego odwołać.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.