I PKN 262/00

Sąd Najwyższy2000-06-20
SAOSPracyubezpieczenia społeczneWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniaTrybunał KonstytucyjnySąd NajwyższyKodeks postępowania cywilnegoakty normatywneorzecznictwo

Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o wznowienie postępowania, wskazując, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z prawem wyższego rzędu stanowi podstawę wznowienia na mocy art. 401(1) KPC, a nie art. 403 § 3 KPC.

Powód wniósł kasację od postanowienia o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Skarga ta dotyczyła sprawy o ustalenie prawa do świadectw rekompensacyjnych, zakończonej prawomocnym wyrokiem. Powód argumentował, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności rozporządzenia z prawem wyższego rzędu stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 3 KPC. Sąd Najwyższy oddalił kasację, wyjaśniając, że właściwą podstawą wznowienia w takiej sytuacji jest art. 401(1) KPC, a nie art. 403 § 3 KPC.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej od postanowienia Sądu Okręgowego w Bydgoszczy, które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania. Skarga ta była związana z wcześniejszym wyrokiem Sądu Okręgowego, który oddalił powództwo o ustalenie prawa do nieodpłatnego nabycia świadectw rekompensacyjnych. Powód Henryk K. argumentował, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 maja 1999 r. (P 6/98), stwierdzające niezgodność rozporządzenia Rady Ministrów z prawem wyższego rzędu, stanowi podstawę do wznowienia postępowania na mocy art. 403 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego (KPC). Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, stwierdził, że kasacja nie jest uzasadniona. Podkreślono, że podstawą wznowienia postępowania cywilnego w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, jest art. 401(1) KPC, a nie art. 403 § 3 KPC. Ten ostatni przepis dotyczy sytuacji, gdy wykryto prawomocny wyrok dotyczący tego samego stosunku prawnego, a nie orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dotyczące aktu normatywnego. Z tych względów Sąd Najwyższy oddalił kasację.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, podstawą wznowienia postępowania cywilnego w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą jest art. 401(1) KPC, a nie art. 403 § 3 KPC.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 403 § 3 KPC dotyczy wykrycia prawomocnego wyroku dotyczącego tego samego stosunku prawnego, podczas gdy art. 401(1) KPC odnosi się do sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego, na podstawie którego wydano wyrok. Orzeczenie Trybunału dotyczy aktu normatywnego, a nie konkretnego stosunku prawnego między stronami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie_kasacji

Strona wygrywająca

Szpital Miejski [...] w B.

Strony

NazwaTypRola
Henryk K.osoba_fizycznapowód
Aleksander H.osoba_fizycznapowód
Szpital Miejski [...] w B.instytucjapozwany

Przepisy (7)

Główne

KPC art. 401(1)

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa wznowienia postępowania w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z aktem wyższego rzędu.

Pomocnicze

KPC art. 403 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wykrycia prawomocnego wyroku dotyczącego tego samego stosunku prawnego, nie stanowi podstawy wznowienia w związku z orzeczeniem TK o niezgodności aktu normatywnego.

Konstytucja RP art. 190 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wiąże się z podstawą wznowienia postępowania na mocy art. 401(1) KPC.

KPC art. 393(11)

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, a z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

KPC art. 379 § pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Nieważność postępowania w następstwie pozbawienia strony możliwości obrony jej praw.

KPC art. 401 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pozbawienie strony możliwości działania.

KPC art. 411

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z prawem wyższego rzędu stanowi podstawę wznowienia postępowania na mocy art. 401(1) KPC.

Odrzucone argumenty

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z prawem wyższego rzędu stanowi podstawę wznowienia postępowania na mocy art. 403 § 3 KPC.

Godne uwagi sformułowania

Podstawą wznowienia postępowania w związku z orzeczeniem przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z aktem wyższego rzędu jest art. 4011 KPC w związku z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, a nie art. 403 § 3 KPC. Orzeczenie Trybunału dotyczy bowiem aktu normatywnego, a nie stosunku prawnego, który istnieje miedzy określonymi podmiotami prawa.

Skład orzekający

Kazimierz Jaśkowski

przewodniczący-sprawozdawca

Andrzej Kijowski

członek

Walerian Sanetra

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPC dotyczących wznowienia postępowania w związku z orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy podstawą wznowienia jest orzeczenie TK o niezgodności aktu normatywnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z wpływem orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego na postępowania cywilne, co jest istotne dla praktyków prawa.

Kiedy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego otwiera drzwi do wznowienia sprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 20 czerwca 2000 r. I PKN 262/00 Podstawą wznowienia postępowania w związku z orzeczeniem przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z aktem wyższego rzędu jest art. 4011 KPC w związku z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, a nie art. 403 § 3 KPC. Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Andrzej Kijowski, Walerian Sanetra. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 czerwca 2000 r. sprawy z powództwa Henryka K. i Aleksandra H. przeciwko Szpitalowi Miejs- kiemu [...] w B. o ustalenie prawa do nieodpłatnego nabycia świadectw rekompensa- cyjnych, na skutek kasacji powoda Henryka K. od postanowienia Sądu Okręgowego- Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Bydgoszczy z dnia 7 stycznia 2000 r. [...] p o s t a n o w i ł : o d d a l i ć kasację. U z a s a d n i e n i e Powód Henryk K., w sprawie z powództwa jego i Aleksandra H. przeciwko Szpitalowi Miejskiemu [...] w B. o ustalenie prawa do nieodpłatnego nabycia świa- dectw rekompensacyjnych, wniósł kasację od postanowienia Sądu Okręgowego- Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Bydgoszczy z dnia 7 stycznia 2000 r. [...]. Zaskarżonym postanowieniem odrzucono jego skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem tego Sądu z dnia 19 lutego 1998 r. [...], oddalającego apelację od wyroku Sądu pierwszej instancji, oddalającego powództwo. W uzasad- nieniu zaskarżonego postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, iż skarga o wznowienie postępowania została odrzucona ze względu na brak podstaw prawnych wymienio- 2 nych w art. 401 i art. 403 KPC. W kasacji zarzucono naruszenie art. 401 pkt 2 w związku z art. 403 § 3 KPC oraz art. 379 i art. 411 KPC. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie jest uzasadniona. Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, a z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania (art. 39311 KPC). Nieważność postępowania w sprawie nie zachodzi, nie wskazano w kasacji żadnej okoliczności mogącej o tym świadczyć. Stwierdzono, że powód był pozbawio- ny możliwości działania, ale – o ile można zorientować się z niejasnych wywodów kasacji – zarzut ten odnoszony jest do pouczenia przez Sąd drugiej instancji, doty- czącego możliwości wniesienia kasacji. Nie ma to związku z nieważnością postępo- wania w następstwie pozbawienia strony możliwości obrony jej praw (art. 379 pkt 5 KPC) lub też pozbawieniem strony możliwości działania (art. 401 pkt 2 KPC). Powód dopatruje się istnienia przesłanki wznowienia postępowania w później- szym wykryciu prawomocnego wyroku dotyczącego tego samego stosunku prawne- go (art. 403 § 3 KPC). Jego zdaniem wyrokiem tym jest orzeczenie Trybunału Kons- tytucyjnego z dnia 17 maja 1999 r. , P 6/98, dotyczące § 11 i § 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r. w sprawie niektórych obowiązków i upraw- nień pracowników zatrudnionych w zakładach służby zdrowia (Dz. U. Nr 51, poz. 326 ze zm.). Przepis ten w sposób oczywisty nie może być podstawą wznowienia postę- powania cywilnego w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, stwier- dzającym niezgodność rozporządzenia z aktem wyższego rzędu. Orzeczenie Trybu- nału dotyczy bowiem aktu normatywnego, a nie stosunku prawnego, który istnieje miedzy określonymi podmiotami prawa. Podstawą wznowienia postępowania cywil- nego w związku z orzeczeniem Trybunału jest art. 4011 KPC (w związku z art. 190 ust. 4 Konstytucji). Według § 1 tego artykułu można żądać wznowienia postępowania również w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu norma- tywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego został wydany wyrok. Przepis ten nie został powołany jako podstawa kasacyjna, Sąd Najwyższy nie może zatem rozważać kwestii jego naruszenia. Z tych względów na podstawie art. 39312 KPC orzeczono jak w sentencji. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI