I PKN 258/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła pracownika Franciszka R., który był zatrudniony na stanowisku Dyrektora Spółki i Prezesa Zarządu na podstawie umowy o pracę zawartej na czas pełnienia funkcji. Po odwołaniu go z funkcji Prezesa Zarządu, spółka wypowiedziała mu umowę o pracę. Sąd Rejonowy uznał wypowiedzenie za bezskuteczne, traktując umowę jako terminową, której nie można było wypowiedzieć. Sąd Okręgowy zmienił wyrok, oddalając powództwo o przywrócenie do pracy, ale zasądzając odszkodowanie z tytułu naruszenia przepisów o wypowiadaniu umów terminowych. Sąd Najwyższy oddalił kasację pozwanej spółki. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było rozróżnienie między stosunkiem organizacyjnym (pełnienie funkcji członka zarządu) a stosunkiem pracy wynikającym z odrębnej umowy o pracę. Sąd Najwyższy podkreślił, że odwołanie z funkcji członka zarządu nie powoduje automatycznego ustania stosunku pracy, a umowa o pracę zawarta na czas pełnienia funkcji jest odrębnym stosunkiem prawnym, podlegającym przepisom Kodeksu pracy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odrębności stosunku pracy od funkcji w zarządzie spółki, interpretacja umów terminowych w kontekście funkcji zarządczych.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika będącego jednocześnie członkiem zarządu spółki z o.o.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odwołanie członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z funkcji powoduje automatyczne ustanie stosunku pracy nawiązanego na podstawie odrębnej umowy o pracę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odwołanie z funkcji członka zarządu powoduje jedynie ustanie stosunku organizacyjnego, a nie stosunku pracy, który jest odrębnym stosunkiem prawnym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy rozróżnił stosunek organizacyjny od stosunku pracy. Stwierdził, że powołanie i odwołanie z zarządu dotyczy jedynie sfery organizacyjnej spółki. Stosunek pracy, oparty na umowie o pracę, jest odrębnym stosunkiem prawnym, a jego ustanie nie jest automatycznie związane z odwołaniem z funkcji w zarządzie.
Czy umowa o pracę zawarta na czas pełnienia funkcji członka zarządu spółki z o.o. jest umową terminową, której wypowiedzenie jest dopuszczalne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli umowa o pracę została zawarta na czas określony (np. do końca kadencji zarządu) i nie zawiera klauzuli dopuszczającej jej wcześniejsze wypowiedzenie, to jej wypowiedzenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach przewidzianych prawem, a odwołanie z funkcji nie jest takim przypadkiem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa o pracę zawarta na czas trwania kadencji zarządu jest umową terminową. Podkreślono stabilizację umów terminowych i niemożność ich wypowiedzenia przed terminem, chyba że strony postanowią inaczej. Odwołanie z funkcji członka zarządu nie jest podstawą do wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony.
Czy powołanie do zarządu spółki kapitałowej może być podstawą nawiązania stosunku pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powołanie do zarządu jest zdarzeniem rodzącym stosunek organizacyjny, a nie stosunek pracy. Stosunek pracy nawiązuje się na podstawie umowy o pracę lub w przypadkach określonych w odrębnych przepisach, a przepisy Kodeksu handlowego o spółkach z o.o. nie przewidują powołania jako sposobu zawiązania stosunku pracy z członkiem zarządu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że ustawa z dnia 2 lutego 1996 r. ograniczyła zakres powołania jako sposobu nawiązania stosunku pracy. Przepisy Kodeksu handlowego nie traktują powołania do zarządu jako podstawy nawiązania stosunku pracy, a zatem jego rozwiązanie nie może nastąpić w drodze odwołania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Franciszka R. | osoba_fizyczna | powód |
| Zakład Remontowy Energetyki „G.” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.h. art. 197
Kodeks handlowy
Członkowie zarządu mogą być w każdej chwili odwołani, co jednak nie uwłacza ich roszczeniom z umowy o pracę.
Pomocnicze
k.p. art. 25
Kodeks pracy
Określenie "na czas do końca kadencji" w umowie o pracę z członkiem zarządu spółki z o.o. oznacza umowę terminową.
k.p. art. 33
Kodeks pracy
Umowa terminowa zawarta na okres dłuższy niż 6 miesięcy może dopuszczać możliwość jej wypowiedzenia z zachowaniem dwutygodniowego okresu wypowiedzenia.
k.p. art. 50 § § 3 i § 4
Kodeks pracy
Przepisy te przewidują odszkodowanie w razie wypowiedzenia umowy na czas określony z naruszeniem przepisów.
k.p. art. 68 § § 1 i § 2
Kodeks pracy
Stosunek pracy nawiązuje się na podstawie powołania w przypadkach określonych w odrębnych przepisach lub przepisach wydanych na podstawie art. 298 KP. Przepisy Kodeksu handlowego o spółkach z o.o. nie przewidują powołania jako sposobu zawiązania stosunku pracy z członkiem zarządu.
k.p. art. 69
Kodeks pracy
k.p. art. 70 § § 1 i § 2
Kodeks pracy
k.h. art. 198
Kodeks handlowy
Dotyczy reprezentowania spółki przez zarząd i nie daje podstaw do automatycznego ustania stosunku pracy po odwołaniu z funkcji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odwołanie członka zarządu spółki z o.o. z funkcji nie powoduje automatycznego ustania stosunku pracy, który jest odrębnym stosunkiem prawnym. • Umowa o pracę zawarta na czas pełnienia funkcji członka zarządu jest umową terminową, a jej wypowiedzenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach przewidzianych prawem. • Powołanie do zarządu nie jest podstawą nawiązania stosunku pracy w rozumieniu Kodeksu pracy.
Odrzucone argumenty
Odwołanie powoda z funkcji Prezesa Zarządu automatycznie skutkowało ustaniem stosunku pracy. • Umowa o pracę zawarta na czas pełnienia funkcji członka zarządu nie jest umową terminową w rozumieniu Kodeksu pracy.
Godne uwagi sformułowania
Powołanie do zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jak i odwołanie, powoduje tylko powstanie lub ustanie stosunku organizacyjnego. • O tym, czy spółkę z członkiem zarządu łączy inny stosunek prawny decydują zdarzenia, takie jak na przykład zawarcie umowy o pracę lub umowy zlecenia. • Stosunek pracy jest odrębnym stosunkiem prawnym od członkostwa w zarządzie spółki z o.o., a w jego zakresie członek zarządu jest osobą trzecią względem spółki.
Skład orzekający
Teresa Flemming-Kulesza
przewodniczący
Józef Iwulski
sędzia
Herbert Szurgacz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odrębności stosunku pracy od funkcji w zarządzie spółki, interpretacja umów terminowych w kontekście funkcji zarządczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika będącego jednocześnie członkiem zarządu spółki z o.o.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa wyjaśnia ważną kwestię prawną dotyczącą relacji między funkcją w zarządzie spółki a umową o pracę, co jest istotne dla wielu menedżerów i przedsiębiorców.
“Czy odwołanie z zarządu oznacza utratę pracy? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Dane finansowe
odszkodowanie: 14 430 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.