I PKN 237/97

Sąd Najwyższy1997-10-01
SAOSPracystosunki pracyŚrednianajwyższy
prawo spółdzielczekrytyka pracowniczaobowiązki członkowskierozwiązanie umowy o pracęochrona praw pracowniczychSąd Najwyższyspółdzielnia

Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika, uznając, że rażące przekroczenie granic krytyki wobec zarządu spółdzielni uzasadniało jego wykluczenie.

Roman J. został wykluczony ze Spółdzielni Niewidomych "P." z powodu rażącego przekroczenia granic dopuszczalnej krytyki wobec organów spółdzielni. Pracownik wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jego powództwo o przywrócenie do pracy. Sąd Najwyższy uznał, że obraźliwe sformułowania użyte przez pracownika, mimo jego roli związkowej, stanowiły ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych i członkowskich, a tym samym uzasadniały wykluczenie.

Sprawa dotyczyła powództwa Romana J. przeciwko Spółdzielni Niewidomych "P." w likwidacji o przywrócenie do pracy. Powód został wykluczony ze spółdzielni, co skutkowało utratą pracy. W kasacji zarzucono naruszenie art. 193 Prawa spółdzielczego, twierdząc, że zachowanie powoda nie stanowiło ciężkiego naruszenia obowiązków. Sąd Najwyższy, podzielając stanowisko sądów niższych instancji, uznał, że powód, będący przewodniczącym Komisji Zakładowej NSZZ "Solidarność", rażąco przekroczył granice dopuszczalnej krytyki wobec zarządu i rady spółdzielni. Sąd podkreślił, że choć pracownik jako działacz związkowy miał prawo do krytyki, forma wypowiedzi była niedopuszczalna. Użycie obraźliwych sformułowań, takich jak "prezes zarządu uczynił ze spółdzielni jaskinię bezprawia", zostało uznane za ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych i członkowskich oraz zasad współżycia społecznego. W związku z tym kasacja została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, rażące przekroczenie granic dopuszczalnej krytyki uzasadnia wykluczenie ze spółdzielni.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że obraźliwe sformułowania użyte przez powoda wobec organów spółdzielni, mimo jego roli związkowej, stanowiły ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych i członkowskich oraz zasad współżycia społecznego, co uzasadniało wykluczenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie_kasacji

Strona wygrywająca

Spółdzielnia Niewidomych "P."

Strony

NazwaTypRola
Roman J.osoba_fizycznapowód
Spółdzielnia Niewidomych "P." w likwidacjispółkapozwany

Przepisy (2)

Główne

p.s. art. 193

Prawo spółdzielcze

Rażące przekroczenie granic dopuszczalnej krytyki zarządu i rady spółdzielni uzasadnia wykluczenie członka ze spółdzielni.

Pomocnicze

k.p.c. art. 393¹²

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące przekroczenie granic dopuszczalnej krytyki zarządu i rady spółdzielni przez powoda. Zachowanie powoda stanowiło ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych i członkowskich. Obraźliwa forma wypowiedzi powoda naruszała zasady współżycia społecznego.

Odrzucone argumenty

Zachowanie powoda nie stanowiło ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych i członkowskich. Powód jako działacz związkowy miał szczególne uprawnienie do krytyki organów spółdzielni, a jego wypowiedzi mieściły się w granicach dopuszczalnej krytyki.

Godne uwagi sformułowania

Rażące przekroczenie granic dozwolonej krytyki może uzasadniać wykluczenie ze spółdzielni stanowiło ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych i członkowskich Każdy spółdzielca może krytykować organy spółdzielni, a powód jako działacz związkowy miał do tego szczególne uprawnienie. Jednym z warunków dopuszczalnej krytyki jest jednak zachowanie odpowiedniej formy wypowiedzi. Nie jest dopuszczalne formułowanie takich zarzutów, jak "prezes zarządu uczynił ze spółdzielni jaskinię bezprawia", a poczynania organów spółdzielni są "zaplanowanymi ekscesami dążącymi do zniszczenia środowiska niewidomych".

Skład orzekający

Kazimierz Jaśkowski

przewodniczący-sprawozdawca

Józef Iwulski

członek

Walerian Sanetra

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wykluczenia członka spółdzielni z powodu naruszenia obowiązków pracowniczych i członkowskich poprzez rażąco krytyczne i obraźliwe wypowiedzi wobec organów spółdzielni."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki prawa spółdzielczego i relacji pracowniczych w spółdzielni.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między prawem pracownika/członka do krytyki a obowiązkami wobec pracodawcy/spółdzielni, z naciskiem na formę wypowiedzi.

Czy ostra krytyka szefa może kosztować pracę i członkostwo w spółdzielni? Sąd Najwyższy odpowiada.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 1 października 1997 r. I PKN 237/97 Rażące przekroczenie granic dozwolonej krytyki może uzasadniać wy- kluczenie ze spółdzielni na podstawie art. 193 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (jednolity tekst: Dz.U. z 1995 r. Nr 54, poz. 288 ze zm.). Przewodniczący SSN: Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Józef Iwulski, Walerian Sanetra. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 1 października 1997 r. sprawy z po- wództwa Romana J. przeciwko Spółdzielni Niewidomych "P." w likwidacji w O. o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 14 lutego 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Roman J. w sprawie przeciwko Spółdzielni Niewidomych "P." w O. w likwidacji o przywrócenie do pracy wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 14 lutego 1997 r. [...]. Zaskarżonym wyrokiem oddalono rewizję powoda od wyroku Sądu I instancji, który po ponownym rozpoznaniu sprawy oddalił powództwo. W kasacji postawiono zarzut naruszenia art. 193 Prawa spółdzielczego (ustawa z dnia 16 września 1982 r., jednolity tekst: Dz. U. z 1995 r. Nr 54, poz. 288 ze zm.) polegającego na błędnym zakwalifikowaniu zacho- wania powoda jako ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych i członkowskich. Wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie uchwały wy- kluczającej powoda z pozwanej Spółdzielni oraz o przywrócenie go do pracy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Powód, zatrudniony u strony pozwanej na podstawie spółdzielczej umowy o pracę jako specjalista do spraw kulturalno-oświatowych, był przewodniczącym Ko- 2 misji Zakładowej NSZZ "Solidarność". Sąd Najwyższy podziela poglądy Sądów obu instancji, że rażące przekroczenie granic dopuszczalnej krytyki zarządu i rady pozwa- nej Spółdzielni, którego dopuścił się powód, uzasadniało wykluczenie go ze Spół- dzielni na podstawie art. 193 Prawa spółdzielczego. Stanowiło bowiem ciężkie naru- szenie podstawowych obowiązków pracowniczych i członkowskich. Każdy spółdzielca może krytykować organy spółdzielni, a powód jako działacz związkowy miał do tego szczególne uprawnienie. Jednym z warunków dopuszczalnej krytyki jest jednak zachowanie odpowiedniej formy wypowiedzi. Działania powoda, polegające na wywieszaniu na tablicy ogłoszeń tekstów obraźliwych wobec organów spółdzielni, rażąco naruszały obowiązki pracownicze, członkowskie i przyjęte w na- szym społeczeństwie zasady współżycia społecznego. Nie jest dopuszczalne formu- łowanie takich zarzutów, jak "prezes zarządu uczynił ze spółdzielni jaskinię bezpra- wia", a poczynania organów spółdzielni są "zaplanowanymi ekscesami dążącymi do zniszczenia środowiska niewidomych". Z tych względów na podstawie art. 39312 KPC orzeczono jak w sentencji. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI