I PKN 235/98
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia pracownika, prezesa zarządu, o zapłatę premii uznaniowej. Sąd Rejonowy w Słupcy oddalił powództwo, uznając premię za uznaniową i zależną od uchwały Rady Nadzorczej. Sąd Wojewódzki w Poznaniu, choć nie podzielił w pełni poglądów Sądu Rejonowego co do charakteru świadczenia, również oddalił apelację, wskazując na brak uchwały Rady Nadzorczej jako przeszkodę do zasądzenia premii. Sąd Najwyższy rozpatrywał kasację pracownika, który zarzucał naruszenie prawa materialnego i procesowego. Sąd Najwyższy podkreślił, że w przepisach o wynagrodzeniu często występuje chaos terminologiczny dotyczący premii i nagród. Z analizy przepisów wynikało, że premia przyznana w umowie o pracę i uchwale Rady Nadzorczej miała charakter uznaniowy i zależała od decyzji Rady Nadzorczej. Sąd Najwyższy stwierdził, że pracownik nie mógł skutecznie domagać się zasądzenia premii, ponieważ Rada Nadzorcza nie podjęła stosownej uchwały o jej wypłacie w spornym okresie. Dodatkowo, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na przepis art. 241^26 § 2 KP, który wyłączał możliwość regulowania zasad wynagradzania osób zarządzających w imieniu pracodawcy w zakładowym układzie zbiorowym pracy, co czyniło powołanie się pracownika na ten układ bezzasadnym. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, mimo pewnych sprzeczności w rozumowaniu Sądu Wojewódzkiego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia premii uznaniowej, zależności jej przyznania od uchwały organu spółki oraz stosowania przepisów Kodeksu pracy dotyczących wynagradzania osób zarządzających.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika będącego prezesem zarządu i zależności premii od uchwały Rady Nadzorczej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pracownikowi, będącemu prezesem zarządu, przysługuje roszczenie o zapłatę premii uznaniowej, jeśli jej przyznanie zależało od uchwały Rady Nadzorczej, która nie została podjęta?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracownikowi nie przysługuje roszczenie o zapłatę premii uznaniowej w sytuacji, gdy jej przyznanie zależało od uchwały Rady Nadzorczej, a taka uchwała nie została podjęta.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że premia przyznana w umowie o pracę i uchwale Rady Nadzorczej miała charakter uznaniowy i jej wypłata zależała od pozytywnej uchwały Rady Nadzorczej. Brak takiej uchwały w spornym okresie skutkował niemożnością uwzględnienia roszczenia.
Czy postanowienia umowy o pracę dotyczące premii uznaniowej, które są mniej korzystne niż przepisy prawa pracy lub układu zbiorowego pracy, są nieważne na podstawie art. 18 KP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w tym przypadku nie stwierdzono naruszenia art. 18 KP, ponieważ umowa o pracę nie była sprzeczna z przepisami prawa pracy ani układem zbiorowym pracy w zakresie premii uznaniowej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że umowa o pracę i układ zbiorowy pracy nie były sprzeczne w kwestii premii uznaniowej. Ponadto, przepisy art. 241^26 § 2 KP wyłączały możliwość regulowania zasad wynagradzania osób zarządzających w układzie zbiorowym pracy, co czyniło powołanie się pracownika na ten układ bezzasadnym.
Czy sąd może badać przyczyny nieprzyznania premii uznaniowej, jeśli jej przyznanie zależy od swobodnej oceny pracodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli świadczenie ma charakter uznaniowy, niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania dowodowego zmierzającego do wyjaśnienia przyczyn nieprzyznania tego świadczenia.
Uzasadnienie
Skoro sporne świadczenie miało charakter uznaniowy, Sąd Najwyższy uznał za bezprzedmiotowe badanie wyników finansowych spółki w celu ustalenia zasadności nieprzyznania premii.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Stanisław G. | osoba_fizyczna | powód |
| M.S. S.A. w S. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p. art. 18
Kodeks pracy
Przepis ten w § 1 stanowi, że postanowienia umów o pracę oraz innych aktów, na których podstawie powstaje stosunek pracy, nie mogą być mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy, zaś w § 2 przewiduje, że wymienione postanowienia mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy są nieważne i że zamiast nich stosuje się odpowiednio przepisy prawa pracy. Unormowania zawarte w tym przepisie oznaczają w praktyce, że pracownik i pracodawca mogą w aktach powodujących powstanie stosunku pracy (np. umowa o pracę, powołanie, mianowanie) kształtować swobodnie swoje prawa i obowiązki. Gdyby jednak te postanowienia były dla pracownika mniej korzystne niż przepisy prawa pracy, stosuje się zamiast nich przepisy prawa pracy. Art. 9 § 1 KP wyjaśnia przy tym, że przez przepisy prawa pracy należy rozumieć przepisy Kodeksu pracy oraz przepisy ustaw i aktów wykonawczych, określające prawa i obowiązki pracowników i pracodawców, a także postanowienia układów zbiorowych pracy i innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów i statutów określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy. Jednocześnie przepis ten w § 2 zastrzega, że postanowienia układów zbiorowych pracy i porozumień zbiorowych nie mogą być mniej korzystne dla pracowników niż przepisy Kodeksu pracy oraz przepisy innych ustaw i aktów wykonawczych.
k.p. art. 241^26 § § 2
Kodeks pracy
W brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 29 września 1994 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 113, poz. 547 ze zm.), która weszła w życie z dniem 26 listopada 1994 r., układ zakładowy nie może określać zasad wynagradzania osób zarządzających w imieniu pracodawcy, zakładem pracy. Przez osobę zarządzającą należy rozumieć osobę uprawnioną do dokonywania w imieniu pracodawcy czynności z zakresu prawa pracy, zwłaszcza członków zarządu spółek oraz osób, które jednoosobowo zarządzają zakładem pracy.
Pomocnicze
k.p. art. 9 § § 1
Kodeks pracy
Przez przepisy prawa pracy należy rozumieć przepisy Kodeksu pracy oraz przepisy ustaw i aktów wykonawczych, określające prawa i obowiązki pracowników i pracodawców, a także postanowienia układów zbiorowych pracy i innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów i statutów określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy.
k.p. art. 9 § § 2
Kodeks pracy
Postanowienia układów zbiorowych pracy i porozumień zbiorowych nie mogą być mniej korzystne dla pracowników niż przepisy Kodeksu pracy oraz przepisy innych ustaw i aktów wykonawczych.
KPC art. 217 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 393^12
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Premia miała charakter uznaniowy i zależała od uchwały Rady Nadzorczej. • Brak uchwały Rady Nadzorczej o przyznaniu premii w spornym okresie. • Przepisy art. 241^26 § 2 KP wyłączały możliwość regulowania zasad wynagradzania osób zarządzających w układzie zbiorowym pracy.
Odrzucone argumenty
Umowa o pracę w części dotyczącej premii była mniej korzystna niż Układ Zbiorowy Pracy i regulamin wynagradzania, co czyniło ją nieważną na podstawie art. 18 KP. • Naruszenie art. 217 i 227 KPC poprzez pominięcie dowodów mających wyjaśnić wyniki finansowe spółki i zasadność nieprzyznania premii.
Godne uwagi sformułowania
chaos terminologiczny • premia jest składnikiem wynagrodzenia, a prawo do niej powstaje po spełnieniu warunków określonych zazwyczaj w regulaminie • nagroda, jest to świadczenie fakultatywne, którego przyznanie zależy od uznania pracodawcy • brak jest podstaw do przypisania Radzie Nadzorczej jakiejkolwiek roli w podejmowaniu decyzji w sprawie premii • sporne świadczenie miało charakter uznaniowy
Skład orzekający
Teresa Flemming-Kulesza
przewodniczący
Jerzy Kwaśniewski
sędzia
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia premii uznaniowej, zależności jej przyznania od uchwały organu spółki oraz stosowania przepisów Kodeksu pracy dotyczących wynagradzania osób zarządzających."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika będącego prezesem zarządu i zależności premii od uchwały Rady Nadzorczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje subtelne różnice między premią a nagrodą oraz znaczenie formalnych uchwał organów spółki w kontekście wynagrodzeń kadry zarządzającej.
“Prezes domagał się premii, ale Rada Nadzorcza milczała. Czy sąd musiał zapłacić?”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 750 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.