I PKN 228/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie, Jerzy R. i Marek K., domagali się zapłaty odpraw pieniężnych w związku z rozwiązaniem stosunku pracy. Pracowali jako anestezjolodzy w Zespole Opieki Zdrowotnej, który przekształcał się w Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej. Otrzymali zawiadomienie o możliwości rozwiązania stosunków pracy na podstawie art. 231 § 4 Kodeksu Pracy (KP). Powodowie złożyli oświadczenia o rozwiązaniu umów w tym trybie. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że rozwiązanie nastąpiło z inicjatywy pracowników, a nie z przyczyn leżących wyłącznie po stronie pracodawcy, co wykluczało zastosowanie ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację powodów, uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 231 § 4 KP. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis ten stwarza fikcję prawną, traktując rozwiązanie umowy przez pracownika w tym trybie jako wypowiedzenie przez pracodawcę, co nie wyklucza zastosowania ustawy o zwolnieniach grupowych. Kluczowe jest, aby wyłączną przyczyną złożenia oświadczenia woli przez pracownika były zmiany określone w art. 1 ustawy, a równocześnie następowało zmniejszenie zatrudnienia. Sąd uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że pracownik rozwiązujący umowę na podstawie art. 231 § 4 KP może nabyć prawo do odprawy z ustawy o zwolnieniach grupowych, jeśli spełnione są pozostałe przesłanki.
Stosowanie ustawy o zwolnieniach grupowych wymaga spełnienia dodatkowych przesłanek określonych w tej ustawie, w tym wyłącznej przyczyny leżącej po stronie pracodawcy i zmniejszenia zatrudnienia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rozwiązanie umowy o pracę przez pracownika na podstawie art. 231 § 4 KP, w związku z przekształceniem zakładu pracy, wyklucza możliwość nabycia prawa do odprawy pieniężnej z ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozwiązanie umowy o pracę przez pracownika na podstawie art. 231 § 4 KP nie wyklucza możliwości nabycia prawa do odprawy pieniężnej z ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r., jeżeli spełnione są pozostałe przesłanki tej ustawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 231 § 4 KP stwarza fikcję prawną, traktując rozwiązanie umowy przez pracownika w tym trybie jako wypowiedzenie przez pracodawcę. Nie ma podstaw, aby w ocenie skutków prawnych, w tym stosowania ustawy o zwolnieniach grupowych, traktować to inaczej niż wypowiedzenie przez pracodawcę. Kluczowe jest, aby wyłączną przyczyną oświadczenia woli pracownika były zmiany organizacyjne, a równocześnie następowało zmniejszenie zatrudnienia.
Czy pracownikowi, który skorzystał z możliwości rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia za siedmiodniowym uprzedzeniem na podstawie art. 231 § 4 KP, przysługuje odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia?
Odpowiedź sądu
Nie, pracownikowi takiemu nie przysługuje odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia.
Uzasadnienie
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, pracownikowi, który skorzystał z art. 231 § 4 KP, nie przysługuje odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jerzy R. | osoba_fizyczna | powód |
| Marek K. | osoba_fizyczna | powód |
| Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w B. | instytucja | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p. art. 231 § § 4
Kodeks pracy
Rozwiązanie stosunku pracy w tym trybie powoduje dla pracownika skutki, jakie przepisy prawa pracy wiążą z rozwiązaniem stosunku pracy przez pracodawcę za wypowiedzeniem. Stwarza to fikcję prawną dla oceny skutków, nie wyłączając stosowania ustawy o zwolnieniach grupowych.
ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. art. 8
Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw
Przepis ten może mieć zastosowanie w przypadku rozwiązania umowy o pracę przez pracownika na podstawie art. 231 § 4 KP, jeśli spełnione są pozostałe przesłanki ustawy.
Pomocnicze
KP art. 361 § § 1
Kodeks pracy
KPC art. 4771 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
KP art. 231 § § 3
Kodeks pracy
KP art. 231 § § 4
Kodeks pracy
ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. art. 1
Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw
ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. art. 10
Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw
KPC art. 39313 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozwiązanie umowy o pracę przez pracownika na podstawie art. 231 § 4 KP powinno być traktowane jako wypowiedzenie przez pracodawcę dla oceny skutków prawnych, w tym prawa do odprawy z ustawy o zwolnieniach grupowych. • Art. 231 § 4 KP stwarza fikcję prawną, która nie wyklucza zastosowania ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r., jeśli spełnione są jej przesłanki.
Odrzucone argumenty
Rozwiązanie umowy o pracę z inicjatywy pracownika na podstawie art. 231 § 4 KP nie jest równoznaczne z rozwiązaniem umowy z przyczyn leżących wyłącznie po stronie pracodawcy, co wyklucza zastosowanie ustawy o zwolnieniach grupowych. • Pracownikowi, który skorzystał z art. 231 § 4 KP, nie przysługuje odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia.
Godne uwagi sformułowania
Rozwiązanie umowy o pracę przez pracownika na podstawie art. 231 § 4 KP nie wyklucza nabycia prawa do odprawy pieniężnej z art. 8 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. • Przepis ten stwarza więc fikcję prawną, według której ten sposób rozwiązania umowy o pracę dla oceny jego skutków należy traktować jak wypowiedzenie pracodawcy.
Skład orzekający
Józef Iwulski
przewodniczący-sprawozdawca
Roman Kuczyński
sędzia
Zbigniew Myszka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że pracownik rozwiązujący umowę na podstawie art. 231 § 4 KP może nabyć prawo do odprawy z ustawy o zwolnieniach grupowych, jeśli spełnione są pozostałe przesłanki."
Ograniczenia: Stosowanie ustawy o zwolnieniach grupowych wymaga spełnienia dodatkowych przesłanek określonych w tej ustawie, w tym wyłącznej przyczyny leżącej po stronie pracodawcy i zmniejszenia zatrudnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawa pracy związanego z odprawami przy restrukturyzacji, a interpretacja Sądu Najwyższego ma istotne znaczenie praktyczne dla pracowników i pracodawców.
“Czy pracownik, który sam złożył wypowiedzenie przy restrukturyzacji, może dostać odprawę? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.