I PKN 217/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił kasację powoda, potwierdzając, że umowa o pracę z pracodawcą zatrudniającym pracownika skierowanego do pracy za granicą mogła być zawarta na czas określony, a powód nie udowodnił zawarcia umowy na czas nieokreślony.
Powód dochodził ustalenia stosunku pracy na czas nieokreślony oraz zapłaty wynagrodzenia i innych świadczeń. Sąd Rejonowy i Okręgowy oddaliły powództwo, uznając, że powód zawarł umowę na czas określony z Przedsiębiorstwem „R.”, poprzednikiem prawnym pozwanej Spółki. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że powód nie udowodnił zawarcia umowy na czas nieokreślony, a jego zachowanie po ustaniu zatrudnienia (rejestracja jako bezrobotny) potwierdzało świadomość terminowego charakteru umowy.
Sprawa dotyczyła powództwa Czesława J. przeciwko Przedsiębiorstwu Realizacji i Koordynacji Budownictwa „R.” Spółce z o.o. o ustalenie stosunku pracy na czas nieokreślony oraz o zapłatę wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, ekwiwalentu za urlop, odprawy emerytalnej i nagrody jubileuszowej. Sąd Rejonowy i Sąd Okręgowy oddaliły powództwo, uznając, że powód zawarł umowę o pracę na czas określony z poprzednikiem prawnym pozwanej Spółki, a nie na czas nieokreślony. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było pismo powoda z 27 czerwca 1991 r., w którym prosił o przyjęcie do pracy na czas trwania budowy eksportowej, co zostało uznane za dowód na zawarcie umowy terminowej. Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda, uznając, że nie wykazał on zawarcia umowy na czas nieokreślony. Podkreślono, że powód dobrowolnie rozwiązał umowę z macierzystym zakładem pracy i podjął zatrudnienie na czas określony, a jego późniejsze zachowanie (rejestracja jako bezrobotny) potwierdzało świadomość terminowego charakteru zatrudnienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, umowa taka mogła być zawarta zarówno na czas nieokreślony, jak i na czas określony.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy analizował przepisy dotyczące pracy za granicą i uznał, że nie wykluczają one zawarcia umowy na czas nieokreślony. Jednakże, w konkretnej sprawie, powód nie udowodnił, że taka umowa została zawarta.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Przedsiębiorstwo Realizacji i Koordynacji Budownictwa „R.” Spółka z o.o. w K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Czesław J. | osoba_fizyczna | powód |
| Przedsiębiorstwo Realizacji i Koordynacji Budownictwa „R.” Spółka z o.o. w K. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Pomocnicze
k.p. art. 231
Kodeks pracy
Przepis ten nie miał zastosowania do sytuacji zmiany pracodawcy na podstawie porozumienia zakładów pracy i zawarcia nowej umowy.
k.p. art. 81
Kodeks pracy
Nie można zasądzić wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy na podstawie tego przepisu, jeśli umowa o pracę wygasła z upływem terminu, na jaki została zawarta.
KPC art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego oceny dowodów nie został skutecznie uzasadniony w kasacji.
KPC art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego orzekania po zamknięciu rozprawy nie został skutecznie uzasadniony; sąd orzekł o wszystkich zgłoszonych roszczeniach.
KPC art. 321 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego związania sądu granicami żądania pozwu nie został skutecznie uzasadniony.
Rozporządzenie Rady Ministrów art. § 2 ust. 5
Dotyczy definicji macierzystego zakładu pracy w kontekście budownictwa eksportowego.
Rozporządzenie Rady Ministrów art. § 4
Dotyczy sytuacji, gdy pracownik jest zatrudniony za granicą przez jednostkę kierującą, a jego macierzystym zakładem pracy jest inna jednostka.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powód nie udowodnił zawarcia umowy o pracę na czas nieokreślony. Pismo powoda z 27 czerwca 1991 r. wskazuje na wolę zawarcia umowy na czas określony. Zachowanie powoda po ustaniu zatrudnienia (rejestracja jako bezrobotny) potwierdza świadomość terminowego charakteru umowy. Przekazanie akt osobowych nie przesądza o rodzaju umowy.
Odrzucone argumenty
Umowa o pracę zawarta z poprzednikiem prawnym pozwanej Spółki była umową na czas nieokreślony. Przekazanie akt osobowych oznaczało zawarcie umowy na czas nieokreślony. Sąd błędnie ocenił materiał dowodowy, w tym pismo z 19 lipca 1995 r.
Godne uwagi sformułowania
Umowa o pracę z pracodawcą zatrudniającym pracownika skierowanego do pracy za granicą (...) mogła być umową zawartą zarówno na czas nieokreślony, jak i na czas określony. Brak jest dowodów na to, aby zgodną wolą stron po przyjęciu powoda do pracy w „R.” było zawarcie umowy o pracę na czas nieokreślony. Zachowanie powoda bezpośrednio po ustaniu zatrudnienia (...) świadczy o tym, że powód nie traktował zatrudnienia w pozwanej Spółce jako wynikającego z umowy o pracę na czas nieokreślony. Z faktów tych nie wynikają jednak stanowcze wnioski co do rodzaju umowy o pracę zawartej przez powoda z nowym pracodawcą, a w szczególności nie wynika, że umowa ta musiała być zawarta na czas nie określony.
Skład orzekający
Katarzyna Gonera
przewodniczący-sprawozdawca
Roman Kuczyński
członek
Walerian Sanetra
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umów o pracę na czas określony i nieokreślony w kontekście pracy za granicą oraz budownictwa eksportowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego z lat 90. XX wieku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa pracy – charakteru umowy o pracę – w kontekście specyficznych przepisów dotyczących pracy za granicą. Choć dotyczy przeszłości, zasady interpretacji umów są nadal aktualne.
“Czy praca za granicą zawsze oznaczała umowę na czas nieokreślony? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 12 200 PLN
wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy: 12 200 PLN
ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy: 175 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWyrok z dnia 25 stycznia 2001 r. I PKN 217/00 Umowa o pracę z pracodawcą zatrudniającym pracownika skierowanego do pracy za granicą (z "macierzystym zakładem pracy" w rozumieniu § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r. w sprawie niektórych praw i obowiązków pracowników skierowanych do pracy za granicą w celu rea- lizacji budownictwa eksportowego i usług związanych z eksportem, jednolity tekst: Dz.U. z 1990 r. Nr 44, poz. 259 ze zm.) mogła być umową zawartą zarówno na czas nieokreślony, jak i na czas określony. Przewodniczący SSN Katarzyna Gonera (sprawozdawca), Sędziowie SN: Roman Kuczyński, Walerian Sanetra. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2001 r. sprawy z po- wództwa Czesława J. przeciwko Przedsiębiorstwu Realizacji i Koordynacji Budow- nictwa „R.” Spółce z o.o. w K. o ustalenie i zapłatę, na skutek kasacji powoda od wy- roku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 9 września 1999 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d ni e n i e Sąd Rejonowy dla Krakowa-Nowej Huty-Sąd Pracy wyrokiem z 24 czerwca 1998 r. oddalił powództwo Czesława J. przeciwko Przedsiębiorstwu Realizacji i Ko- ordynacji Budownictwa „R.” Spółce z o.o. w K. o ustalenie, że strony łączy stosunek pracy wynikający z umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony, a ponadto o za- płatę: wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy od 7 grudnia 1996 r. do 1 kwietnia 1998 r. w kwocie 12.200 złotych, ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wy- poczynkowy za rok 1997 w kwocie 175 złotych, odprawy emerytalnej oraz nagrody jubileuszowej za 30 lat pracy (bez określania ich wysokości). 2 Sąd Rejonowy ustalił, że powód był zatrudniony do 30 czerwca 1991 r. w Przedsiębiorstwie Wyrobów Budowlanych „D.” w Ł. Od 26 czerwca 1990 r. do 31 grudnia 1990 r. wykonywał pracę na budowie eksportowej w M. na podstawie umowy o pracę na czas określony zawartej z jednostką kierującą - Przedsiębiorstwem Reali- zacji i Koordynacji Budownictwa „R.” w K. Umowa o pracę na budowie eksportowej została przedłużona do 30 czerwca 1991 r. W tym czasie powód korzystał z urlopu bezpłatnego w macierzystym zakładzie pracy - Przedsiębiorstwie „D.” w Ł. Wobec zamiaru dalszego zatrudniania powoda w M. Przedsiębiorstwo „R.” wystąpiło do ma- cierzystego zakładu pracy powoda o przedłużenie mu urlopu bezpłatnego, na co Przedsiębiorstwo „D.” nie wyraziło zgody, sugerując przejście powoda do pracy w Przedsiębiorstwie „R.”. Zgodnie z tą sugestią Przedsiębiorstwo „R.” wystąpiło do Przedsiębiorstwa „D.” o przekazanie powoda do pracy w „R.” z dniem 1 lipca 1991 r. na podstawie porozumienia zakładów pracy. Przedsiębiorstwo „D.” wyraziło na to zgodę w piśmie z 24 czerwca 1991 r. i przesłało do „R.” akta osobowe powoda. W tym samym czasie powód pismem z 27 czerwca 1991 r. zwrócił się do „R.” o przyję- cie go do pracy „za porozumieniem stron” na czas wykonywania budowy eksportowej w M., wcześniej została przedłużona terminowa umowa o pracę powoda na budowie eksportowej za granicą do 30 września 1991 r. Następnie strony - powód i „R.” - za- wierały kolejne umowy o pracę za granicą na czas określony i na ich podstawie po- wód był zatrudniony przez stronę pozwaną aż do 7 grudnia 1996 r. W okresie od 1 do 18 kwietnia 1996 r. powód korzystał z urlopu bezpłatnego udzielonego mu przez stronę pozwaną. W 1991 r. Przedsiębiorstwo „R.” przekształciło się w spółkę prawa handlowego. Już jako Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością strona pozwana poinformowała wszystkich pracowników zatrudnionych wcześniej przez Przedsiębior- stwo „R.” i przebywających na budowach eksportowych za granicą, że proponuje przejęcie wszystkich praw i obowiązków swojego poprzednika prawnego i kontynuo- wanie zawartych umów o pracę. W piśmie tym pozwana zawiadomiła również, że pracownicy, dla których Przedsiębiorstwo „R.” było macierzystym zakładem pracy, korzystają w okresie zatrudnienia za granicą z urlopów bezpłatnych. Pismo jednako- wej treści otrzymali wszyscy pracownicy zatrudnieni w M., także powód. Bezpośred- nio po rozwiązaniu z pozwaną Spółką umowy o pracę na budowie eksportowej za granicą, co nastąpiło z dniem 7 grudnia 1996 r., powód wystąpił do Rejonowego Urzędu Pracy w Ł. o przyznanie mu statusu bezrobotnego i zasiłku dla bezrobotnych. Zasiłek taki uzyskał decyzją Urzędu z 10 grudnia 1996 r. Biorąc pod uwagę opisany 3 stan rzeczy, Sąd Rejonowy ocenił, że brak jest podstaw faktycznych i prawnych do przyjęcia, iż pomiędzy powodem a Przedsiębiorstwem „R.” (poprzednikiem pozwanej Spółki) doszło z dniem 1 lipca 1991 r. do zawarcia umowy o pracę na czas nieokre- ślony, nawet przy założeniu, że Przedsiębiorstwo „D.” sugerowało przejęcie powoda do pracy na czas nieokreślony. Istotne znaczenie ma bowiem pismo powoda do strony pozwanej z 27 czerwca 1991 r., w którym powód zwrócił się o przyjęcie go do pracy na budowie w M. na czas trwania tej budowy. Treść tego pisma pozwala na przyjęcie, że po przekazaniu powoda do Przedsiębiorstwa „R.” na mocy porozumie- nia zakładów pomiędzy powodem i poprzednikiem prawnym strony pozwanej doszło do zawarcia - zgodnie z wolą obu stron - umowy na czas określony. Brak jest nato- miast dowodów na to, aby zgodną wolą stron po przyjęciu powoda do pracy w „R.” było zawarcie umowy o pracę na czas nieokreślony. Sąd Rejonowy uznał za niewąt- pliwe rozwiązanie umowy o pracę łączącej powoda z macierzystym zakładem pracy - czyli z Przedsiębiorstwem „D.” - za porozumieniem stron. Nie uzasadnia to jednak tezy, że powód uzależnił rozwiązanie umowy z dotychczasowym pracodawcą od podjęcia pracy u nowego pracodawcy na tych samych warunkach, co poprzednio, zwłaszcza od zawarcia umowy o pracę na czas nieokreślony. Zachowanie powoda bezpośrednio po ustaniu zatrudnienia za granicą, przede wszystkim niezwłoczne zło- żenie wniosku o przyznanie mu statusu bezrobotnego i natychmiastowe rozpoczęcie pobierania zasiłku dla bezrobotnych, świadczy o tym, że powód nie traktował zatrud- nienia w pozwanej Spółce jako wynikającego z umowy o pracę na czas nieokreślony. Udzielenie powodowi przez stronę pozwaną urlopu bezpłatnego w okresie od 1 do 18 kwietnia 1996 r. nie stanowi dowodu na zawarcie umowy o pracę na czas nieokre- ślony, ponieważ urlop taki przysługuje również pracownikowi zatrudnionemu na czas określony. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie wyrokiem z 9 września 1999 r. oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Pracy. W apelacji po- wód podniósł, że z mocy art. 231 KP stał się pracownikiem strony pozwanej bez ko- nieczności zawierania nowej umowy o pracę, a więc pozostał w zatrudnieniu na czas nieokreślony, a ponadto zarzucił, że Sąd nie uwzględnił, iż jego roszczenie o wyna- grodzenie znajduje oparcie w art. 81 KP. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego co do tego, że powód nie przedstawił przekonujących dowodów, iż pomiędzy nim a poprzednikiem praw- nym strony pozwanej doszło do zawarcia umowy o pracę na czas nieokreślony. Po- 4 wód zgodził się na rozwiązanie umowy o pracę ze swoim ówczesnym macierzystym zakładem pracy na mocy porozumienia stron bez zachowania okresu wypowiedzenia oraz na niezwłoczne nawiązanie stosunku pracy z poprzednikiem prawnym strony pozwanej na czas trwania budowy eksportowej w M., a więc na czas określony, co jednoznacznie wynika z treści pisma powoda z 27 czerwca 1991 r. Z adnotacji znaj- dującej się na tym piśmie wynika ponadto, że strona pozwana przychyliła się do wniosku powoda. Zamiarem stron w 1991 r. nie było zatem nawiązanie stosunku pracy na czas nieokreślony i umowa tej treści nie została zawarta. Udzielenie powo- dowi w kwietniu 1996 r. urlopu bezpłatnego nastąpiło w ramach umowy o pracę na czas określony zawartej od 1 kwietnia do 31 grudnia 1996 r. Nie stanowi dowodu na fakt zawarcia przez strony umowy o pracę na czas nieokreślony zaświadczenie wy- dane powodowi przez pozwaną Spółkę w dniu 19 lipca 1995 r. Zaświadczenie to - potwierdzające zatrudnienie powoda na czas nieokreślony - zostało wystawione na wyraźną prośbę powoda, zawiera informacje niezgodne z prawdą, a wydano je wy- łącznie dla ułatwienia mu uzyskania kredytu bankowego. W okresie zatrudnienia u strony pozwanej powodowi nie przyzynano statusu pracownika zatrudnionego na czas nieokreślony, czego powód był świadom, a wiedząc o tym, nie usiłował sprawy tej uregulować, co potwierdza przyjęcie przez niego do wiadomości (jego akcepta- cja), iż łączy go z pozwaną umowa o pracę na czas określony. Treść pisma pozwa- nej Spółki z 1991 r. skierowanego do wszystkich pracowników z informacją o przeję- ciu praw i zobowiązań zlikwidowanego Przedsiębiorstwa „R.” nie stanowi dowodu, że strony łączył stosunek pracy na czas nieokreślony. Gdyby powód traktował zatrud- nienie u pozwanej jako stosunek pracy na czas nieokreślony, wówczas po 7 grudnia 1996 r. podjąłby odpowiednie starania o dopuszczenie go do pracy u strony pozwa- nej, a nie zgłosiłby się niezwłocznie do Rejonowego Urzędu Pracy z wnioskiem o przyznanie mu statusu bezrobotnego oraz zasiłku dla bezrobotnych. Strona pozwana wysłała powodowi świadectwo pracy dopiero po dokonanej przez niego rejestracji jako bezrobotnego. Stanowisko powoda, iż jego zdaniem na podstawie art. 231 KP stał się pracownikiem strony pozwanej, może znajdować uzasadnienie jedynie w od- niesieniu do umowy o pracę zawartej na czas określony od 1 września 1991 r. do 30 października 1992 r. Ustalenie, że pomiędzy stronami doszło do zawarcia umowy o pracę na czas określony, która rozwiązała się z upływem okresu, na jaki została za- warta, prowadzi do wniosku, że pozostałe roszczenia powoda - o zapłatę wynagro- 5 dzenia, nagrody jublileuszowej, ekwiwalentu za niewykorzystany urlop i odprawy - nie mogły zostać uwzględnione. Kasację od wyroku Sądu Okręgowego - oraz od wyroku Sądu Rejonowego - wniósł powód, zaskarżając „oba wyroki” w całości. Jako podstawy kasacyjne wska- zał: 1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 233 KPC przez odstąpienie od obowiązku wszechstronnego rozwa- żenia materiału dowodowego i niezgodną z zasadami logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego ocenę zgromadzonych dowodów, oraz art. 316 § 1 KPC i art. 321 § 1 KPC przez ograniczenie zakresu rozpoznanych roszczeń powoda o wy- nagrodzenie jedynie do odszkodowania za okres styczeń - marzec 1997 r., podczas gdy pełnomocnik powoda popierał żądanie w wymiarze takim, jak w pozwie, 2) naru- szenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 231 KP i art. 81 KP oraz „§ 2, § 3 i § 4 Rozporządzenia Ministra Pracy i Spraw Socjalnych z dnia 27 grudnia 1974 r. w sprawie niektórych praw i obowiązków pracowników kierowanych do pracy zagra- nicą w celu realizacji budownictwa eksportowego i usług związanych z eksportem (jedn. tekst z dn. 21 maja 1986 r. Dz.U. nr 19 poz. 101 ze zm.)”, polegające na uzna- niu, że w następstwie porozumienia między zainteresowanymi zakładami i po prze- kazaniu akt osobowych powoda pomiędzy „D.” i „R.” nie doszło do zawarcia umowy na czas nieokreślony (art. 231 KP), błędnym potraktowaniu pisma powoda z 27 czerwca 1991 r. o przyjęcie go do pracy w „R.” na czas trwania budowy eksportowej jako dowodu na rzeczywisty charakter umowy łączącej strony, podczas gdy wszyscy pracownicy urlopowani do takich prac za każdym razem musieli zawierać umowy dodatkowe na czas określony, które miały swój niezależny byt od umowy „właściwej” (§ 2, § 3 i § 4 rozporządzenia), błędnym odczytaniu roszczeń powoda wywodzących się nie z art. 45 i następnych KP, lecz z art. 81 KP, co wynikało ze stanowiska powo- da, że strona pozwana nie rozwiązała z nim umowy o pracę na czas nieokreślony, lecz nie dopuściła go do jej wykonywania. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych wyroków i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zarzuty procesowe obejmujące naruszenie art. 233 § 1 KPC, art. 316 § 1 KPC i art. 321 § 1 KPC, bądź nie zostały w 6 kasacji skutecznie i przekonująco uzasadnione (co dotyczy art. 233 § 1 KPC), bądź kasacja w ogóle nie zawiera ich uzasadnienia (co dotyczy art. 316 § 1 KPC i art. 321 § 1 KPC). Uzasadnienie zarzutu naruszenia art. 233 § 1 KPC sprowadza się do tego, że Sąd Okręgowy nie uwzględnił faktu przesłania akt osobowych powoda z Przedsię- biorstwa „D.” do Przedsiębiorstwa „R.”, a fakt ten oznacza - zdaniem skarżącego - że musiała zostać zawarta przez strony umowa o pracę na czas nie określony, bo tylko do zawarcia takiej umowy akta te były niezbędne. Dalej skarżący argumentuje, że niezrozumiałe byłoby jego zachowanie polegające na rezygnującji z wszelkich uprawnień wynikających z umowy zawartej na czas nie określony z „D.” i pozbawia- jącego się w ten sposób poczucia bezpieczeństwa i pewności co do przyszłości swojej i rodziny, gdyby miał się ograniczyć do zawarcia z poprzednikiem prawnym pozwanej Spółki jedynie umowy na czas określony, nie dającej żadnych realnych perspektyw dobrze płatnego stabilnego zatrudnienia. Wreszcie skarżący kwestionuje ocenę treści pisma pozwanego z 19 lipca 1995 r., które - jego zdaniem - nie pozo- stawia wątpliwości, jakiego rodzaju umowę powód zawarł z „R.”. Żaden z przytoczo- nych argumentów nie podważa skutecznie prawidłowości oceny zebranego w spra- wie materiału dowodowego dokonanej przez Sąd Okręgowy. Skoro powód miał zo- stać zatrudniony przez Przedsiębiorstwo „R.” nie jako jednostkę kierującą w rozu- mieniu § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r. w sprawie nie- których praw i obowiązków pracowników skierowanych do pracy za granicą w celu realizacji budownictwa eksportowego i usług związanych z eksportem (jednolity tekst: Dz.U. z 1990 r. Nr 44, poz. 259 ze zm.), lecz jako macierzysty zakład pracy w rozumieniu § 4 tego rozporządzenia, to zrozumiałe było przekazanie akt osobowych przez poprzedniego pracodawcę nowemu. Z faktu tego nie wynikają jednak stanow- cze wnioski co do rodzaju umowy o pracę zawartej przez powoda z nowym praco- dawcą, a w szczególności nie wynika, że umowa ta musiała być zawarta na czas nie określony. Powód wyraził zgodę na rozwiązanie z nim umowy o pracę przez Przed- siębiorstwo „D.”, ponieważ praca na budowie w M. była atrakcyjna finansowo, a za- tem powód musiał dokonać kalkulacji, czy bardziej opłacalna dlań jest praca świad- czona na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nie określony w „D.”, czy też praca świadczona na podstawie umowy o pracę zawartej na czas określony w „R.” - na budowie eksportowej w M. Zasady doświadczenia życiowego, na które powołuje się skarżący w kasacji, wskazują na to, że decyzja powoda w tej materii - wybór 7 terminowego zatrudnienia na budowie w M. - była całkowicie racjonalna. Ocena pi- sma strony pozwanej z 19 lipca 1995 r. stanowiącego zaświadczenie o rodzaju za- trudnienia powoda, w szczególności stwierdzającego, że powód jest zatrudniony na czas nie określony, została oparta na zeznaniach świadka Zbigniewa K., któremu Sąd dał wiarę. Skarżący nie podważa w kasacji oceny zeznań tego świadka dokona- nej przez Sąd, a jedynie wypowiada pogląd, że na żenującym poziomie jest argu- mentacja pozwanej co do przyczyn i okoliczności sporządzenia tego pisma. Przyto- czone argumenty skarżącego co do naruszenia - w jego opinii - art. 233 § 1 KPC nie podważają skutecznie oceny dowodów dokonanej przez Sądy obu instancji. Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 316 § 1 KPC, jest on pozbawiony racji, albowiem nie może budzić wątpliwości, że Sąd Okręgowy orzekł o wszystkich zgło- szonych roszczeniach powoda, co jasno wynika z przytoczenia na wstępie uzasad- nienia zaskarżonego wyroku pełnego zakresu żądań dochodzonych przez powoda w procesie oraz ze stwierdzenia, że Sąd Rejonowy oddalił powództwo wniesione w rozpoznawanej sprawie co do wyszczególnionych roszczeń. Wbrew wywodom uza- sadnienia kasacji Sąd Okręgowy nie ograniczył rozpoznania sprawy jedynie do rosz- czeń powoda o odszkodowanie za trzy miesiące od stycznia do marca 1997 r. Sąd nie rozpoznawał sprawy o przywrócenie do pracy lub o odszkodowanie w związku z niezgodnym z prawem lub nieuzasadnionym wypowiedzeniem umowy o pracę, lecz o ustalenie istnienia między stronami stosunku pracy oraz o zapłatę określonych świadczeń pracowniczych, które należałyby się powodowi w razie ustalenia, że strony nadal łączy umowa o pracę na czas nie określony. Zarzut naruszenia art. 316 § 1 KPC oraz art. 321 § 1 KPC jest zatem nietrafny, nie mówiąc o tym, że kasacja nie zawiera w istocie wystarczającego uzasadnienia poglądu o uchybieniu wskazanym przepisom. Sąd Okręgowy faktycznie nie odnotował w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku kolejnych zmian powództwa, w szczególności tego, że powód nie wyraził zgody na dokonane przez swojego pełnomocnika procesowego ograniczenie po- wództwa do odszkodowania w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia, jednak z tego faktu nie wynika, że nie rozpoznał wszystkich zgłoszonych żądań i nie orzekł o całości powództwa. Skoro zarzuty naruszenia przepisów postępowania okazały się nieuzasad- nione, do oceny prawidłowości wykładni i zastosowania przez Sąd Okręgowy przyto- czonych w kasacji przepisów prawa materialnego miarodajny był ustalony przez ten Sąd stan faktyczny stanowiący podstawę wydania zaskarżonego wyroku. 8 Do oceny charakteru prawnego zatrudnienia powoda na budowie eksportowej w M. miały zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r. w sprawie niektórych praw i obowiązków pracowników skierowanych do pracy za granicą w celu realizacji budownictwa eksportowego i usług związanych z eksportem (tekst jednolity: Dz.U. z 1990 r. Nr 44, poz. 259 ze zm.), które prawdopo- dobnie miał na myśli skarżący, powołując jako podstawę kasacji naruszenie przepi- sów § 2, § 3 i § 4 rozporządzenia. Zarzut naruszenia wskazanych przepisów powód odnosi do tego, że Sądy obu instancji potraktowały jego pismo z 27 czerwca 1991 r. jako ofertę nawiązania stosunku pracy z pozwanym jako z jednostką macierzystą w rozumieniu tego rozporządzenia, podczas gdy (zdaniem powoda) pismo to było skie- rowane do poprzednika prawnego pozwanej Spółki jako do jednostki kierującej pra- cowników do pracy za granicą. W ustalonym stanie faktycznym zarzuty te są bez- podstawne, nie odnoszą się bowiem do treści przytoczonych przepisów, które doty- czą zupełnie innych kwestii. Nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia art. 231 KP, ponieważ przepis ten nie miał w ogóle zastosowania w rozpoznawanej sprawie do materialnoprawnej oceny zdarzeń z czerwca 1991 r., kiedy to powód „zmieniał” pracodawcę. Przede wszystkim należy podnieść, że przepis ten mógłby być zastosowany do ustalonych okoliczności faktycznych jedynie w wersji obowiązującej w chwili, gdy owe okoliczno- ści zaistniały, czyli w brzmieniu obowiązującym na przełomie czerwca i lipca 1991 r. Przepis art. 231 KP przewidywał wówczas, że w razie połączenia zakładów pracy, zakład powstały w wyniku połączenia staje się stroną w stosunkach pracy, których stronami były łączone zakłady (§ 1), w razie przejęcia zakładu pracy w całości lub w części przez inny zakład, staje się on stroną w stosunkach pracy z pracownikami przejętego zakładu (§ 2), w razie podziału zakładu pracy zakłady powstałe w wyniku podziału stają się stronami w stosunkach pracy z pracownikami przejętymi z tego zakładu (§ 3). Żadna z opisanych sytuacji nie miała miejsca w odniesieniu do Przed- siębiorstw “D.” i “R.”, a zatem nie było przesłanek do zastosowania tego przepisu do sytuacji pracowniczej powoda. Ponadto, nie doszło do przejęcia powoda przez no- wego pracodawcę, lecz - jak wynika z ustaleń Sądu Okręgowego, skutecznie nie za- kwestionowanych w kasacji - do rozwiązania (na mocy porozumienia stron stosunku pracy) umowy o pracę z poprzednim pracodawcą powoda (Przedsiębiorstwem „D.”) i zawarcia umowy z nowym pracodawcą (Przedsiębiorstwem „R.”). Słusznie wywiódł Sąd Okręgowy, że porozumienie między zainteresowanymi zakładami pracy co do 9 zmiany pracodawcy i miejsca zatrudnienia powoda może być potraktowane jedynie jako wyrażenie zgody przez dotychczasowego pracodawcę na szybkie (bez zacho- wania okresu wypowiedzenia) rozwiązanie z nim stosunku pracy w celu umożliwienia pracownikowi podjęcia nowego zatrudnienia u innego pracodawcy. Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 45 KP (przez jego zastosowanie) oraz art. 81 KP (przez jego niezastosowanie). Z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgo- wego nie wynika, aby Sąd ten potraktował którekolwiek z roszczeń powoda jako roszczenie o uznanie wypowiedzenia mu umowy o pracę zawartej na czas nie okre- ślony za bezskuteczne. Sąd Okręgowy stwierdził bowiem - oceniając podstawę fak- tyczną roszczeń powoda - że skoro łącząca strony umowa o pracę uległa rozwiąza- niu z dniem 7 grudnia 1996 r., ze względu na upływ czasu, na jaki została zawarta, to nie mogły zostać uwzględnione pozostałe roszczenia (o wynagrodzenie za czas po- zostawania bez pracy, o odprawę emerytalną, o ekwiwalent za urlop i o nagrodę ju- bileuszową) - niezależnie od podstawy prawnej, na jakiej zostały oparte. Ze stanowi- ska Sądu Okręgowego wynika zatem, że roszczenie o wynagrodzenie (art. 81 KP) lub odszkodowanie (art. 45 § 2 KP) nie może zostać uwzględnione, ponieważ doszło do rozwiązania terminowej umowy o pracę w wyniku upływu czasu, na jaki została zawarta, i od 7 grudnia 1996 r. powód nie pozostaje już w stosunku zatrudnienia. Pozwana Spółka nie rozwiązała za wypowiedzeniem z powodem umowy o pracę zawartej na czas nie określony, co mogłoby ewentualnie uzasadniać zastosowanie art. 45 KP w rozpoznawanej sprawie, ponieważ do rozwiązania umowy o pracę do- szło w ocenie Sądu Okręgowego w wyniku wyekspirowania terminu związania nią stron (przez upływ terminu jej trwania jako umowy terminowej). Nie było również podstaw do zasądzenia na rzecz powoda wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy na podstawie art. 81 KP za okres objęty pozwem od 7 grudnia 1996 r. do 1 kwietnia 1998 r., skoro umowa o pracę wygasła (rozwiązała się) wcześniej. Przyjęcie przez Sąd Okręgowy, że stron nie łączyła umowa o pracę na czas nie określony, czyni wszystkie roszczenia powoda zgłoszone w rozpoznawanej sprawie bezzasad- nymi. Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji stosow- nie do art. 39312 KPC. ========================================