I PKN 211/98

Wyrok z dnia 26 czerwca 1998 r. I PKN 211/98 1. Z reguły nie można przypisać znacznego stopnia winy (art. 52 § 1 pkt 1 KP) pracownikowi naruszającemu przepisy regulaminu pracy dotyczące zasad opuszczania miejsca pracy w czasie pracy oraz udzielenia urlopu wypoczyn- kowego, jeżeli jego zachowanie jest zgodne ze zwyczajem akceptowanym przez pracodawcę. 2. Ogłoszenie upadłości pracodawcy nie uzasadnia zawieszenia postę- powania na podstawie art. 174 § 1 pkt 4 KPC wówczas, gdy przedmiotem pro- cesu jest wyłącznie roszczenie o przywrócenie do pracy. Przewodniczący SSN: Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Adam Józefowicz, Jadwiga Skibińska-Adamowicz. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 1998 r. sprawy z po- wództwa Józefa T. przeciwko Zakładom Przemysłu Dziewiarskiego „M.” w Z. w upad- łości o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 16 grudnia 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Zakłady Przemysłu Dziewiarskiego „M.” w Z. w upadłości w sprawie z po- wództwa Józefa T. o przywrócenie do pracy wniosły kasację od wyroku Sądu Woje- wódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 16 grudnia 1997 r. [...]. Zaskarżonym wyrokiem oddalono apelację strony pozwanej od wyroku Sądu pierwszej instancji przywracającego powoda do pracy na poprzednich warun- kach. W kasacji zarzucono naruszenie art. 233 KPC poprzez błędną ocenę materiału dowodowego dotyczącego nieusprawiedliwionej nieobecności powoda w pracy oraz 2 wykorzystania urlopu bez zgody i wbrew woli kierownika strony pozwanej i art. 316 § 1 KPC przez pominięcie dowodów wskazujących na ciężkie naruszenie podstawo- wych obowiązków pracowniczych przez powoda (art. 52 § 1 pkt 1 KP) oraz art. 174 § 1 pkt 4 KPC polegające na niezawieszeniu postępowania, mimo ogłoszenia upadło- ści strony pozwanej. Powód wniósł o oddalenie kasacji i podniósł, iż w wykonaniu wyroku podjął pracę na poprzednim stanowisku dnia 19 grudnia 1997 r., a z dniem 15 stycznia 1998 r. został zwolniony z powodu upadłości strony pozwanej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie jest uzasadniona. Wnoszący ją nie wskazał w uzasadnieniu, które dowody zostały błędnie ocenione przez Sądy oraz jakie wnioski dowodowe strony pozwanej zostały pominięte. Zarzuty naruszenia art. 233 i art. 316 § 1 KPC nie mogą zatem być rozpatrywane przez Sąd Najwyższy, ponieważ nie spełniają przewidzia- nego w art. 393 3 KPC wymagania uzasadnienia podstaw kasacyjnych. Rozważenia wymagają zatem tylko zarzuty naruszenia art. 52 § 1 pkt 1 KP i art. 174 § 1 pkt 4 KPC. Zdaniem wnoszącego kasację zachowanie powoda polegające na opuszcze- niu części dni pracy w dniach 22 i 23 kwietnia 1997 r. oraz samowolnym udaniu się na urlop wypoczynkowy dnia 24 kwietnia tegoż roku uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika. Powód był zatrudniony u strony poz- wanej na stanowisku kierownika działu technicznego. Posiadał on przepustkę stałą umożliwiającą mu wyjście w celach służbowych z zakładu pracy w każdym czasie, z koniecznością uprzedniego zgłoszenia tego faktu u bezpośredniego przełożonego. Trafnie jednakże Sąd drugiej instancji przyjął, iż dla oceny stopnia winy pracownika mają znaczenie akceptowane przez pracodawcę zwyczaje przyjęte w zakładzie pracy. Przełożony powoda akceptował możliwość opuszczenia zakładu pracy w celu załatwienia spraw służbowych bez dokonania wpisów w księdze wyjść, jak również udania się na urlop bez wyraźnego jego udzielenia. Jeżeli wniosek urlopowy nie był uwzględniany, to wówczas pracownika zawiadamiano o konieczności powrotu do pracy. W tej sytuacji z reguły nie można skutecznie postawić pracownikowi zarzutu winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa, jeżeli postępuje on zgodnie ze zwyczajem, 3 mimo że świadomie narusza przepisy regulaminu pracy. Uzasadniony jest zarzut kasacji, iż Sądy błędnie przyjęły, że dla uznania „ciężkiego naruszenia” podstawo- wych obowiązków pracowniczych (art. 52 § 1 pkt 1 KP) konieczne jest realne zagro- żenie interesów zakładu pracy. W orzecznictwie uważa się, że wystarczającą przes- łanką stwierdzenia „ciężkiego naruszenia” jest znaczny stopień winy pracownika, natomiast zagrożenie (naruszenie) istotnych interesów pracodawcy może uzasad- niać rozwiązanie umowy o pracę także w razie niskiego stopnia winy pracownika. Zasadność tego zarzutu nie może jednakże zmienić rozstrzygnięcia Sądu Najwyż- szego, ponieważ żadne poważne interesy pozwanego nie zostały naruszone ani za- grożone przez powoda. Według art. 174 § 1 pkt 4 KPC sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a spór dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Wszczęciem postępowania upad- łościowego jest data postanowienia sądu o ogłoszeniu upadłości (art. 14, art. 15 i art. 64 Prawa upadłościowego). Roszczenie pracownika o przywrócenie do pracy nie wchodzi jednakże do masy upadłości. Ma ono charakter majątkowy, lecz niepienięż- ny i nie może być zrealizowane w postępowaniu upadłościowym. Prawo upadłościo- we (ani prawo pracy) nie zawierają przepisów zakazujących dochodzenia tego rosz- czenia po ogłoszeniu upadłości lub stanowiących, że zamienia się ono w roszczenie o odszkodowanie. Sąd ma natomiast prawo do zasądzenia w tej sytuacji odszkodo- wania zamiast dochodzonego przywrócenia do pracy (art. 45 § 2, art. 56 § 2 KP). Innymi słowy, roszczenie o przywrócenie do pracy nie jest „przedmiotem”, o którym stanowi art. 174 § 1 pkt 4 KPC. Nie istniał zatem obowiązek zawieszenia postępo- wania. Z tych względów na podstawie art. 393 12 KPC orzeczono jak w sentencji. ========================================