I PKN 211/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód Benedykt T. domagał się odszkodowania i odprawy po bezpodstawnym odwołaniu go ze stanowiska zastępcy burmistrza miasta O. Sądy niższych instancji oddaliły jego powództwo, argumentując, że przepisy Kodeksu pracy dotyczące rozwiązania stosunku pracy nie mają zastosowania do pracowników zatrudnionych na podstawie wyboru, a naruszenia procedury odwołania przez radę gminy nie są istotne z punktu widzenia prawa pracy. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację powoda, uznał te argumenty za błędne. Podkreślił, że naruszenie korzystnych dla pracownika postanowień regulaminu pracy rady gminy, nawet jeśli nie jest on formalnie aktem prawa pracy, może stać się elementem treści stosunku pracy na mocy art. 18 § 1 KP. W konsekwencji, naruszenie takiej procedury uzasadnia roszczenia pracownicze na gruncie Kodeksu pracy (art. 56 i 59 KP). Sąd Najwyższy zakwestionował również stanowisko sądów niższych instancji dotyczące wyłączenia stosowania art. 75 KP w przypadku odwołania pracownika samorządowego z innych przyczyn niż upływ kadencji. Dodatkowo, Sąd Najwyższy wyjaśnił kwestię oznaczenia strony pozwanej, wskazując, że pracodawcą w tego typu sprawach jest urząd gminy, a nie sama gmina czy rada gminy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie roszczeń pracowniczych w przypadku naruszenia procedury odwołania pracownika samorządowego zatrudnionego na podstawie wyboru, nawet jeśli naruszone postanowienia nie są formalnie aktem prawa pracy.
Dotyczy specyficznej sytuacji odwołania członka zarządu gminy i zastosowania art. 18 KP.
Zagadnienia prawne (3)
Czy naruszenie postanowień regulaminu pracy rady gminy, przewidujących dodatkowy tryb postępowania w sprawie odwołania członka zarządu gminy, uzasadnia roszczenia pracownicze na gruncie Kodeksu pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie takich postanowień, jako korzystniejszych dla pracownika (art. 18 § 1 KP), staje się elementem treści stosunku pracy, a jego naruszenie uzasadnia roszczenia określone w art. 56 i 59 KP.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że odwołanie ze stanowiska zastępcy burmistrza jest czynnością prawa pracy, która powinna być oceniana według jego zasad. Naruszenie procedury określonej w regulaminie pracy rady gminy, nawet jeśli nie jest on formalnie aktem prawa pracy, stanowi dodatkowe zobowiązanie pracodawcy, które staje się elementem stosunku pracy zgodnie z art. 18 KP. Wobec tego, naruszenie tej procedury czyni odwołanie wadliwym prawnie i uzasadnia roszczenia pracownicze.
Czy wniosek o odwołanie członka zarządu gminy musi być sformułowany na piśmie i czy jego uzasadnienie musi być merytoryczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o odwołanie członka zarządu gminy nie musi być pisemny, a wymaganie jego uzasadnienia przez wójta lub burmistrza nie jest tożsame z koniecznością istnienia merytorycznej przyczyny uzasadniającej odwołanie.
Uzasadnienie
Przepis art. 28d ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym wymaga uzasadnienia wniosku o odwołanie, ale treść tego uzasadnienia nie jest determinowana przez ustawę. Nie można utożsamiać tego wymogu z koniecznością istnienia merytorycznej przyczyny odwołania, tak jak w przypadku uzasadnienia wypowiedzenia umowy o pracę.
Czy pracownikowi samorządowemu zatrudnionemu na podstawie wyboru, odwołanemu ze stanowiska z innych przyczyn niż upływ kadencji, przysługuje odprawa z art. 75 KP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli nie jest objęty hipotezą art. 14a ust. 4 ustawy o pracownikach samorządowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Benedykt T. | osoba_fizyczna | powód |
| Urząd Miasta O. | instytucja | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
KP art. 18 § § 1
Kodeks pracy
Postanowienia regulaminu pracy rady gminy przewidujące dodatkowy tryb postępowania w sprawie odwołania członka zarządu gminy, jako korzystniejsze dla niego, stają się elementem treści stosunku pracy.
KP art. 56
Kodeks pracy
KP art. 59
Kodeks pracy
u.s.g. art. 28d § ust. 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Reguluje tryb odwołania członka zarządu gminy (uzasadniony wniosek, głosowanie tajne, większość głosów, quorum).
u.p.s. art. 14a § ust. 4
Ustawa o pracownikach samorządowych
Wyłącza stosowanie art. 75 KP do pracowników, z którymi rozwiązano stosunek pracy w związku z upływem kadencji.
Pomocnicze
KP art. 75
Kodeks pracy
Dotyczy odprawy, której zastosowanie w sprawie było sporne.
KPC art. 393 § 13 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy.
KP art. 300
Kodeks pracy
Dotyczy stosowania przepisów Kodeksu cywilnego do stosunków pracy.
KPA art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych.
u.s.g. art. 91
Ustawa o samorządzie gminnym
Dotyczy stwierdzenia nieważności uchwał organów gminy.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie postanowień regulaminu pracy rady gminy przy odwołaniu członka zarządu gminy stanowi wadliwość prawną odwołania i uzasadnia roszczenia pracownicze na gruncie Kodeksu pracy. • Do stosunku pracy na podstawie wyboru mają zastosowanie przepisy Kodeksu pracy dotyczące uprawnień pracownika w razie niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę. • Wyłączenie stosowania art. 75 KP na podstawie art. 14a ust. 4 ustawy o pracownikach samorządowych dotyczy tylko przypadków rozwiązania stosunku pracy w związku z upływem kadencji.
Odrzucone argumenty
Przepisy Kodeksu pracy dotyczące rozwiązania stosunku pracy nie mają zastosowania do pracowników zatrudnionych na podstawie wyboru. • Naruszenie regulaminu pracy rady gminy nie wpływa na ważność podjętych uchwał. • Uzasadnienie wniosku o odwołanie członka zarządu gminy musi być merytoryczne i zawierać dowody.
Godne uwagi sformułowania
Postanowienia regulaminu pracy rady gminy [...] stają się elementem treści stosunku pracy, których naruszenie uzasadnia roszczenia określone w art. 56 i 59 KP. • Odwołanie ze stanowiska zastępcy burmistrza nie jest decyzją administracyjną, lecz szczególnego rodzaju czynnością prawa pracy, która powinna być oceniana według unormowań tego prawa, a nie według regulacji prawa administracyjnego. • Wniosek o odwołanie członka zarządu gminy nie musi zostać sformułowany na piśmie, a wymaganie jego uzasadnienia przez wójta lub burmistrza nie jest tożsame z koniecznością istnienia merytorycznej przyczyny uzasadniającej odwołanie.
Skład orzekający
Katarzyna Gonera
przewodniczący
Roman Kuczyński
sędzia
Walerian Sanetra
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie roszczeń pracowniczych w przypadku naruszenia procedury odwołania pracownika samorządowego zatrudnionego na podstawie wyboru, nawet jeśli naruszone postanowienia nie są formalnie aktem prawa pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odwołania członka zarządu gminy i zastosowania art. 18 KP.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak przepisy prawa pracy mogą być stosowane w nietypowych sytuacjach zatrudnienia samorządowego, a także jak ważne jest przestrzeganie procedur, nawet jeśli nie są one formalnie aktem prawa pracy.
“Naruszenie regulaminu rady gminy może kosztować pracodawcę odszkodowanie. Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy przepisy prawa pracy chronią samorządowców.”
Dane finansowe
odszkodowanie: 3360,4 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.