I PKN 210/00

Sąd Najwyższy2001-01-25
SAOSPracystosunki pracyŚrednianajwyższy
urlop bezpłatnymandatsamorząd terytorialnypowrót do pracyKodeks pracywygaśnięcie stosunku pracystanowisko zastępcy burmistrzastanowisko burmistrza

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika, uznając, że po wygaśnięciu mandatu burmistrza i objęciu funkcji zastępcy burmistrza, pracownik powinien ponownie uzyskać urlop bezpłatny u poprzedniego pracodawcy, a nie zgłosić powrót do pracy po upływie terminu.

Pracownik, zatrudniony w Ośrodku Doradztwa Rolniczego, został wybrany na stanowisko Burmistrza, na które uzyskał urlop bezpłatny. Po wygaśnięciu mandatu burmistrza, objął stanowisko zastępcy burmistrza, nie uzyskując ponownie urlopu bezpłatnego. Sąd Rejonowy przywrócił go do pracy, uznając tożsamość stanowisk. Sąd Okręgowy zmienił wyrok, oddalając powództwo, gdyż uznał, że urlop bezpłatny na stanowisko burmistrza upłynął, a nowe stanowisko zastępcy burmistrza wymagało ponownego uzyskania urlopu. Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika, potwierdzając, że objęcie funkcji zastępcy burmistrza wymagało ponownego uzyskania urlopu bezpłatnego i zgłoszenia powrotu do pracy w terminie.

Sprawa dotyczyła pracownika Stanisława K., zatrudnionego w W. Ośrodku Doradztwa Rolniczego, który od 4 lipca 1997 r. do 16 listopada 1998 r. pełnił funkcję Burmistrza Miasta i Gminy G., pozostając na urlopie bezpłatnym u pozwanego pracodawcy. Następnie, od 17 listopada 1998 r. do 2 lutego 1999 r., zajmował stanowisko zastępcy burmistrza. Sąd pierwszej instancji przywrócił pracownika do pracy, uznając, że stanowiska burmistrza i zastępcy burmistrza są tożsame i nie wymagały ponownego występowania o urlop bezpłatny. Sąd Okręgowy zmienił ten wyrok, oddalając powództwo, ponieważ uznał, że urlop bezpłatny udzielony na okres pełnienia funkcji burmistrza upłynął z końcem mandatu, a objęcie stanowiska zastępcy burmistrza wymagało ponownego uzyskania urlopu bezpłatnego. Pracownik przekroczył termin na zgłoszenie powrotu do pracy. Sąd Najwyższy, rozpatrując kasację pracownika, oddalił ją. Podkreślono, że mandat burmistrza wygasł z dniem 16 listopada 1998 r., co oznaczało, że pracownik mógł zgłosić powrót do pracy u poprzedniego pracodawcy do 23 listopada 1998 r. lub wystąpić o kolejny urlop bezpłatny na okres sprawowania mandatu zastępcy burmistrza. Sąd Najwyższy uznał, że są to odrębne mandaty i stanowiska, a obowiązek starania się o urlop bezpłatny spoczywał na pracowniku. Zaniedbanie tego obowiązku i zgłoszenie powrotu do pracy po wygaśnięciu mandatu zastępcy burmistrza spowodowało uchybienie terminowi z art. 74 KP.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, pracownik jest obowiązany ponownie uzyskać urlop bezpłatny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że mandat burmistrza i stanowisko zastępcy burmistrza są odrębnymi mandatami i stanowiskami, wymagającymi odrębnego wyboru. Wygasnięcie mandatu burmistrza oznaczało koniec urlopu bezpłatnego, a objęcie funkcji zastępcy burmistrza wymagało ponownego uzyskania urlopu bezpłatnego u poprzedniego pracodawcy i zgłoszenia powrotu do pracy w ustawowym terminie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
Stanisław K.osoba_fizycznapowód
W. Ośrodek Doradztwa Rolniczego w P. - Dział Zamiejscowy w L.instytucjapozwany

Przepisy (6)

Główne

KP art. 74

Kodeks pracy

Przepis dotyczy prawa powrotu pracownika do pracy u pracodawcy, u którego był zatrudniony w dniu wyboru i pozostającego w związku z tym wyborem na urlopie bezpłatnym.

Pomocnicze

KP art. 174¹ § 1

Kodeks pracy

Za zgodą pracownika wyrażoną na piśmie, pracodawca może udzielić pracownikowi urlopu bezpłatnego w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy przez okres ustalony w porozumieniu między pracodawcami.

KP art. 73

Kodeks pracy

Nawiązanie stosunku pracy następuje na podstawie wyboru, jeżeli z wyboru wynika obowiązek wykonywania pracy w charakterze pracownika; stosunek pracy z wyboru rozwiązuje się z wygaśnięciem mandatu.

KP art. 73 § 2

Kodeks pracy

Stosunek pracy z wyboru rozwiązuje się z wygaśnięciem mandatu.

u.s.g. art. 28

Ustawa o samorządzie gminnym

Dotyczy odrębności wyboru na stanowiska w samorządzie gminnym.

u.s.g. art. 31

Ustawa o samorządzie gminnym

Dotyczy organizacji pracy zarządu i bieżących spraw gminy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stanowiska burmistrza i zastępcy burmistrza są odrębne. Wygaśnięcie mandatu burmistrza oznacza koniec urlopu bezpłatnego. Objęcie stanowiska zastępcy burmistrza wymagało ponownego uzyskania urlopu bezpłatnego. Pracownik przekroczył termin na zgłoszenie powrotu do pracy.

Odrzucone argumenty

Stanowiska burmistrza i zastępcy burmistrza są tożsame. Nie było obowiązku ponownego uzyskiwania urlopu bezpłatnego.

Godne uwagi sformułowania

nie sposób stosować bez odniesienia się do przepisu art. 174¹ § 1 KP stosunek pracy z wyboru rozwiązuje się z wygaśnięciem mandatu są to dwa odrębne mandaty, skoro sam wybór na te stanowiska następuje odrębnie zaniedbując ten obowiązek i zgłaszając swój powrót do pracy u pozwanego dopiero po wygaśnięciu sprawowania mandatu zastępcy burmistrza powód w sposób oczywisty uchybił terminowi z art. 74 zdanie pierwsze KP

Skład orzekający

Katarzyna Gonera

przewodniczący

Roman Kuczyński

sprawozdawca

Walerian Sanetra

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Kodeksu pracy dotyczących urlopu bezpłatnego w przypadku pełnienia funkcji z wyboru w samorządzie terytorialnym oraz odrębności stanowisk w samorządzie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika samorządowego, który pełnił funkcje wybieralne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z prawami pracowniczymi w kontekście pełnienia funkcji publicznych, co jest interesujące dla prawników pracy i osób zaangażowanych w samorząd.

Urlop bezpłatny a mandat burmistrza: kiedy pracownik musi ponownie prosić o zgodę na urlop?

Sektor

praca

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Wyrok z dnia 25 stycznia 2001 r. I PKN 210/00 Pracownik pozostający na urlopie bezpłatnym u pracodawcy, który za- trudniał go w dniu wyboru (art. 74 KP), w razie wygaśnięcia mandatu i objęcia w drodze wyboru innego stanowiska, obowiązany jest ponownie uzyskać urlop bezpłatny. Przewodniczący SSN Katarzyna Gonera, Sędziowie SN: Roman Kuczyński (sprawozdawca), Walerian Sanetra. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2001 r. sprawy z po- wództwa Stanisława K. przeciwko W. Ośrodkowi Doradztwa Rolniczego w P. - Od- działowi Zamiejscowemu w L. o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 17 grudnia 1999 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 17 czerwca 1999 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Rawiczu przywrócił powoda Stanisława K. do pracy w W. Ośrodku Doradztwa Rolniczego w P. (uprzednio Ośrodku Doradztwa Rolniczego w L.) z uzasadnieniem, iż powód zatrud- niony w tym Ośrodku od 1 lipca 1982 r., od dnia 4 lipca 1997 r. wybrany został na stanowisko Burmistrza Miasta i Gminy G., którą to funkcję pełnił do dnia 16 listopada 1998 r., pozostając na urlopie bezpłatnym u pozwanego za jego zgodą, następnie zaś od dnia 17 listopada 1998 r. do dnia 2 lutego 1999 r. zajmował stanowisko za- stępcy burmistrza, co zdaniem Sądu pierwszej instancji, ze względu na tożsamość stanowisk, nie wymagało ponownego występowania o urlop bezpłatny i uzasadniało, wobec zgłoszenia powrotu do pracy do poprzedniego pracodawcy w terminie 7 dni - żądanie przywrócenia do pracy. 2 W wyniku apelacji pozwanego Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Spo- łecznych w Poznaniu wyrokiem z dnia 17 grudnia 1999 r. zmienił zaskarżony wyrok i powództwo oddalił. Sąd drugiej instancji, nie kwestionując ustalenia, iż po odwołaniu powoda z funkcji burmistrza i wyborze na stanowisko zastępcy burmistrza, nie było porozumienia pomiędzy poprzednim pracodawcą a aktualnym w kwestii udzielenia urlopu bezpłatnego na okres pełnienia dalszej funkcji z wyboru uznał, iż nie znajduje uzasadnienia pogląd Sądu Rejonowego, jakoby stanowiska burmistrza i zastępcy burmistrza były tożsame, wobec czego urlop bezpłatny, udzielany na okres piasto- wania stanowiska burmistrza upłynął z zakończeniem pełnienia tej funkcji i obowiąz- kiem powoda było zgłoszenie się do pracy u poprzedniego pracodawcy w terminie 7 dni. Termin ten w stosunku do rozwiązania stosunku pracy na stanowisku zastępcy burmistrza został przekroczony, co spowodowało wygaśnięcie stosunku pracy. Kasacja powoda od powyższego wyroku zarzuca naruszenie art. 74 KP. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Kasacja jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. Przepisu art. 74 KP, w któ- rym jest mowa o prawie powrotu pracownika do pracy u pracodawcy, u którego był zatrudniony w dniu wyboru i pozostającego w związku z tym wyborem na urlopie bezpłatnym, nie sposób stosować bez odniesienia się do przepisu art. 1741 § 1 KP, którego naruszenia zresztą kasacja nie zarzuca (ten ostatni przepis stanowi, iż za zgodą pracownika wyrażoną na piśmie, pracodawca może udzielić pracownikowi urlopu bezpłatnego w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy przez okres ustalony w zawartym w tej sprawie porozumieniu między pracodawcami), jak i do przepisu art. 73 KP, który stanowi, iż nawiązanie stosunku pracy następuje na pods- tawie wyboru, jeżeli z wyboru wynika obowiązek wykonywania pracy w charakterze pracownika; stosunek pracy z wyboru rozwiązuje się z wygaśnięciem mandatu (art. 73 § 2 KP). W wyniku wyboru na stanowisko burmistrza od dnia 4 lipca 1994 r. pomiędzy powodem a Urzędem Miasta i Gminy G., nawiązał się stosunek pracy, zaś wskutek porozumienia pomiędzy poprzednim pracodawcą (pozwanym) a Gminą udzielono powodowi urlopu bezpłatnego. Jednakże w świetle art. 73 § 2 KP mandat burmistrza wygasł z dniem 16 listopada 1998 r., przeto powód mógłby zgłosić powrót do pracy u pozwanego do dnia 23 listopada 1998 r., albo wystąpić do niego o udzielenie urlopu 3 bezpłatnego na okres sprawowania mandatu zastępcy burmistrza. Nie ulega bowiem wątpliwości, że są to dwa odrębne mandaty, skoro sam wybór na te stanowiska na- stępuje odrębnie (art. 28 ustawy z dnia 8 marca 1991 r. o samorządzie gminnym – jednolity tekst: Dz.U. z 1996 r. Nr 13, poz. 342 ze zm.), niezależnie od postanowień statutu gminy. Nie jest trafne przerzucenie obowiązku starań o urlop na gminę, gdyż przepis art. 1741 § 1 KP wymaga zgody pracownika, wyrażonej na piśmie, natomiast porozumienie pracodawców (poprzedniego i zatrudniającego pracownika na pod- stawie wyboru) dotyczy tylko okresu trwania urlopu, przy czym przy stosunku pracy na podstawie wyboru okres ten należy rozumieć jako okres sprawowania mandatu do czasu jego wygaśnięcia, bez względu na przyczynę. Podzielić należy też stanowi- sko Sądu drugiej instancji co do braku niezależnej od powoda przyczyny, usprawie- dliwiającej niedotrzymanie warunku zgłoszenia powrotu do pracy u poprzedniego pracodawcy w ciągu 7 dni od rozwiązania stosunku pracy z wyboru. Do dnia 16 listo- pada 1998 r. powód był bowiem burmistrzem, a więc, po myśli art. 31 ustawy o sa- morządzie gminnym organizował pracę zarządu, kierował bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentował ją na zewnątrz, przeto do jego obowiązków należało wystąpienie do pozwanego o udzielenie dalszego urlopu bezpłatnego na okres sprawowania mandatu z wyboru po dniu 16 listopada 1998 r. (na stanowisku zastępcy burmistrza). Zaniedbując ten obowiązek i zgłaszając swój powrót do pracy u pozwanego dopiero po wygaśnięciu sprawowania mandatu zastępcy burmistrza powód w sposób oczywi- sty uchybił terminowi z art. 74 zdanie pierwsze KP, a tym samym rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji naruszało ten przepis i trafnie zostało skorygowane zaskar- żonym wyrokiem. Z powyższych motywów Sąd Najwyższy nie znalazł usprawiedliwionych pod- staw do uwzględnienia kasacji i w oparciu o art. 39312 KPC orzekł jak w sentencji wyroku. ========================================

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę