I PKN 149/99

Sąd Najwyższy1999-07-14
SAOSPracyrozwiązanie stosunku pracyŚrednianajwyższy
rozwiązanie umowywina pracownikaobowiązki pracowniczeprzywrócenie do pracyodszkodowanieKodeks pracynauczanie religiiSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika, uznając, że bezzasadna odmowa podjęcia pracy w nowym miejscu uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę z jego winy, a zasądzenie odszkodowania zamiast przywrócenia do pracy było celowe ze względu na konflikt.

Pracownik wniósł kasację od wyroku oddalającego jego apelację w sprawie o przywrócenie do pracy. Zarzucał naruszenie przepisów Kodeksu pracy i Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd Najwyższy uznał kasację za bezzasadną, stwierdzając, że odmowa podjęcia pracy w nowym, zgodnie z prawem ustalonym miejscu, stanowi ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych i uzasadnia rozwiązanie umowy z winy pracownika. Mimo wadliwości formalnej rozwiązania umowy, sądy obu instancji słusznie zasądziły odszkodowanie zamiast przywrócenia do pracy ze względu na konflikt.

Powód Mikołaj L. wniósł kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie, który oddalił jego apelację od wyroku sądu pierwszej instancji. Sąd pierwszej instancji zasądził na rzecz powoda zasiłek rodzinny, wynagrodzenie za okres od października do listopada 1997 r. oraz odszkodowanie z tytułu rozwiązania umowy o pracę z jego winy, jednocześnie oddalając powództwo o ustalenie istnienia stosunku pracy (przywrócenie do pracy). W kasacji powód zarzucił naruszenie art. 8 KP, art. 56 § 1 i § 2 KP, art. 60 KC w zw. z art. 300 KP oraz art. 477 § 11 KPC. Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając ją za nieuzasadnioną. Stwierdzono, że odmowa podjęcia nauczania religii w nowym miejscu pracy, mimo że zostało ono ustalone zgodnie z prawem, stanowi ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych i uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 KP. Sąd Najwyższy uznał, że choć rozwiązanie umowy o pracę naruszyło przepisy formalne (brak oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy wraz z pouczeniem), co upoważniało powoda do wystąpienia z roszczeniem o przywrócenie do pracy, to sądy obu instancji słusznie zasądziły odszkodowanie zamiast przywrócenia do pracy ze względu na poważny konflikt między stronami. Zarzut naruszenia art. 477 § 11 KPC został odrzucony z uwagi na nieistnienie takiego przepisu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, bezzasadna odmowa podjęcia pracy w nowym miejscu, ustalonym zgodnie z prawem, stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych i uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że odmowa nauczania religii w nowym miejscu pracy, mimo że zostało ono ustalone zgodnie z przepisami, stanowi ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych, co uzasadnia rozwiązanie umowy z winy pracownika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono kasację

Strona wygrywająca

Szkola Podstawowa [...] w K.

Strony

NazwaTypRola
Mikołaj L.osoba_fizycznapowód
Szkoła Podstawowa [...] w K.instytucjapozwany

Przepisy (9)

Główne

KP art. 52 § 1 pkt 1

Kodeks pracy

Bezzasadna odmowa podjęcia pracy w nowym miejscu pracy stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, co uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

KPC art. 393 § 12

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia Sądu Najwyższego.

Pomocnicze

KP art. 8

Kodeks pracy

Zarzut naruszenia przez przyjęcie, że powód naruszył zasady współżycia społecznego i z tej przyczyny nie ma podstaw do przywrócenia go do pracy.

KP art. 56 § § 1 i § 2

Kodeks pracy

Zarzut naruszenia przez przyjęcie, że informacja w świadectwie pracy o ustaniu stosunku pracy stanowi oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy powoda.

KC art. 60

Kodeks cywilny

Zarzut naruszenia w związku z art. 300 KP przez przyjęcie, że informacja w świadectwie pracy o ustaniu stosunku pracy stanowi oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy powoda.

KP art. 30 § § 3 i § 4

Kodeks pracy

Wadliwość rozwiązania umowy polegała na tym, iż pracodawca nie złożył powodowi oświadczenia o jej rozwiązaniu, wraz ze stosownym pouczeniem o możliwości odwołania się do sądu pracy, lecz jedynie wysłał do niego świadectwo pracy ze zwięzłym opisem stanu faktycznego.

Ustawa o stosunku Państwa do Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego

Podstawa prawna przeniesienia punktu katechetycznego do nowego miejsca.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej

w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w szkołach publicznych. Podstawa prawna przeniesienia punktu katechetycznego do nowego miejsca.

KPC art. 477 § § 11

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia przez pominięcie przeprowadzenia postępowania dowodowego z urzędu w sprawie o ustalenie istnienia stosunku pracy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwość formalna rozwiązania umowy o pracę (brak oświadczenia woli o rozwiązaniu wraz z pouczeniem) przy istnieniu przyczyny uzasadniającej rozwiązanie. Poważny konflikt między stronami uzasadniający zasądzenie odszkodowania zamiast przywrócenia do pracy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 8 KP przez przyjęcie, że powód naruszył zasady współżycia społecznego. Naruszenie art. 56 § 1 i § 2 KP oraz art. 60 KC w związku z art. 300 KP przez przyjęcie, że informacja w świadectwie pracy o ustaniu stosunku pracy stanowi oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy powoda. Naruszenie art. 477 § 11 KPC przez pominięcie przeprowadzenia postępowania dowodowego z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

Bezzasadna odmowa podjęcia pracy w miejscu ustalonym zgodnie z prawem stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, co uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika. Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia – mimo istnienia przyczyny uzasadniającej tę czynność prawną – jako naruszające przepisy formalne było sprzeczne z prawem, upoważniało powoda do wystąpienia z roszczeniem o przywrócenie do pracy. Słusznie jednak Sądy obu instancji uznały, że ze względu na poważny konflikt między stronami, celowe było zasądzenie na rzecz powoda od strony pozwanej odszkodowania w miejsce dochodzonego przywrócenia do pracy.

Skład orzekający

Kazimierz Jaśkowski

przewodniczący-sprawozdawca

Roman Kuczyński

członek

Barbara Wagner

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie rozwiązania umowy o pracę z winy pracownika z powodu odmowy podjęcia pracy w nowym miejscu; celowość zasądzenia odszkodowania zamiast przywrócenia do pracy w przypadku konfliktu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy podjęcia pracy w nowym miejscu, ustalonego zgodnie z prawem, w kontekście nauczania religii. Kwestia wadliwości formalnej rozwiązania umowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa pracy - przyczyn uzasadniających rozwiązanie umowy z winy pracownika, a także praktycznego podejścia sądu do konfliktu stron poprzez zasądzenie odszkodowania zamiast przywrócenia do pracy.

Odmówiłeś pracy w nowym miejscu? Pracodawca może zwolnić Cię z winy!

Dane finansowe

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 14 lipca 1999 r. I PKN 149/99 Bezzasadna odmowa podjęcia przez pracownika pracy w nowym miejs- cu, ustalonym zgodnie z prawem, uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę z jego winy na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 KP. Przewodniczący: SSN Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Roman Kuczyński, Barbara Wagner. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 1999 r. na rozprawie sprawy z powództwa Mikołaja L. przeciwko Szkole Podstawowej [...] w K. o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie z dnia 16 listopada 1998 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Powód Mikołaj L. w sprawie przeciwko Szkole Podstawowej [...] w K. o przy- wrócenie do pracy, wniósł kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie z dnia 16 listopada 1998 r. [...]. Zaskarżo- nym wyrokiem oddalono apelację powoda od wyroku Sądu pierwszej instancji, zasą- dzającego na jego rzecz zasiłek rodzinny, wynagrodzenie za okres od 1 października do 20 listopada 1997 r. oraz odszkodowanie w wysokości trzymiesięcznego wy- nagrodzenia z tytułu sprzecznego z prawem rozwiązania umowy o pracę z jego winy, a także oddalającego powództwo o ustalenie, że strony sporu łączy stosunek pracy (w istocie o przywrócenie do pracy). W kasacji zarzucono naruszenie art. 8 KP przez przyjęcie, że powód naruszył zasady współżycia społecznego i z tej przyczyny nie ma podstaw do przywrócenia go do pracy jako nauczyciela nauki religii (prawosław- nej); art. 56 § 1 i § 2 KP oraz art. 60 KC w związku z art. 300 KP przez przyjęcie, że informacja w świadectwie pracy o ustaniu stosunku pracy stanowi oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy powoda. W kasacji 2 zarzucono także naruszenie art. 477 § 11 KPC przez pominięcie przeprowadzenia postępowania dowodowego z urzędu w sprawie o ustalenie istnienia stosunku pracy. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o jego zmianę i uwzględnienie roszczeń powoda. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie jest uzasadniona. Nie kwestionuje się w niej istnienia przyczyny uzasadniającej rozwiązanie umowy o pracę z powodem z jego winy. Odmówił on bo- wiem nauczania religii w nowowyznaczonym miejscu pracy, mimo iż ustalono, że w poprzednim miejscu wielokrotnie zajęcia się nie odbywały. Sąd drugiej instancji stwierdził, że były podstawy do przeniesienia punktu katechetycznego do nowego miejsca i że zostało to dokonane zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 lipca 1991 r. o stosunku Państwa do Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego (Dz.U. Nr 66, poz. 287 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwiet- nia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w szkołach publicznych (Dz.U. Nr 36, poz. 155 ze zm.). Bezzasadna odmowa podjęcia pracy w miejscu ustalonym zgodnie z prawem stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, co uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę bez wypo- wiedzenia z winy pracownika na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 KP. Zdaniem Sądu Naj- wyższego, jest to pogląd trafny. Według Sądu drugiej instancji wadliwość rozwiąza- nia umowy polegała na tym, iż pracodawca nie złożył powodowi oświadczenia o jej rozwiązaniu, wraz ze stosownym pouczeniem o możliwości odwołania się do sądu pracy, lecz jedynie wysłał do niego świadectwo pracy ze zwięzłym opisem stanu faktycznego, przez co zostały naruszone przepisy art. 30 § 3 i § 4 KP. Zdaniem Sądu Najwyższego, rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia – mimo istnienia przyczyny uzasadniającej tę czynność prawną – jako naruszające przepisy formalne było sprzeczne z prawem, upoważniało powoda do wystąpienia z roszczeniem o przywrócenie do pracy. Słusznie jednak Sądy obu instancji uznały, że ze względu na poważny konflikt między stronami, celowe było zasądzenie na rzecz powoda od strony pozwanej odszkodowania w miejsce dochodzonego przywrócenia do pracy. Zarzut naruszenia art. 477 § 11 KPC nie może być rozpatrywany, albowiem nie ma takiego przepisu w tym Kodeksie. Z tych względów na podstawie art. 39312 KPC orzeczono jak w sentencji. 3 ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI