I PKN 149/99

Sąd Najwyższy1999-07-14
SAOSPracyrozwiązanie stosunku pracyŚrednianajwyższy
rozwiązanie umowywina pracownikaobowiązki pracowniczeprzywrócenie do pracyodszkodowanieKodeks pracynauczanie religiiSąd Najwyższy

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika, uznając, że bezzasadna odmowa podjęcia pracy w nowym miejscu uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę z jego winy, a zasądzenie odszkodowania zamiast przywrócenia do pracy było celowe ze względu na konflikt.

Pracownik wniósł kasację od wyroku oddalającego jego apelację w sprawie o przywrócenie do pracy. Zarzucał naruszenie przepisów Kodeksu pracy i Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd Najwyższy uznał kasację za bezzasadną, stwierdzając, że odmowa podjęcia pracy w nowym, zgodnie z prawem ustalonym miejscu, stanowi ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych i uzasadnia rozwiązanie umowy z winy pracownika. Mimo wadliwości formalnej rozwiązania umowy, sądy obu instancji słusznie zasądziły odszkodowanie zamiast przywrócenia do pracy ze względu na konflikt.

Powód Mikołaj L. wniósł kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie, który oddalił jego apelację od wyroku sądu pierwszej instancji. Sąd pierwszej instancji zasądził na rzecz powoda zasiłek rodzinny, wynagrodzenie za okres od października do listopada 1997 r. oraz odszkodowanie z tytułu rozwiązania umowy o pracę z jego winy, jednocześnie oddalając powództwo o ustalenie istnienia stosunku pracy (przywrócenie do pracy). W kasacji powód zarzucił naruszenie art. 8 KP, art. 56 § 1 i § 2 KP, art. 60 KC w zw. z art. 300 KP oraz art. 477 § 11 KPC. Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając ją za nieuzasadnioną. Stwierdzono, że odmowa podjęcia nauczania religii w nowym miejscu pracy, mimo że zostało ono ustalone zgodnie z prawem, stanowi ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych i uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 KP. Sąd Najwyższy uznał, że choć rozwiązanie umowy o pracę naruszyło przepisy formalne (brak oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy wraz z pouczeniem), co upoważniało powoda do wystąpienia z roszczeniem o przywrócenie do pracy, to sądy obu instancji słusznie zasądziły odszkodowanie zamiast przywrócenia do pracy ze względu na poważny konflikt między stronami. Zarzut naruszenia art. 477 § 11 KPC został odrzucony z uwagi na nieistnienie takiego przepisu.

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, bezzasadna odmowa podjęcia pracy w nowym miejscu, ustalonym zgodnie z prawem, stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych i uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że odmowa nauczania religii w nowym miejscu pracy, mimo że zostało ono ustalone zgodnie z przepisami, stanowi ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych, co uzasadnia rozwiązanie umowy z winy pracownika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono kasację

Strona wygrywająca

Szkola Podstawowa [...] w K.

Strony

NazwaTypRola
Mikołaj L.osoba_fizycznapowód
Szkoła Podstawowa [...] w K.instytucjapozwany

Przepisy (9)

Główne

KP art. 52 § 1 pkt 1

Kodeks pracy

Bezzasadna odmowa podjęcia pracy w nowym miejscu pracy stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, co uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

KPC art. 393 § 12

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia Sądu Najwyższego.

Pomocnicze

KP art. 8

Kodeks pracy

Zarzut naruszenia przez przyjęcie, że powód naruszył zasady współżycia społecznego i z tej przyczyny nie ma podstaw do przywrócenia go do pracy.

KP art. 56 § § 1 i § 2

Kodeks pracy

Zarzut naruszenia przez przyjęcie, że informacja w świadectwie pracy o ustaniu stosunku pracy stanowi oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy powoda.

KC art. 60

Kodeks cywilny

Zarzut naruszenia w związku z art. 300 KP przez przyjęcie, że informacja w świadectwie pracy o ustaniu stosunku pracy stanowi oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy powoda.

KP art. 30 § § 3 i § 4

Kodeks pracy

Wadliwość rozwiązania umowy polegała na tym, iż pracodawca nie złożył powodowi oświadczenia o jej rozwiązaniu, wraz ze stosownym pouczeniem o możliwości odwołania się do sądu pracy, lecz jedynie wysłał do niego świadectwo pracy ze zwięzłym opisem stanu faktycznego.

Ustawa o stosunku Państwa do Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego

Podstawa prawna przeniesienia punktu katechetycznego do nowego miejsca.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej

w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w szkołach publicznych. Podstawa prawna przeniesienia punktu katechetycznego do nowego miejsca.

KPC art. 477 § § 11

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia przez pominięcie przeprowadzenia postępowania dowodowego z urzędu w sprawie o ustalenie istnienia stosunku pracy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwość formalna rozwiązania umowy o pracę (brak oświadczenia woli o rozwiązaniu wraz z pouczeniem) przy istnieniu przyczyny uzasadniającej rozwiązanie. Poważny konflikt między stronami uzasadniający zasądzenie odszkodowania zamiast przywrócenia do pracy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 8 KP przez przyjęcie, że powód naruszył zasady współżycia społecznego. Naruszenie art. 56 § 1 i § 2 KP oraz art. 60 KC w związku z art. 300 KP przez przyjęcie, że informacja w świadectwie pracy o ustaniu stosunku pracy stanowi oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy powoda. Naruszenie art. 477 § 11 KPC przez pominięcie przeprowadzenia postępowania dowodowego z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

Bezzasadna odmowa podjęcia pracy w miejscu ustalonym zgodnie z prawem stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, co uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika. Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia – mimo istnienia przyczyny uzasadniającej tę czynność prawną – jako naruszające przepisy formalne było sprzeczne z prawem, upoważniało powoda do wystąpienia z roszczeniem o przywrócenie do pracy. Słusznie jednak Sądy obu instancji uznały, że ze względu na poważny konflikt między stronami, celowe było zasądzenie na rzecz powoda od strony pozwanej odszkodowania w miejsce dochodzonego przywrócenia do pracy.

Skład orzekający

Kazimierz Jaśkowski

przewodniczący-sprawozdawca

Roman Kuczyński

członek

Barbara Wagner

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie rozwiązania umowy o pracę z winy pracownika z powodu odmowy podjęcia pracy w nowym miejscu; celowość zasądzenia odszkodowania zamiast przywrócenia do pracy w przypadku konfliktu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy podjęcia pracy w nowym miejscu, ustalonego zgodnie z prawem, w kontekście nauczania religii. Kwestia wadliwości formalnej rozwiązania umowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa pracy - przyczyn uzasadniających rozwiązanie umowy z winy pracownika, a także praktycznego podejścia sądu do konfliktu stron poprzez zasądzenie odszkodowania zamiast przywrócenia do pracy.

Odmówiłeś pracy w nowym miejscu? Pracodawca może zwolnić Cię z winy!

Dane finansowe

Sektor

praca

Lexedit Research — analiza prawna z AI

Zadaj pytanie prawne i otrzymaj dogłębną analizę opartą o orzecznictwo, przepisy i doktrynę. Agent AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne przepisy.

Analiza orzecznictwa

Wyszukiwanie i analiza orzeczeń sądów powszechnych, SN i NSA

Aktualne przepisy

Treść ustaw i kodeksów w brzmieniu na dowolną datę z ISAP

Komentarze doktrynalne

Dostęp do komentarzy do kluczowych przepisów prawa

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Wyrok z dnia 14 lipca 1999 r. I PKN 149/99 Bezzasadna odmowa podjęcia przez pracownika pracy w nowym miejs- cu, ustalonym zgodnie z prawem, uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę z jego winy na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 KP. Przewodniczący: SSN Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Roman Kuczyński, Barbara Wagner. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 1999 r. na rozprawie sprawy z powództwa Mikołaja L. przeciwko Szkole Podstawowej [...] w K. o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie z dnia 16 listopada 1998 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Powód Mikołaj L. w sprawie przeciwko Szkole Podstawowej [...] w K. o przy- wrócenie do pracy, wniósł kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie z dnia 16 listopada 1998 r. [...]. Zaskarżo- nym wyrokiem oddalono apelację powoda od wyroku Sądu pierwszej instancji, zasą- dzającego na jego rzecz zasiłek rodzinny, wynagrodzenie za okres od 1 października do 20 listopada 1997 r. oraz odszkodowanie w wysokości trzymiesięcznego wy- nagrodzenia z tytułu sprzecznego z prawem rozwiązania umowy o pracę z jego winy, a także oddalającego powództwo o ustalenie, że strony sporu łączy stosunek pracy (w istocie o przywrócenie do pracy). W kasacji zarzucono naruszenie art. 8 KP przez przyjęcie, że powód naruszył zasady współżycia społecznego i z tej przyczyny nie ma podstaw do przywrócenia go do pracy jako nauczyciela nauki religii (prawosław- nej); art. 56 § 1 i § 2 KP oraz art. 60 KC w związku z art. 300 KP przez przyjęcie, że informacja w świadectwie pracy o ustaniu stosunku pracy stanowi oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy powoda. W kasacji 2 zarzucono także naruszenie art. 477 § 11 KPC przez pominięcie przeprowadzenia postępowania dowodowego z urzędu w sprawie o ustalenie istnienia stosunku pracy. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o jego zmianę i uwzględnienie roszczeń powoda. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie jest uzasadniona. Nie kwestionuje się w niej istnienia przyczyny uzasadniającej rozwiązanie umowy o pracę z powodem z jego winy. Odmówił on bo- wiem nauczania religii w nowowyznaczonym miejscu pracy, mimo iż ustalono, że w poprzednim miejscu wielokrotnie zajęcia się nie odbywały. Sąd drugiej instancji stwierdził, że były podstawy do przeniesienia punktu katechetycznego do nowego miejsca i że zostało to dokonane zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 lipca 1991 r. o stosunku Państwa do Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego (Dz.U. Nr 66, poz. 287 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwiet- nia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w szkołach publicznych (Dz.U. Nr 36, poz. 155 ze zm.). Bezzasadna odmowa podjęcia pracy w miejscu ustalonym zgodnie z prawem stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, co uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę bez wypo- wiedzenia z winy pracownika na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 KP. Zdaniem Sądu Naj- wyższego, jest to pogląd trafny. Według Sądu drugiej instancji wadliwość rozwiąza- nia umowy polegała na tym, iż pracodawca nie złożył powodowi oświadczenia o jej rozwiązaniu, wraz ze stosownym pouczeniem o możliwości odwołania się do sądu pracy, lecz jedynie wysłał do niego świadectwo pracy ze zwięzłym opisem stanu faktycznego, przez co zostały naruszone przepisy art. 30 § 3 i § 4 KP. Zdaniem Sądu Najwyższego, rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia – mimo istnienia przyczyny uzasadniającej tę czynność prawną – jako naruszające przepisy formalne było sprzeczne z prawem, upoważniało powoda do wystąpienia z roszczeniem o przywrócenie do pracy. Słusznie jednak Sądy obu instancji uznały, że ze względu na poważny konflikt między stronami, celowe było zasądzenie na rzecz powoda od strony pozwanej odszkodowania w miejsce dochodzonego przywrócenia do pracy. Zarzut naruszenia art. 477 § 11 KPC nie może być rozpatrywany, albowiem nie ma takiego przepisu w tym Kodeksie. Z tych względów na podstawie art. 39312 KPC orzeczono jak w sentencji. 3 ========================================