I PKN 148/97
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Urząd Gminy w K.W. od wyroku Sądu Wojewódzkiego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego przywracający pracownika, Henryka K., do pracy. Pracodawca zarzucał naruszenie przepisów Kodeksu pracy, w tym art. 52 § 1 pkt 1 (rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika), art. 62 (zasady współżycia społecznego), art. 65 § 2 (porzucenie pracy) oraz art. 41 (zakaz wypowiadania umowy w czasie urlopu lub usprawiedliwionej nieobecności). Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając zarzuty za bezzasadne. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że pracownik, będący radnym gminy, korzystał ze zwolnienia od pracy w celu udziału w sesji rady. Pracodawca próbował wręczyć mu wypowiedzenie umowy o pracę w dniu 10 maja 1996 r., a następnie, po nieobecności pracownika w dniach 11-15 maja, rozwiązał z nim umowę o pracę z powodu porzucenia pracy. Sąd Najwyższy stwierdził, że pracodawca naruszył art. 41 KP, ponieważ nie mógł wypowiedzieć umowy o pracę w czasie, gdy pracownik korzystał ze zwolnienia od pracy, które jest traktowane szeroko i obejmuje także inne usprawiedliwione nieobecności. Ponadto, sąd uznał, że zachowanie pracownika nie stanowiło porzucenia pracy w rozumieniu art. 65 KP, gdyż nie było skierowane na przerwanie stosunku prawnego. Sąd podkreślił, że oświadczenie pracodawcy o porzuceniu pracy było wadliwe, a umowa o pracę wygasła na jego skutek, co czyniło późniejsze wypowiedzenie bezprzedmiotowym. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia art. 52 KP i art. 62 KP, wskazując na brak podstaw faktycznych i prawnych do ich zastosowania w okolicznościach sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOchrona pracownika-radnego przed wypowiedzeniem umowy o pracę w okresie zwolnienia od pracy; interpretacja pojęcia porzucenia pracy i usprawiedliwionej nieobecności.
Dotyczy specyficznej sytuacji radnego gminy korzystającego ze zwolnienia od pracy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wypowiedzenie umowy o pracę pracownikowi, który jest radnym gminy i korzysta ze zwolnienia od pracy w celu udziału w pracach organów gminy, jest dopuszczalne w okresie tego zwolnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wypowiedzenie umowy o pracę jest niedopuszczalne w okresie korzystania przez pracownika ze zwolnienia od pracy na podstawie przepisów o samorządzie terytorialnym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 41 Kodeksu pracy, zakazujący wypowiadania umowy o pracę w czasie urlopu pracownika lub innej usprawiedliwionej nieobecności, ma szerokie zastosowanie i obejmuje również zwolnienia od pracy radnych w celu udziału w pracach organów gminy. Ponieważ pracownik korzystał z takiego zwolnienia, wypowiedzenie mu umowy o pracę było wadliwe.
Czy samowolne przebywanie pracownika na urlopie wypoczynkowym, wbrew woli pracodawcy, stanowi porzucenie pracy w rozumieniu Kodeksu pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samowolne przebywanie na urlopie wypoczynkowym, nawet jeśli narusza obowiązki pracownicze, nie jest równoznaczne z porzuceniem pracy, jeśli wola pracownika nie była skierowana na przerwanie węzła prawnego (umowy o pracę).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że porzucenie pracy wymaga zamiaru zaprzestania zatrudnienia. W przypadku pracownika, który samowolnie przebywał na urlopie, jego wola nie była skierowana na rozwiązanie stosunku pracy, a jedynie na korzystanie z urlopu, nawet jeśli odbywało się to wbrew woli pracodawcy. Dlatego zachowanie to nie spełniało przesłanek porzucenia pracy.
Czy pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (art. 52 KP) lub stwierdzić jej wygaśnięcie z powodu porzucenia pracy (art. 65 KP), jeśli jego działanie jest wadliwe formalnie lub merytorycznie?
Odpowiedź sądu
Jeśli działanie pracodawcy jest wadliwe, pracownik może zostać przywrócony do pracy, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia lub porzuceniu pracy mogą okazać się bezzasadne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy analizował wadliwość oświadczenia pracodawcy o rozwiązaniu umowy. Stwierdził, że nawet gdyby pracodawca próbował rozwiązać umowę bez wypowiedzenia z winy pracownika, to takie działanie byłoby wadliwe z powodu braku wymaganej zgody rady gminy i wstecznej daty rozwiązania. W przypadku porzucenia pracy, pracodawca również wadliwie zakwalifikował zachowanie pracownika. W obu przypadkach wadliwość działania pracodawcy prowadziła do oddalenia jego argumentów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Henryk K. | osoba_fizyczna | powód |
| Urząd Gminy w K.W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
u.s.t. art. 25 § 3
Ustawa o samorządzie terytorialnym
Zwolnienie radnego od pracy w celu umożliwienia mu udziału w pracach organów gminy.
k.p. art. 65 § 1
Kodeks pracy
Wygaśnięcie umowy o pracę w wyniku porzucenia pracy.
k.p. art. 65 § 2
Kodeks pracy
Wygaśnięcie umowy o pracę w wyniku porzucenia pracy.
k.p. art. 41
Kodeks pracy
Zakaz wypowiadania umowy o pracę w czasie urlopu pracownika lub innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy, chyba że upłynął okres uprawniający do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia.
Pomocnicze
k.p. art. 52 § 1
Kodeks pracy
Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.
k.p. art. 62
Kodeks pracy
Zasady współżycia społecznego jako podstawa do nieprzywrócenia pracownika do pracy.
k.p. art. 28 § 3
Kodeks pracy
Obowiązek pracodawcy zwolnienia radnego od pracy zawodowej w celu umożliwienia mu udziału w pracach organów gminy.
k.p. art. 67
Kodeks pracy
Odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących roszczeń pracowników w przypadku wygaśnięcia umowy o pracę.
k.p.c. art. 393 § 11
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji.
k.p.c. art. 393 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wypowiedzenie umowy o pracę radnemu gminy w okresie zwolnienia od pracy jest niedopuszczalne na podstawie art. 41 KP. • Zachowanie pracownika polegające na samowolnym przebywaniu na urlopie wypoczynkowym nie stanowi porzucenia pracy w rozumieniu art. 65 KP, gdyż brak było zamiaru rozwiązania stosunku pracy. • Oświadczenie pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę z powodu porzucenia pracy było wadliwe, a umowa wygasła na jego skutek, co czyniło późniejsze wypowiedzenie bezprzedmiotowym. • Wypowiedzenie umowy o pracę było wadliwe z powodu braku wymaganej zgody rady gminy oraz zastosowania wstecznej daty rozwiązania.
Odrzucone argumenty
Pracownik dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych (nieusprawiedliwiona nieobecność), co uzasadniało rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jego winy (art. 52 § 1 pkt 1 KP). • Istniały podstawy, by z uwagi na zasady współżycia społecznego uznać, że powód nie powinien zostać do pracy przywrócony (art. 62 KP). • Zachowanie powoda stanowiło porzucenie pracy, co skutkowało wygaśnięciem umowy o pracę (art. 65 KP). • Zastosowanie art. 41 KP było błędne, gdyż pojęcie usprawiedliwionej nieobecności nie obejmuje zwolnienia od pracy radnego w tym kontekście.
Godne uwagi sformułowania
Wypowiedzenie umowy o pracę jest niedopuszczalne w okresie korzystania przez pracownika ze zwolnienia od pracy na podstawie art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym. • Powód samowolnie przebywając na urlopie wypoczynkowym dopuścił się wprawdzie naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, nie jest to jednakże równoznaczne z porzuceniem pracy, gdyż wola jego nie była skierowana na przerwanie węzła prawnego (umowy o pracę) łączącego go z pracodawcą. • Pojęcie urlopu pracownika z art. 41 KP jest szerokie i obejmuje nie tylko urlop wypoczynkowy, czy urlop bezpłatny, ale także inne zwolnienia od pracy, które formalnie (nominalnie) nie są określane mianem urlopu.
Skład orzekający
Walerian Sanetra
przewodniczący-sprawozdawca
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
sędzia
Andrzej Wasilewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ochrona pracownika-radnego przed wypowiedzeniem umowy o pracę w okresie zwolnienia od pracy; interpretacja pojęcia porzucenia pracy i usprawiedliwionej nieobecności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji radnego gminy korzystającego ze zwolnienia od pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię ochrony pracownika-radnego i precyzuje, co nie jest porzuceniem pracy, co ma znaczenie praktyczne dla wielu pracowników i pracodawców.
“Czy radny gminy może być zwolniony z pracy, gdy uczestniczy w obradach? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.