I PKN 142/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła pracownika, Stanisława M., który został zwolniony z pracy z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego. Powód twierdził, że wypowiedzenie jest bezskuteczne, ponieważ chroni go § 1 ust. 4 pkt 7 rozdziału III zakładowego układu zbiorowego pracy, który zakazywał wypowiadania umów o pracę w okresie pełnienia z wyboru funkcji w organizacjach związkowych i samorządowych oraz po upływie kadencji. Sąd pierwszej instancji, opierając się na wyjaśnieniach stron układu zbiorowego pracy, ustalił, że przepis ten dotyczy ochrony zatrudnienia członków rady pracowniczej przedsiębiorstwa państwowego, a nie pracowników pełniących funkcje w organach samorządu terytorialnego. Sąd drugiej instancji podzielił to stanowisko, uznając, że wyjaśnienia stron układu zbiorowego pracy są wiążące. Sąd Najwyższy w kasacji rozpatrywał zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu pracy i procedury cywilnej. Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty te są bezzasadne. Potwierdził, że wyjaśnienia treści układu zbiorowego pracy, dokonane przez strony, są prawnie wiążące, zgodnie z art. 2416 KP. Odniósł się również do kwestii art. 240 § 3 KP, który ograniczał możliwość rozszerzenia ochrony pracowniczej w układach zbiorowych, stwierdzając, że po wejściu w życie Konstytucji RP przepis ten nie miał mocy wiążącej. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda, uznając wypowiedzenie umowy o pracę za zgodne z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 2416 KP dotyczącego wiążącej mocy wyjaśnień układu zbiorowego pracy oraz kwestia mocy obowiązującej art. 240 § 3 KP w kontekście Konstytucji RP.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika z funkcją publiczną (radny) i interpretacji konkretnego zapisu układu zbiorowego pracy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy pracownik pełniący funkcję radnego samorządu terytorialnego jest objęty ochroną przed wypowiedzeniem umowy o pracę wynikającą z zakładowego układu zbiorowego pracy, który chroni pracowników pełniących funkcje w organach samorządowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ochrona ta dotyczy wyłącznie funkcji w organach wewnętrznych Huty, a nie funkcji radnego samorządu terytorialnego.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wyjaśnieniach stron układu zbiorowego pracy, które jednoznacznie wskazały, że ochrona dotyczy członków rady pracowniczej przedsiębiorstwa państwowego, a nie organów samorządu lokalnego. Wyjaśnienia te, jako autentyczna wykładnia, są wiążące.
Czy wyjaśnienia treści postanowień zakładowego układu zbiorowego pracy, dokonane przez strony układu, są wiążące dla sądów rozstrzygających spory?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyjaśnienia te są prawnie wiążące dla wszystkich adresatów interpretowanego przepisu.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 2416 KP, strony układu zbiorowego pracy mają prawo wyjaśniać jego treść, a te wyjaśnienia mają moc wiążącą, podobnie jak sam układ, pod warunkiem, że nie pozostają w sprzeczności z aktami prawnymi wyższego rzędu.
Czy przepis art. 240 § 3 pkt 1 KP, ograniczający możliwość określania w układzie zbiorowym pracy zasad szczególnej ochrony pracownika przed rozwiązaniem stosunku pracy, miał moc wiążącą po wejściu w życie Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, po wejściu w życie Konstytucji RP przepis ten nie miał mocy wiążącej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienia układu zbiorowego pracy zmieniające na korzyść pracownika zasady szczególnej ochrony przed rozwiązaniem stosunku pracy są ważne, a uchylenie art. 240 § 3 KP w 2000 r. jedynie potwierdziło ten stan.
Czy konsultacja zamiaru wypowiedzenia umowy o pracę z organizacją związkową, której pracownik nie jest już członkiem, jest zgodna z prawem?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli pracownik nie jest członkiem danej organizacji związkowej, konsultacja z nią nie jest wystarczająca.
Uzasadnienie
Sąd odrzucił ten zarzut, wskazując, że okoliczność przeprowadzenia konsultacji związkowej była bezsporna między stronami, co oznaczało, że powód nie kwestionował swojego członkostwa w związku ani nie był traktowany jako były członek.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Stanisław M. | osoba_fizyczna | powód |
| Huta „Ł.” Spółka Akcyjna w G. | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.p. art. 2416
Kodeks pracy
Wyjaśnienia treści postanowień układu zbiorowego pracy przez strony układu są prawnie wiążące dla wszystkich adresatów interpretowanego przepisu.
Pomocnicze
k.p. art. 240 § § 3 pkt 1
Kodeks pracy
Przepis ten ograniczał możliwość określania w układzie zbiorowym pracy zasad szczególnej ochrony pracownika przed rozwiązaniem stosunku pracy. Po wejściu w życie Konstytucji RP (1997 r.) przepis ten nie miał mocy wiążącej.
k.p. art. 45
Kodeks pracy
Dotyczy zgodności wypowiedzenia umowy o pracę z przepisami prawa.
k.p. art. 23
Kodeks pracy
Dotyczy konsultacji zamiaru wypowiedzenia umowy o pracę z organizacją związkową.
k.p. art. 38
Kodeks pracy
Dotyczy konsultacji zamiaru wypowiedzenia umowy o pracę z organizacją związkową.
u.z.z. art. 30
Ustawa o związkach zawodowych
Dotyczy konsultacji zamiaru wypowiedzenia umowy o pracę z organizacją związkową.
KPC art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy swobodnej oceny dowodów przez sąd.
KPC art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uzasadnienia wyroku.
KPC art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.
u.s.z.p.p. art. 6
Ustawa z dnia 25 września 1981 r. o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego
Określa rady pracownicze przedsiębiorstw państwowych.
u.s.t. art. 25
Ustawa z dnia 18 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym
Dotyczyła ochrony radnych Rady Miejskiej w G. (stan prawny z 1990 r.).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyjaśnienia treści zakładowego układu zbiorowego pracy dokonane przez strony układu są wiążące dla sądów. • Ochrona przed wypowiedzeniem wynikająca z układu zbiorowego pracy dotyczy wyłącznie funkcji w organach wewnętrznych Huty, a nie funkcji radnego samorządu terytorialnego. • Przepis art. 240 § 3 KP, ograniczający możliwość rozszerzenia ochrony pracowniczej w układach, nie miał mocy wiążącej po wejściu w życie Konstytucji RP.
Odrzucone argumenty
Pracownik jest chroniony przed wypowiedzeniem umowy o pracę przepisem § 1 ust. 4 pkt 7 rozdziału III zakładowego układu zbiorowego pracy, obejmującym również funkcje radnego samorządu terytorialnego. • Konsultacja zamiaru wypowiedzenia umowy o pracę z organizacją związkową, której pracownik nie jest już członkiem, jest niezgodna z prawem. • Naruszenie przepisów KPC dotyczących oceny dowodów i uzasadnienia wyroku.
Godne uwagi sformułowania
Formułowane na podstawie art. 2416 KP przez strony układu zbiorowego pracy wyjaśnienia treści jego postanowień są prawnie wiążące. • Zgodnie z zasadą cuius est condere eius est interpretari mamy do czynienia z wykładnią autentyczną, której powszechnie obowiązująca moc polega na tym, że wszyscy adresaci interpretowanego przepisu prawa są związani jego znaczeniem ustalonym przez interpretatora. • Po wejściu w życie w 1997 r. Konstytucji RP przepis art. 240 § 3 KP nie miał mocy wiążącej.
Skład orzekający
Walerian Sanetra
przewodniczący-sprawozdawca
Katarzyna Gonera
sędzia
Barbara Wagner
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 2416 KP dotyczącego wiążącej mocy wyjaśnień układu zbiorowego pracy oraz kwestia mocy obowiązującej art. 240 § 3 KP w kontekście Konstytucji RP."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika z funkcją publiczną (radny) i interpretacji konkretnego zapisu układu zbiorowego pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony pracowniczej w kontekście układów zbiorowych pracy i funkcji publicznych, a także interpretacji przepisów w świetle Konstytucji RP.
“Czy funkcja radnego chroni przed zwolnieniem? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice układów zbiorowych pracy.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.