I PKN 134/98

Wyrok z dnia 20 maja 1998 r. I PKN 134/98 Wypowiedzenie mianowanemu pracownikowi samorządowemu warun- ków pracy może nastąpić tylko z tych samych przyczyn, które uzasadniają rozwiązanie stosunku pracy (art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych, Dz.U. Nr 21, poz. 124 ze zm.). Przewodniczący: Prezes SN Jan Wasilewski, Sędziowie: SN Jadwiga Skibińska-Adamowicz, SA Alina Krusz-Stankiewicz (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 20 maja 1998 r. sprawy z powództwa Piotra H. przeciwko Urzędowi Miejskiemu w Ś. o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 16 października 1997 r. [...] u c h y l i l zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu- Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie wyrokiem z dnia 16 października 1997 r. oddalił apelację strony pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Lublinie, którym Sąd pierwszej instancji przywrócił powo- da Piotra H. do pracy w Urzędzie Miejskim w Ś. na dotychczasowych warunkach i zasądził od pozwanego Urzędu na rzecz powoda kwotę 1.453,50 zł tytułem wyna- grodzenia za czas pozostawania bez pracy. Sąd Wojewódzki nie dokonywał własnych ustaleń w zakresie stanu faktyczne- go, uwzględniając tym samym dotychczasowe ustalenia, między stronami niesporne, że powód był zatrudniony w Urzędzie początkowo na podstawie umowy na czas określony, a od 1 marca 1991 r. na podstawie mianowania - ostatnio na stanowisku kierownika Wydziału Spraw Obywatelskich. W dniu 29 kwietnia 1996 r. Rada Miasta 2 uchwaliła nowy regulamin organizacyjny Urzędu stanowiący, że tworzy się Wydział Obywatelski i Ewidencji, a nie wyodrębniono dotychczas istniejącego Wydziału Ko- munikacji. Burmistrz Miasta, upoważniony przez komisję konkursową, podjął decyzję, że stanowisko kierownika utworzonego Wydziału zostanie powierzone osobie peł- niącej dotychczas funkcję kierownika Wydziału Komunikacji. To stanowiło podstawę wypowiedzenia powodowi dotychczasowych warunków pracy z propozycją zatrud- nienia na stanowisku inspektora w Wydziale Obywatelskim i Ewidencji. Powód od- mówił przyjęcia proponowanych warunków zatrudnienia i z tego względu stosunek pracy uległ rozwiązaniu z dniem 31 grudnia 1996 r. Sąd Rejonowy, a za nim Sąd Wojewódzki uznały, że rozwiązanie z powodem stosunku pracy nastąpiło z naruszeniem art. 10 § 1 pkt 2 ustawy z 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 21, poz. 123 ze zm.), z którego wynika, że wypowiedzenie stosunku pracy pracownikowi mianowanemu jest dopuszczalne tylko w razie reorganizacji urzędu gminy połączonej ze zmniejszeniem zatrudnienia. Takie zmniejszenie stanu zatrudnienia nie wystąpiło u strony pozwanej, a wręcz przeciwnie, nastąpiło zwiększenie liczby pracowników, przy nie zmienionym stanie pracowników zatrudnionych na podstawie mianowania. Skoro zatem nie istniały przesłanki do zastosowania w ustalonym stanie faktycznym powołanego przepisu, to należało przywrócić powoda do pracy, nie uwzględniając tym samym zarzutu strony pozwanej, że wobec zmian organizacyjnych przeprowadzonych w Urzędzie, przy- wrócenie to jest faktycznie niemożliwe. Wyrok ten zaskarżyła strona pozwana, zarzucając naruszenie prawa mate- rialnego poprzez zastosowanie w sprawie art. 45 § 1 KP w miejsce art. 45 § 2 KP, będące następstwem błędnego przyjęcia, że istnieje możliwość przywrócenia powo- da do pracy na poprzednich warunkach, a ponadto naruszenie przepisu prawa pro- cesowego mogące mieć wpływ na treść wyroku, a konkretnie art. 378 § 1 KPC, pole- gające na nierozpoznaniu zarzutu zawartego w apelacji. W związku z tymi zarzutami strona pozwana wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu kasacji poz- wany Urząd potwierdził, że nie neguje faktu, iż brak było zmniejszenia stanu zatrud- nienia, lecz jednocześnie powoływał się na niemożność przywrócenia powoda do pracy na poprzednich warunkach, skoro w wyniku połączenia dwóch Wydziałów tylko jedna osoba - z dotychczasowych kierowników - mogła pozostać na kierowniczym 3 stanowisku. Strona pozwana podkreśliła przy tym, że przez cały czas przejawiała wolę dalszego zatrudniania powoda, proponując mu objęcie innego stanowiska. Niemożność zatrudnienia powoda w charakterze kierownika stanowiła główny zarzut apelacji i strona pozwana wniosła już przed Sądem Wojewódzkim o zasądzenie na rzecz powoda odszkodowania, o którym mowa w art. 45 § 2 KP. W uzasadnieniu wyroku Sąd Wojewódzki nie wyjaśnił z jakich względów jedyny zarzut apelacji został pominięty. Powód wniósł o oddalenie kasacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja strony pozwanej zasługuje na uwzględnienie w sposób powodujący uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania. Strona skarżąca potwierdziła fakt naruszenia przy wypo- wiedzeniu powodowi stosunku pracy zasad szczególnej ochrony pracowników samo- rządowych mianowanych, przewidzianej w ustawie z dnia 22 marca 1996 r. o pra- cownikach samorządowych (Dz.U. Nr 21, poz. 123 ze zm.) i kwestia ta - wobec braku w kasacji zarzutu naruszenia odpowiednich przepisów prawa procesowego - nie wymaga dalszych rozważań. Należy jednak zaznaczyć, że przedmiotem wypo- wiedzenia są dotychczasowe warunki pracy, co wymaga rozważenia, według jakich przepisów należy oceniać zasadność wypowiedzenia zmieniającego. W wymienionej wyżej ustawie brak jest regulacji dotyczącej tej instytucji praw- nej, lecz art. 31 ust. 1 ustawy stanowi, że w sprawach w niej nie uregulowanych sto- suje się odpowiednio przepisy Kodeksu pracy. Przepis ten co do omawianego za- gadnienia odsyła więc do art. 42 KP, a ten z kolei postanawia, że do wypowiedzenia wynikających z umowy warunków pracy i płacy stosuje się odpowiednio przepisy o wypowiedzeniu umowy o pracę. W konsekwencji w przedmiotowej sprawie należy rozstrzygnąć, jaki jest zakres stosowania do wypowiedzenia pracownikowi samorzą- dowemu warunków pracy lub płacy przepisu art. 10 ust. 1 ustawy, zawierającego katalog przyczyn, z powodu których dopuszczalne jest rozwiązanie w drodze wypo- wiedzenia stosunku pracy z pracownikiem samorządowym mianowanym. Zdaniem Sądu Najwyższego, przyjęta w ustawie z dnia 22 marca 1990 r. szczególna ochrona stosunku pracy pracowników samorządowych mianowanych, wynikająca z potrzeby stabilizacji stosunku pracy tej grupy pracowników, uzasadnia 4 stosowanie wprost przepisu art. 10 ust. 1 do wypowiedzenia zmieniającego. Oznacza to, że wypowiedzenie powodowi warunków pracy mogło nastąpić z tych samych przyczyn, z których dopuszczalne byłoby definitywne rozwiązanie stosunku pracy. Nie został więc spełniony warunek przewidziany w art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy, według którego likwidacja lub reorganizacja urzędu gminy lub innych jednostek wymie- nionych w art. 1 musi być połączona ze zmniejszeniem zatrudnienia. Gdy chodzi o roszczenia przewidziane w razie niezgodnego z przepisami rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem samorządowym (lub wypowiedzenia warunków tego stosunku), to stosownie do art. 31 ust. 1ustawy o pracownikach sa- morządowych należy w tym zakresie stosować art. 45 KP. Kwestia roszczeń przysłu- gujących pracownikowi samorządowemu mianowanemu nie została bowiem rozs- trzygnięta w omawianej ustawie. W myśl powyższego przepisu, o ile wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nie określony jest nieuzasadnione lub narusza prawo, pracownikowi przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzed- nich warunkach (o ile umowa uległa już rozwiązaniu) lub o odszkodowanie. Powód domagał się wprawdzie przywrócenia do pracy, ale w konkretnym stanie faktycznym Sąd powinien rozważyć, czy nie należało zasądzić na jego rzecz odszkodowania, mając na uwadze dyspozycję art. 45 § 2 KP. Według tego przepisu sąd zasądza odszkodowanie wówczas, gdy uwzględnienie żądania przywrócenia do pracy jest niemożliwe lub niecelowe. Z niekwestionowanego stanu faktycznego sprawy wynika, że wobec połącze- nia dwóch wydziałów stanowisko zajmowane przez powoda uległo likwidacji. Powód nie został wytypowany do pełnienia funkcji kierownika utworzonego wydziału i jest rzeczą oczywistą, iż nie może powrócić do pracy na poprzednich warunkach, skoro wydział, którym kierował, nie istnieje, a utworzonym kieruje inna osoba. Należy przy tym podnieść, że Sąd, rozpoznając sprawę konkretnego pracownika, nie powinien ingerować w decyzję pracodawcy dotyczącą powierzenia stanowiska, zwłaszcza kie- rowniczego, innej osobie. Sąd ocenia jedynie zasadność i zgodność z prawem roz- wiązania umowy z pracownikiem, którego sprawę rozstrzyga. Wobec stanu, jaki powstał w pozwanym Urzędzie Miejskim po reorganizacji, nie można odmówić trafności zarzutowi kasacji, iż Sąd Wojewódzki naruszył prawo materialne wskutek zastosowania w sprawie art. 45 § 1 KP, bez rozważenia żądania powoda w świetle art. 45 § 2 KP. Zmiany organizacyjne, a jednocześnie zdecydowa- 5 na odmowa ze strony powoda przyjęcia propozycji innej pracy stworzyły bowiem sy- tuację, w której może mieć zastosowanie art. 45 § 2 KP. Jednak Sądy obu instancji nie rozważały sprawy w płaszczyźnie tego przepisu. Słuszny jest zatem wskazany w kasacji zarzut naruszenia prawa materialnego przez niezastosowanie art. 45 § 2 KP. Powoduje to konieczność uchylenia zaskar- żonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Z tego względu i na podstawie art. 393 13 zdanie pierwsze KPC Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku. ========================================