I PKN 133/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła ustalenia istnienia stosunku pracy między powodem Kazimierzem K. a Przedsiębiorstwem Wielobranżowym „M.” w L. w okresach, w których strony zawierały umowy o dzieło. Sąd Rejonowy pierwotnie uznał, że powód pozostawał w stosunku pracy, wskazując na wykonywanie pracy w bazie pracodawcy, otrzymywanie poleceń od przełożonego oraz określenie wynagrodzenia stawką godzinową. Po uchyleniu tego wyroku i ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Rejonowy oddalił powództwo, stwierdzając brak cech podporządkowania, codziennego przychodzenia do pracy i nadzoru. Sąd Okręgowy w Lublinie utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego. Powód wniósł kasację, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 627 Kodeksu cywilnego i niezastosowanie art. 22 Kodeksu pracy. Argumentował, że wykonywał te same obowiązki co w umowie o pracę, a stawka godzinowa potwierdza stosunek pracy. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że brak jest podstaw do jej uwzględnienia. Podkreślono, że kluczową cechą stosunku pracy jest podporządkowanie pracownicze, którego w ustalonym stanie faktycznym brakowało. Sąd Najwyższy zaznaczył również, że określenie wynagrodzenia stawką godzinową nie przesądza o charakterze umowy i może być stosowane również w umowach cywilnoprawnych, takich jak umowa o dzieło.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie charakteru stosunku prawnego między stronami, zwłaszcza w kontekście odróżnienia umowy o pracę od umowy o dzieło lub innej umowy cywilnoprawnej, w sytuacji gdy występują elementy obu typów umów.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i nie stanowi przełomu w orzecznictwie, ale utrwala utrwaloną linię orzeczniczą dotyczącą cech stosunku pracy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy określenie godzinowej stawki wynagrodzenia w umowie o dzieło przesądza o tym, że strony łączyła umowa o pracę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo określenie godzinowej stawki wynagrodzenia nie przesądza o tym, że strony łączyła umowa o pracę. Kluczowe jest istnienie podporządkowania pracowniczego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że stawka godzinowa może być stosowana również w umowach cywilnoprawnych, a decydujące znaczenie dla odróżnienia umowy o pracę od umowy cywilnoprawnej ma istnienie podporządkowania pracowniczego.
Czy wykonywanie prac naprawczych spycharki na rzecz przedsiębiorstwa, przy jednoczesnym wykonywaniu innych zleconych prac (np. sprzątanie placu), może być uznane za realizację umowy o dzieło, a nie stosunku pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli brak jest cech podporządkowania pracowniczego, a charakter wykonywanych prac mieści się w definicji umowy o dzieło.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nawet jeśli powód wykonywał prace naprawcze, to brak podporządkowania kierownictwu zamawiającego oraz charakter innych wykonywanych czynności (np. sprzątanie placu, które nie mieści się w pojęciu dzieła, ale może być czynnością ze stosunku pracy) nie przesądzały o istnieniu stosunku pracy, zwłaszcza gdy strony zawierały umowy o dzieło.
Czy sąd kasacyjny może weryfikować ustalenia faktyczne dokonane przez sądy niższych instancji, jeśli nie wskazano konkretnego przepisu, który został naruszony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd kasacyjny rozpoznaje sprawę w granicach kasacji i może oceniać jedynie prawidłowość stosowania i wykładni prawa w zaskarżonym wyroku, w granicach zarzutów podniesionych w kasacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że zarzuty dotyczące oceny dowodów, jeśli nie wskazują na naruszenie konkretnego przepisu prawa, nie stanowią podstawy do skutecznej kasacji i weryfikacji ustaleń faktycznych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Kazimierz K. | osoba_fizyczna | powód |
| Przedsiębiorstwo Wielobranżowe „M.” w L. | spółka | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.c. art. 627
Kodeks cywilny
Wynagrodzenie za wykonanie oznaczonego dzieła nie musi być ustalone kwotowo; wystarczające jest określenie podstaw do jego ustalenia, np. stawki godzinowej.
k.p. art. 22 § 1
Kodeks pracy
Istotną cechą stosunku pracy jest wykonywanie pracy pod kierownictwem pracodawcy.
k.p. art. 22 § 1¹
Kodeks pracy
Stosowanie przepisów o stosunku pracy wymaga analizy cech nawiązanego stosunku prawnego i sposobu wykonywania umów, ze szczególnym uwzględnieniem przeważających cech.
Pomocnicze
k.c. art. 628 § 1
Kodeks cywilny
Nakład pracy jest kryterium pozwalającym na określenie należnego wynagrodzenia, jeżeli nie da się go ustalić w inny sposób.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podporządkowania pracowniczego jako kluczowa cecha odróżniająca umowę o pracę od umowy cywilnoprawnej. • Określenie wynagrodzenia stawką godzinową nie przesądza o charakterze umowy. • Sąd kasacyjny nie jest instancją do ponownej oceny dowodów i ustaleń faktycznych, jeśli nie wskazano naruszenia konkretnego przepisu prawa.
Odrzucone argumenty
Określenie wynagrodzenia stawką godzinową jako dowód na istnienie stosunku pracy. • Wykonywanie tych samych obowiązków co w umowie o pracę. • Zarzuty dotyczące oceny dowodów przez sądy niższych instancji.
Godne uwagi sformułowania
Określenie godzinowej stawki wynagrodzenia nie przesądza o tym, że strony łączyła umowa o pracę. • Wykonywanie pracy pod kierownictwem pracodawcy jest istotną cechą stosunku pracy. • Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji.
Skład orzekający
Teresa Flemming-Kulesza
przewodniczący-sprawozdawca
Jerzy Kwaśniewski
sędzia
Barbara Wagner
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie charakteru stosunku prawnego między stronami, zwłaszcza w kontekście odróżnienia umowy o pracę od umowy o dzieło lub innej umowy cywilnoprawnej, w sytuacji gdy występują elementy obu typów umów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i nie stanowi przełomu w orzecznictwie, ale utrwala utrwaloną linię orzeczniczą dotyczącą cech stosunku pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników pracy i praktyków, ponieważ dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między umową o pracę a umową o dzieło, a także kwestii formalnych w postępowaniu kasacyjnym.
“Czy stawka godzinowa w umowie o dzieło oznacza umowę o pracę? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.