I PKN 132/99
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez pracownicę Marię W. od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi, który oddalił jej apelację od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Łodzi. Powódka domagała się przywrócenia do pracy, kwestionując zasadność wypowiedzenia umowy o pracę. Ustalono, że pracownica dopuszczała się licznych naruszeń obowiązków pracowniczych, takich jak spóźnianie się, samowolne opuszczanie pracy, nieprawidłowe wykorzystywanie zwolnień lekarskich, wprowadzanie złej atmosfery w pracy oraz dokonywanie fikcyjnych wpisów w dokumentacji medycznej. Sąd pierwszej instancji uznał wypowiedzenie za uzasadnione, a sąd drugiej instancji podzielił to stanowisko. W kasacji powódka zarzuciła naruszenie prawa materialnego (art. 45 KP) oraz nieważność postępowania, w tym udział sędziego, który rzekomo był wyłączony z mocy ustawy (art. 48 § 1 pkt 5 KPC), a także błędy w sporządzeniu uzasadnienia wyroku pierwszej instancji. Sąd Najwyższy rozważył zarzuty nieważności postępowania, uznając je za bezpodstawne. Stwierdził, że zarządzenia organizacyjne wydawane przez przewodniczącego wydziału, który nie brał udziału w podejmowaniu rozstrzygnięć, nie powodują wyłączenia sędziego z mocy ustawy. Podkreślono, że postępowanie kasacyjne jest ograniczone do prawidłowo wskazanych podstaw kasacyjnych, a zarzuty dotyczące sądu pierwszej instancji mogły być brane pod uwagę tylko w połączeniu z zarzutem naruszenia przez sąd drugiej instancji art. 386 § 2 KPC, czego skarżąca nie uczyniła. Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając, że ustalone fakty potwierdziły ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych przez powódkę, co uzasadniało wypowiedzenie umowy o pracę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 48 KPC) w kontekście zarządzeń organizacyjnych oraz zasad oceny ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych uzasadniającego wypowiedzenie umowy o pracę.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z zarządzeniami organizacyjnymi i nie stanowi przełomu w prawie pracy, ale precyzuje stosowanie przepisów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wydawanie zarządzeń z tytułu sprawowanej funkcji przewodniczącego wydziału przez sędziego sądu niższej instancji, który nie uczestniczył w wydaniu zaskarżonego wyroku, powoduje jego wyłączenie z mocy samej ustawy od udziału w rozpoznaniu sprawy w wyższej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wydawanie zarządzeń organizacyjnych przez przewodniczącego wydziału, który nie brał udziału w podejmowaniu rozstrzygnięć zawartych w zaskarżonym orzeczeniu, nie powoduje wyłączenia tego sędziego z mocy samej ustawy od udziału w rozpoznawaniu tej sprawy w wyższej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 48 § 1 pkt 5 KPC dotyczy sędziego, który w sądzie niższej instancji wydawał zaskarżone orzeczenie, przez co należy rozumieć udział w podejmowaniu decyzji. Zarządzenia organizacyjne, nawet wydawane przez przewodniczącego wydziału, nie mają takiego charakteru i nie prowadzą do wyłączenia sędziego z mocy ustawy.
Czy błędy w sporządzeniu uzasadnienia wyroku przez ławnika, zamiast przewodniczącego, oraz brak możliwości obrony praw strony, mogą stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sentencja wyroku została podpisana przez cały skład orzekający, a uzasadnienie zostało sporządzone zgodnie z przepisami (np. przez ławnika z pomocą sędziego w przypadku nieobecności przewodniczącego), a strona korzystała z pomocy prawnej, zarzuty te są chybione.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że uzasadnienie wyroku w sprawie z udziałem ławników podpisuje przewodniczący (art. 330 § 2 KPC), a zarządzenie o sporządzeniu uzasadnienia przez ławnika z powodu choroby przewodniczącego nie naruszało przepisów. Zarzut pozbawienia możności obrony praw był również chybiony, gdyż powódka korzystała z pomocy adwokata.
Czy naruszenie dyscypliny pracy, takie jak spóźnianie się, samowolne opuszczanie pracy, czy fikcyjne wpisy w dokumentacji medycznej, uzasadnia wypowiedzenie umowy o pracę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, udowodnione konkretnymi faktami, uzasadnia wypowiedzenie umowy o pracę.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy potwierdził, że ustalone fakty, takie jak spóźnianie się do pracy, samowolne jej opuszczanie, wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z celem, czy dokonywanie fikcyjnych wpisów, stanowią ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych i uzasadniają wypowiedzenie umowy o pracę, nawet jeśli pracodawca nie skorzystał z możliwości zwolnienia dyscyplinarnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Maria W. | osoba_fizyczna | powódka |
| Specjalistyczny Psychiatryczny Zespół Opieki Zdrowotnej w Ł. | instytucja | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
KPC art. 48 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Wydawanie zarządzeń organizacyjnych przez przewodniczącego wydziału, który nie uczestniczył w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, nie powoduje jego wyłączenia z mocy samej ustawy od udziału w rozpoznaniu sprawy w wyższej instancji.
KP art. 45
Kodeks pracy
Uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne lub przywrócenie do pracy.
Pomocnicze
KPC art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania z powodu udziału w składzie sądu osoby niepowołanej lub niepodlegającej wyłączeniu.
KPC art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony jej praw.
KPC art. 330 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku w sprawie rozpoznawanej z udziałem ławników podpisuje tylko przewodniczący.
KP art. 52 § § 1 pkt 1
Kodeks pracy
Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (zwolnienie dyscyplinarne).
KPC art. 386 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek sądu drugiej instancji uchylenia wyroku i zniesienia postępowania w razie stwierdzenia nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji.
KPC art. 392 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie kasacyjne zmierza do zweryfikowania orzeczenia sądu drugiej instancji.
KPC art. 393 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia kasacji.
KPC art. 393 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Termin do wniesienia skargi kasacyjnej.
KPC art. 393 § 11
Kodeks postępowania cywilnego
Uzupełnienie kasacji po terminie.
KPC art. 168
Kodeks postępowania cywilnego
Wniosek o uzupełnienie protokołu rozpraw.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty dotyczące wyłączenia sędziego z mocy ustawy były bezzasadne, ponieważ sędzia nie brał udziału w podejmowaniu rozstrzygnięć, a jedynie wydawał zarządzenia organizacyjne. • Zarzuty dotyczące błędów w sporządzeniu uzasadnienia wyroku pierwszej instancji były chybione, gdyż zostało ono podpisane zgodnie z przepisami. • Powódka nie została pozbawiona możności obrony swoich praw, ponieważ korzystała z pomocy adwokata. • Zarzuty proceduralne w kasacji nie zostały prawidłowo wykazane poprzez wskazanie konkretnych przepisów prawa procesowego, które miały zostać naruszone przez Sąd drugiej instancji.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 45 KP - przez odmowę uznania wypowiedzenia za bezskuteczne w sytuacji, gdy wszystkie zarzuty stawiane powódce były ogólnikowe i nie poparte dowodami. • Zarzut nieważności postępowania z powodu udziału sędziego Z. w składzie orzekającym drugiej instancji, który rzekomo był wyłączony z mocy ustawy. • Zarzut nieważności postępowania z powodu pozbawienia powódki możności obrony jej praw. • Zarzuty rażących uchybień procesowych, które doprowadziły do niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Wydawanie zarządzeń z tytułu sprawowanej funkcji przewodniczącego wydziału przez sędziego sądu niższej instancji, który nie uczestniczył w wydaniu zaskarżonego wyroku, nie powoduje jego wyłączenia z mocy samej ustawy od udziału w rozpoznaniu sprawy w wyższej instancji. • Takiego charakteru nie miały zarządzenia wydawane na podstawie regulaminu wewnętrznego urzędowania sądów powszechnych z tytułu sprawowanej funkcji przewodniczącego wydziału sądu pierwszej instancji, na które - przez odesłanie do konkretnych stronic akt procesowych - wskazywała skarżąca. • Według Sądu Najwyższego, wydawanie w toku postępowania regulaminowych zarządzeń organizacyjnych przez przewodniczącego wydziału, który nie uczestniczył w podejmowaniu rozstrzygnięć zawartych w zaskarżonym orzeczeniu, nie powoduje wyłączenia tego sędziego z mocy samej ustawy (art. 48 § 1 pkt 5 in principio KPC) od udziału w rozpoznawaniu tej sprawy w wyższej instancji. • Rzeczywiste, konkretne i udowodnione fakty nieprzestrzegania obowiązującego powódkę czasu pracy w postaci spóźniania się do pracy, samowolnego wcześniejszego jej kończenia i opuszczania miejsca pracy, dokonywania fikcyjnych wpisów w historiach chorób pacjentów czy świadczenia czynności lekarskich w prywatnej spółce w okresie korzystania ze zwolnienia lekarskiego jednoznacznie dyskwalifikowały powódkę do kontynuowania zatrudnienia u pozwanego i przesądziły o oczywistej zasadności wypowiedzenia jej umowy o pracę (art. 45 KP).
Skład orzekający
Józef Iwulski
przewodniczący
Zbigniew Myszka
sprawozdawca
Walerian Sanetra
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 48 KPC) w kontekście zarządzeń organizacyjnych oraz zasad oceny ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych uzasadniającego wypowiedzenie umowy o pracę."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z zarządzeniami organizacyjnymi i nie stanowi przełomu w prawie pracy, ale precyzuje stosowanie przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa jest interesująca ze względu na szczegółową analizę przepisów proceduralnych dotyczących wyłączenia sędziego oraz praktyczne zastosowanie przepisów prawa pracy w kontekście ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych.
“Czy zarządzenia organizacyjne mogą wyłączyć sędziego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.