I PKN 107/97
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Sąd Najwyższy dotyczyła kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego oddalający powództwa pracowników o przywrócenie do pracy. Pracownicy, Józef S. i Wiesław M., zostali zwolnieni dyscyplinarnie na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy z powodu zarzutu usiłowania kradzieży części do kombajnu. Pracownicy zaprzeczali zarzutom, twierdząc, że znaleźli się w pobliżu przypadkowo. Sądy obu instancji uznały jednak, że materiał dowodowy, w tym zeznania świadków, potwierdza usiłowanie kradzieży jako ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych. Minister Sprawiedliwości zarzucił w kasacji naruszenie przepisów postępowania (art. 224 § 1, 232, 233 § 1 KPC) poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy i błędną ocenę dowodów, a także naruszenie prawa materialnego (art. 52 § 1 pkt 1 KP). Sąd Najwyższy oddalił kasację, wskazując, że zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego miały charakter pośredni i wynikały z kwestionowania ustaleń faktycznych, co nie jest dopuszczalne w kasacji. Odnosząc się do zarzutów proceduralnych, Sąd Najwyższy stwierdził, że sądy obu instancji prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy, a sprawa została dostatecznie wyjaśniona. Hipoteza dotycząca motorowerzysty nie została poparta wnioskami dowodowymi, a rozbieżności w zeznaniach świadków i wyniki wizji lokalnej nie podważały ustaleń sądów. Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja nie może opierać się wyłącznie na zarzutach dotyczących sądu pierwszej instancji bez wskazania naruszenia przez sąd drugiej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie dopuszczalności kasacji, zasady oceny dowodów w sprawach o zwolnienie dyscyplinarne, obowiązki sądów w zakresie wyjaśniania stanu faktycznego.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i procedury kasacyjnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ustalony przez sąd niższej instancji stan faktyczny, dotyczący usiłowania kradzieży przez pracownika, uzasadnia zastosowanie art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli ustalenia faktyczne są prawidłowe i oparte na wszechstronnej ocenie dowodów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sądy niższych instancji prawidłowo oceniły materiał dowodowy, w tym zeznania świadków, i na tej podstawie ustaliły stan faktyczny potwierdzający usiłowanie kradzieży przez pracowników, co stanowiło ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych.
Czy kasacja może opierać się wyłącznie na zarzutach dotyczących postępowania przed sądem pierwszej instancji, kwestionując ustalenia faktyczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kasacja może opierać się na zarzutach naruszenia prawa materialnego lub naruszenia przepisów postępowania przez sąd drugiej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja Ministra Sprawiedliwości w istocie kwestionowała ustalenia faktyczne sądów niższych instancji, a nie błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania odnosiły się głównie do oceny dowodów przez sąd pierwszej instancji, a sąd drugiej instancji nie znalazł podstaw do zakwestionowania tych ustaleń.
Czy sąd drugiej instancji, orzekając na podstawie materiału zebranego w pierwszej instancji, ma obowiązek z urzędu przeprowadzać dalsze postępowanie wyjaśniające w celu sprawdzenia hipotez niepopartych wnioskami dowodowymi stron?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sąd uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną, a strony nie zgłosiły dalszych wniosków dowodowych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sądy prawidłowo uznały sprawę za dostatecznie wyjaśnioną. Hipoteza kasacji dotycząca związku przejazdu motorowerzysty z usiłowaniem kradzieży nie została poparta żadnymi wnioskami dowodowymi, a sąd nie ma obowiązku prowadzenia postępowania wyjaśniającego z urzędu w sytuacji, gdy materiał dowodowy jest wystarczający do rozstrzygnięcia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Wiesław M. | osoba_fizyczna | powód |
| Józef S. | osoba_fizyczna | powód |
| Fabryka Maszyn i Urządzeń "A.-P." w S.O. | spółka | pozwany |
| Minister Sprawiedliwości | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (7)
Główne
KP art. 52 § § 1 pkt 1
Kodeks pracy
Umożliwia rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w przypadku ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, jakim jest usiłowanie kradzieży mienia pracodawcy.
Pomocnicze
KPC art. 393 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa podstawy kasacji dotyczące naruszenia prawa materialnego.
KPC art. 393 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa podstawy kasacji dotyczące naruszenia przepisów postępowania.
KPC art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasadę swobodnej oceny dowodów przez sąd.
KPC art. 224 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy obowiązku sądu do wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego.
KPC art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Określa obowiązek stron do wskazywania dowodów, z możliwością działania sądu z urzędu.
Ustawa z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego art. 12 § ust. 3
Reguluje tryb wnoszenia kasacji przez Ministra Sprawiedliwości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustalenie przez sądy niższych instancji, że pracownicy usiłowali dokonać kradzieży, stanowiło ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych. • Ocena dowodów dokonana przez sądy obu instancji mieściła się w granicach art. 233 § 1 KPC. • Sprawa została dostatecznie wyjaśniona w zakresie stanu faktycznego istotnego dla rozstrzygnięcia. • Kasacja nie wykazała naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania przez sąd drugiej instancji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 52 § 1 pkt 1 KP z powodu błędnego ustalenia stanu faktycznego. • Naruszenie art. 224 § 1, 232 i 233 § 1 KPC z powodu niedostatecznego wyjaśnienia sprawy i błędnej oceny dowodów. • Niejasności i wątpliwości co do zachowania powodów, które nie pozwalają na przyjęcie usiłowania kradzieży. • Niewyjaśnienie kwestii przejazdu motorowerzysty i sprzeczności w zeznaniach świadków.
Godne uwagi sformułowania
Kasacja może opierać się wyłącznie na zarzutach dotyczących postępowania przed sądem drugiej instancji. • Uznać zatem należy, że rozpatrywana kasacja jedynie pośrednio dotyczy naruszenia prawa materialnego, a mianowicie tylko w takim sensie, że z naruszeniem przepisów postępowania został błędnie ustalony stan faktyczny. • Nie jest tak - jak twierdzi się w kasacji, że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona. • Jeżeli przeprowadzone w sprawie dowody stanowią wystarczającą podstawę dokonania ustaleń co do wszystkich niezbędnych dla rozstrzygnięcia faktów to nie może być uznany za zasadny rozważany zarzut kasacji, że sąd z urzędu nie przeprowadził bliżej niesprecyzowanego postępowania wyjaśniającego dla sprawdzenia hipotezy co do możliwości zaistnienia stanu faktycznego innego niż ten, który został ustalony. • Kasacja nie jest środkiem odwoławczym od orzeczeń tego Sądu i w związku z tym nie może opierać się wyłącznie na zarzutach dotyczących Sądu I instancji bez wskazania przepisu, który naruszył w tym zakresie Sąd drugiej instancji.
Skład orzekający
Jerzy Kwaśniewski
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Wasilewski
sędzia
Andrzej Wróbel
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności kasacji, zasady oceny dowodów w sprawach o zwolnienie dyscyplinarne, obowiązki sądów w zakresie wyjaśniania stanu faktycznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i procedury kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii odpowiedzialności pracowniczej i procedury kasacyjnej, ale stan faktyczny jest dość typowy dla spraw o zwolnienie dyscyplinarne.
“Czy zarzut kradzieży zawsze oznacza zwolnienie dyscyplinarne? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice oceny dowodów.”
Dane finansowe
WPS: 450 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.