I PKN 103/99

Postanowienie z dnia 17 czerwca 1999 r. I PKN 103/99 Okoliczność, iż strona nie osiągnęła zakładanych przez siebie celów w związku z zawartą ugodą sądową, które nie były objęte jej treścią, nie uzasad- nia twierdzenia, że przekroczenie terminu do złożenia zażalenia na postano- wienie o umorzeniu postępowania nastąpiło bez jej winy (art. 168 § 1 KPC). Przewodniczący: SSN Teresa Flemming-Kulesza, Sędziowie SN: Zbigniew Myszka, Walerian Sanetra (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 1999 r. sprawy z powództwa Janusza W. przeciwko Politechnice K. w K. o zapłatę i sprostowanie świadectwa pracy, na skutek kasacji powoda od postanowienia Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 30 stycznia 1998 r. [...] p o s t a n o w i ł: o d d a l i ć kasację. U z a s a d n i e n i e Powód Janusz W. wniósł kasację od postanowienia Sądu Wojewódzkiego- Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 30 stycznia 1998 r. [...], którym zostało oddalone jego zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego-Sądu Pracy dla Krakowa-Nowej Huty z dnia 24 października 1997 r. [...]. Pismem procesowym z dnia 1 września 1997 r. (potraktowanym jako jego za- żalenie) domagał się on przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasad- nieniu tego pisma powoływał się na to, że wydana została decyzja przez ZUS poz- bawiająca go emerytury. Powód zawarł ugodę przed Sądem Rejonowym-Sądem Pracy dla Krakowa-Nowej Huty w dniu 23 października 1996 r. z pozwaną Politechni- ką K. [...] w K., w wyniku której rozwiązał łączący go z nią stosunek pracy na mocy 2 porozumienia stron z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, przy założeniu, że umożliwi to mu uzyskanie wcześniejszej emerytury. Decyzją z dnia 21 stycznia 1997 r. ZUS przyznał mu wcześniejszą emeryturę. W wyniku przeprowadzonej kontroli ZUS w późniejszym czasie ustalił, że wcześniejsza emerytura powodowi nie przysłu- guje, ponieważ został on zwolniony z pracy na mocy porozumienia stron w trybie art. 11 ustawy z dnia 29 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania sto- sunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm.), a nie w trybie art. 1 ust. 1 i 2 i art. 10 tej ustawy i wobec tego decyzją z dnia 22 października 1997 r. odmówił powodowi prawa do wcześniejszej emerytury. W tym stanie rzeczy powód wystąpił do Sądu Pracy o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od zawartej ze stroną pozwaną ugody. Nie uczynił tego wcześniej, gdyż w związku z treścią tej ugody została mu początkowo przyznana wcześniejsza emerytura. Sąd Pracy postanowieniem z dnia 10 października 1997 r. oddalił jego żądanie, ponieważ w jego ocenie brak było oko- liczności uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 23 października 1996 r. w rozumieniu art. 169 § 2 KPC, gdyż przedmiotem ugody zawartej między stronami było wyłącznie rozwiązanie sto- sunku pracy łączącego go z pracodawcą. Poza tym za przyczynę usprawiedliwiającą uchybienie ustawowego terminu nie może być uznane to, że strona nie osiągnęła celów, które sobie założyła w ramach postępowania ubezpieczeniowego. Rozpoznając zażalenie powoda Sąd drugiej instancji stwierdził, że zgodnie z art. 168 § 1 KPC, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności procesowej bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wniosek o przy- wrócenie terminu wnosi się w terminie tygodnia od czasu ustania przyczyny uchybie- nia terminu, przy czym strona powinna uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające wniosek (art. 169 § 2 KPC). Sąd ten w pełni podzielił argumentację Sądu Pracy, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające przywrócenie ter- minu do wniesienia przez powoda zażalenia na postanowienie o umorzeniu postę- powania. W kasacji postawiony został zaskarżonemu postanowieniu zarzut naruszenia art. 168 § 1 KPC i art. 169 § 2 KPC, gdyż „powód złożył wniosek o przywrócenie ter- minu, zachowując w pełni wymogi wynikające z treści powołanych przepisów”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 3 Kasacja nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego nie mogła zostać uwzględniona. Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych słusznie przyjął (za Sądem pierwszej instancji), że przy ocenie winy strony, o której mowa w art. 168 § 1 KPC należy mieć na uwadze przedmiot i treść ugody, która została zawarta, natomiast bez znaczenia są ewentualne cele, jakie sobie ona dodatkowo stawiała, godząc się na ugodę. Przepis o przywróceniu terminu do dokonywania czynności procesowych nie może być przy tym interpretowany w sposób rozszerzający, gdyż zasadą jest, że czynności te powinny być dokonywane w terminie. O braku winy strony można mó- wić tylko wtedy, gdy istniała jakaś przyczyna, która spowodowała uchybienie termi- nowi. O przyczynie takiej można mówić, gdy dokonanie czynności w ogóle (w sensie obiektywnym), było wykluczone, jak również w takich przypadkach, w których w da- nych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała dany ter- min procesowy. W ramach tej oceny Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zasadnie przyjął, że szczególnie istotne jest to, jaki był przedmiot i treść zawartej ugody, która stanowiła podstawę wydania postanowienia o umorzeniu postępowania. Powód mimo zawartej ugody od samego początku powinien się liczyć z tym, że jego starania o wcześniejszą emeryturę nie zostaną uwieńczone sukcesem. Strona pozwana nie dawała mu w tym zakresie żadnych gwarancji, a w każdym razie nie wynika to z ustaleń faktycznych, które stanowiły przesłankę wydania zaskarżonego postanowie- nia. W uzasadnieniu kasacji podnosi się, że zawarta ugoda dotknięta była jakoby błędem. Twierdzenie to nie może być jednak przedmiotem analizy i podstawą wnios- ków w postępowaniu kasacyjnym. Jest to bowiem twierdzenie wykraczające poza zakres zarzutów ujętych w sformułowanej podstawie kasacyjnej (art. 168 § 1 KPC, art. 169 § 2 KPC), Sąd Najwyższy rozpoznaje zaś sprawę w granicach kasacji (art. 39311 KPC), a tym samym nie może wykraczać poza ten zakres problemów, który wynika ze sposobu (zakresu) przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 3933 KPC). Innymi słowy Sąd Najwyższy musi przyjąć, że ugoda nie miała żad- nych wad oraz, że niepomyślny dla powoda wynik starań o wcześniejszą emeryturę nie może obciążać strony pozwanej, gdyż w tym zakresie do niczego się ona nie zo- bowiązywała i nie miała wpływu na decyzje podejmowane przez ZUS. Z powyższych względów Sąd Najwyższy, uwzględniając art. 39312 KPC, orzekł jak w sentencji postanowienia. ========================================