Orzeczenie · 2017-02-08

I PK 72/16

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2017-02-08
SNPracystosunki pracyWysokanajwyższy
art. 23(1) k.p.przejście zakładu pracyoutsourcingzmiana pracodawcystosunek pracySąd Najwyższyskarga kasacyjnaprawo pracy

Powódka J. K. domagała się ustalenia istnienia stosunku pracy z pozwaną B. O., twierdząc, że mimo zawarcia przez pozwaną umów o świadczenie usług z firmami R. Sp. z o.o. i K. I. Sp. z o.o., które miały przejąć pracowników, faktycznie nadal pracowała dla pozwanej. Sądy niższych instancji (Rejonowy i Okręgowy) uznały, że umowy te stanowiły jedynie pozorny outsourcing pracowniczy, ponieważ nie doszło do rzeczywistego przejęcia substancji majątkowej przedsiębiorstwa pozwanej (maszyn, pomieszczeń, technologii), a jedynie do formalnego przeniesienia pracowników. Sąd Okręgowy podkreślił, że pozwana zachowała zaplecze materialne, struktury, organizację, podporządkowanie pracownicze i nadzór technologiczny, a spółki świadczyły jedynie usługi kadrowo-płacowe. Pozwana wniosła skargę kasacyjną, argumentując, że przejęcie zespołu pracowników, nawet bez przeniesienia własności składników majątkowych, może stanowić podstawę do zastosowania art. 23(1) k.p. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, kluczowe dla przejścia zakładu pracy jest zachowanie tożsamości przez przejmowaną część przedsiębiorstwa, co wymaga przejęcia decydującej części pracowników lub majątku. Sąd Najwyższy stwierdził, że w tej sprawie nie doszło do przejęcia substratu majątkowego niezbędnego do prowadzenia działalności, a jedynie do formalnego przeniesienia pracowników, co nie wypełnia hipotezy art. 23(1) k.p. Tym samym, powódka nadal pozostawała pracownikiem pozwanej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie kryteriów przejścia zakładu pracy w rozumieniu art. 23(1) k.p., zwłaszcza w kontekście umów outsourcingowych i braku przeniesienia substancji majątkowej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji pozornego outsourcingu pracowniczego, gdzie kluczowe składniki majątkowe nie zostały przeniesione. Interpretacja może być różna w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zawarcie umowy o świadczenie usług outsourcingowych, w ramach której dochodzi do przejęcia pracowników, ale bez przeniesienia substancji majątkowej przedsiębiorstwa, stanowi przejście zakładu pracy lub jego części w rozumieniu art. 23(1) k.p. i skutkuje zmianą pracodawcy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zawarcie umowy o świadczenie usług outsourcingowych, w ramach której dochodzi do przejęcia pracowników, ale bez rzeczywistego przejęcia substancji majątkowej przedsiębiorstwa (maszyn, pomieszczeń, technologii), nie stanowi przejścia zakładu pracy lub jego części w rozumieniu art. 23(1) k.p. i nie skutkuje zmianą pracodawcy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, opierając się na orzecznictwie własnym i TSUE, podkreślił, że kluczowe dla zastosowania art. 23(1) k.p. jest zachowanie tożsamości przez przejmowaną część przedsiębiorstwa, co wymaga przejęcia decydującej części pracowników lub majątku. Samo przejęcie pracowników bez substratu majątkowego, przy zachowaniu przez dotychczasowego pracodawcę infrastruktury i kontroli nad działalnością, jest oceniane jako pozorny outsourcing pracowniczy, a nie przejście zakładu pracy.

Czy pracownik ma interes prawny w ustaleniu istnienia stosunku pracy z pierwotnym pracodawcą, jeśli uważa, że nie doszło do skutecznego przejścia zakładu pracy na nowego pracodawcę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pracownik ma interes prawny w ustaleniu istnienia stosunku pracy z pierwotnym pracodawcą w rozumieniu art. 189 k.p.c., jeśli kwestionuje skuteczność przejścia zakładu pracy.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy uznał, że powódka ma interes prawny w żądaniu ustalenia istnienia stosunku pracy z określonym podmiotem w następstwie zdarzenia wyczerpującego znamiona art. 23(1) k.p. Sąd Najwyższy nie zakwestionował tej przesłanki, skupiając się na meritum sprawy dotyczącej przejścia zakładu pracy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
powódka J. K.

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznapowódka
B. O. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą P.spółkapozwana

Przepisy (5)

Główne

k.p. art. 23(1) § § 1

Kodeks pracy

Przepis ten określa skutki prawne przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę, wiążąc je z transferem części lub całego zakładu pracy. Nie jest samoistną podstawą przejścia zakładu pracy, lecz określa skutki prawne takiego przejścia. Kluczowe jest zachowanie tożsamości przez przejmowaną część przedsiębiorstwa, co wymaga przejęcia decydującej części pracowników lub majątku.

k.p. art. 22 § § 1

Kodeks pracy

Definiuje stosunek pracy jako stosunek podporządkowania pracownika pracodawcy, który jest podstawową cechą tego stosunku.

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłankę interesu prawnego w żądaniu ustalenia istnienia stosunku prawnego lub prawa.

Pomocnicze

k.c. art. 58 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy nieważności czynności prawnej sprzecznej z ustawą.

k.p. art. 3 § § 1

Kodeks pracy

Wspomniany w kontekście outsourcingu płacowo-kadrowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak rzeczywistego przejęcia substancji majątkowej przedsiębiorstwa przez spółki R. i K. • Zachowanie przez pozwaną zaplecza materialnego, struktur, organizacji, podporządkowania pracowniczego i nadzoru technologicznego. • Umowy z R. i K. stanowiły jedynie pozorny outsourcing pracowniczy (kadrowo-płacowy), a nie przejście zakładu pracy. • Przejęcie samych pracowników bez substratu majątkowego nie wypełnia hipotezy art. 23(1) k.p.

Odrzucone argumenty

Przejęcie zespołu pracowników, nawet bez przeniesienia własności składników majątkowych, może stanowić podstawę do zastosowania art. 23(1) k.p. • Dysponowanie składnikami majątkowymi przez nowy podmiot daje mu rzeczywistą możliwość kontynuowania zadań poprzedniego podmiotu. • Przejęcie zadań w postaci szycia odzieży nie musiało wiązać się z pozyskiwaniem kontraktów, w sytuacji stałego świadczenia usług na rzecz istniejącego przedsiębiorstwa pozwanej.

Godne uwagi sformułowania

pozorny outsourcing pracowniczy • nie doszło do przejęcia substancji majątkowej • przejście samych pracowników, bez przejścia wykorzystywanego przez nich substratu majątkowego • nie wypełnia hipotezy normy art. 23(1) k.p.

Skład orzekający

Bogusław Cudowski

przewodniczący

Zbigniew Myszka

członek

Marek Procek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów przejścia zakładu pracy w rozumieniu art. 23(1) k.p., zwłaszcza w kontekście umów outsourcingowych i braku przeniesienia substancji majątkowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pozornego outsourcingu pracowniczego, gdzie kluczowe składniki majątkowe nie zostały przeniesione. Interpretacja może być różna w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego zjawiska outsourcingu i jego potencjalnych pułapek prawnych, pokazując, że formalne umowy nie zawsze odzwierciedlają rzeczywisty stan prawny, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i pracowników.

Outsourcing pracowniczy: kiedy formalna umowa chroni, a kiedy prowadzi do problemów?

Sektor

odzieżowy

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst