I PK 66/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o odszkodowanie w kwocie 14.082,67 zł, dochodzonego przez pracownicę (J. T.) od Urzędu Skarbowego w Raciborzu. Powódka domagała się odszkodowania na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 471 k.c., a następnie art. 415 k.c. w związku z art. 300 k.p.), twierdząc, że po przywróceniu do pracy na poprzednich warunkach płacowych otrzymywała zaniżone wynagrodzenie. Sądy obu instancji oddaliły powództwo, uznając, że przepisy Kodeksu pracy, dotyczące wypowiedzenia umowy o pracę i zmiany warunków płacy, wyczerpująco regulują tę materię i wyłączają możliwość stosowania przepisów Kodeksu cywilnego. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, odmówił jej przyjęcia do rozpoznania. Uzasadnił to brakiem spełnienia przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności brakiem istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Sąd Najwyższy wskazał, że jego wcześniejsze orzecznictwo (m.in. uchwała I PZP 2/09) oraz orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (wyrok P 46/11) wyjaśniały kwestie roszczeń pracowniczych w przypadku przywrócenia do pracy i zmiany warunków płacy, wskazując na prymat przepisów prawa pracy. Ponadto, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na zmianę podstawy prawnej roszczenia w toku postępowania (z art. 471 k.c. na art. 415 k.c.), co również nie mogło stanowić podstawy do uwzględnienia skargi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie utrwalonego stanowiska Sądu Najwyższego w przedmiocie wyłączności stosowania przepisów prawa pracy do roszczeń pracowniczych związanych ze zmianą warunków płacy, a także kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika przywróconego do pracy na poprzednich warunkach płacowych po uznaniu wypowiedzenia zmieniającego za niezgodne z prawem. Odmowa przyjęcia skargi oznacza brak rozstrzygnięcia merytorycznego przez SN.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pracownikowi, przywróconemu do pracy na poprzednich warunkach płacowych na skutek uznania wypowiedzenia zmieniającego za niezgodne z prawem, przysługuje roszczenie odszkodowawcze na podstawie art. 415 k.c. w związku z art. 300 k.p. w sytuacji, gdy poniósł szkodę w postaci uzyskiwania zaniżonego wynagrodzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracownikowi nie przysługuje roszczenie odszkodowawcze na podstawie art. 415 k.c. w związku z art. 300 k.p. w takiej sytuacji, gdyż kwestie te są wyczerpująco regulowane przez przepisy Kodeksu pracy, a Sąd Najwyższy już zajmował stanowisko w podobnych sprawach.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepisy Kodeksu pracy, dotyczące wypowiedzenia umowy o pracę i zmiany warunków płacy, wyczerpująco regulują tę materię i wyłączają możliwość stosowania przepisów Kodeksu cywilnego. Ponadto, Sąd Najwyższy wskazał na swoje wcześniejsze orzecznictwo, które wyjaśniało kwestie roszczeń pracowniczych w podobnych sytuacjach, co wykluczało potrzebę wykładni przepisów.
Czy przepis art. 47 k.p. podlega zastosowaniu w przypadku wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy, wobec treści art. 42 § 1 k.p., oraz czy utracone wynagrodzenie może być rekompensowane na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 415 k.c. przez art. 300 k.p.)?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął tej kwestii bezpośrednio, ponieważ odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej. Jednakże z uzasadnienia wynika, że sądy niższych instancji oraz wcześniejsze orzecznictwo SN wskazują na prymat prawa pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy nie przyjął skargi do rozpoznania, wskazując na brak istotnego zagadnienia prawnego i potrzebę wykładni przepisów, ponieważ kwestie te były już rozstrzygane w jego orzecznictwie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. T. | osoba_fizyczna | powódka |
| Urząd Skarbowy w Raciborzu | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.p. art. 47
Kodeks pracy
Sąd Najwyższy powołał się na wcześniejszą uchwałę (III PZP 19/90) wskazującą, że pracownikowi przysługuje odszkodowanie na zasadach określonych w art. 45 i 47^1 k.p. w związku z art. 42 § 1 k.p., nawet gdy doszło jedynie do zmiany umowy o pracę.
k.p. art. 415
Kodeks pracy
Skarżąca zarzuciła naruszenie tego przepisu w związku z art. 300 k.p., twierdząc, że przysługuje jej roszczenie odszkodowawcze w reżimie cywilnej odpowiedzialności deliktowej. Sąd Najwyższy uznał, że przepis ten nie był podstawą rozstrzygnięcia w niższych instancjach i nie może być kwalifikowany jako błąd w orzekaniu.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 415 k.c. w związku z tym przepisem. Sąd Najwyższy uznał, że przepis ten nie był podstawą rozstrzygnięcia w niższych instancjach.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Skarżąca zarzuciła naruszenie tego przepisu w związku z art. 300 k.p. Sąd Najwyższy uznał, że przepis prawa, który nie był podstawą rozstrzygnięcia, nie może być kwalifikowany jako błąd w orzekaniu.
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy powołał się na ten przepis, określający przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy zastosował ten przepis, odmawiając przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p. art. 42 § § 1
Kodeks pracy
Sąd Najwyższy powołał się na ten przepis w kontekście uchwały I PZP 2/09, wskazując, że art. 45 k.p. stosuje się także do zmian umowy o pracę.
k.p. art. 45
Kodeks pracy
Sąd Najwyższy powołał się na ten przepis w kontekście uchwały I PZP 2/09, wskazując, że stosuje się go także do zmian umowy o pracę.
k.p. art. 47^1
Kodeks pracy
Sąd Najwyższy powołał się na ten przepis w kontekście uchwały I PZP 2/09, wskazując, że pracownikowi przysługuje odszkodowanie na jego zasadach.
Pomocnicze
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Sąd niższej instancji przyjął, że przepis ten nie miał zastosowania, gdyż materia ustawowa normująca uprawnienia pracownika w razie nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę została ustanowiona w przepisach Kodeksu pracy, które wykluczają uzupełniające stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego.
k.p. art. 58
Kodeks pracy
Sąd drugiej instancji powołał się na wyrok TK SK 18/05, który dotyczył niezgodności tego przepisu z Konstytucją RP.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak spełnienia przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. • Istniejące orzecznictwo Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego wyjaśnia kwestie sporne. • Przepisy prawa pracy wyczerpująco regulują dochodzone roszczenia, wyłączając stosowanie przepisów k.c. • Zmiana podstawy prawnej roszczenia w toku postępowania.
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnego zagadnienia prawnego wymagającego rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy. • Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. • Możliwość dochodzenia odszkodowania na podstawie art. 415 k.c. w związku z art. 300 k.p. za zaniżone wynagrodzenie po przywróceniu do pracy.
Godne uwagi sformułowania
materia ustawowa normująca uprawnienia pracownika w razie nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę została ustanowiona w licznych i szczegółowych przepisach Oddziału 4 Rozdziału II Działu Drugiego Kodeksu pracy, które wykluczają dopuszczalność i zasadność uzupełniającego (posiłkowego) stosowania przepisów Kodeksu cywilnego w tego rodzaju sprawach, wyczerpująco unormowanych przepisami prawa pracy. • Sąd Najwyższy już w uchwale z dnia 9 listopada 1990 r., III PZP 19/90 (...) wyraził pogląd, że pracownikowi, który nie złożył oświadczenia o odmowie przyjęcia zaproponowanych mu w wypowiedzeniu warunków pracy lub płacy i którego stosunek pracy nie uległ rozwiązaniu, a został jedynie przekształcony, przysługuje odszkodowanie na zasadach określonych w art. 45 i 47^1 k.p. w związku z art. 42 § 1 k.p. • Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie konsekwentnie wskazywał, iż pracownik, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy na poprzednich warunkach przez sąd pracy (...) nie ma prawa do odszkodowania na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego ponad przysługujące mu na podstawie art. 47 k.p. wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. • zarzuty prawa materialnego (...) oraz przepisy stanowiące uzasadnienie wniosku przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie stanowiły uzasadnienia dochodzonego w tej sprawie przez skarżącą odszkodowania. […]
Skład orzekający
Jolanta Frańczak
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonego stanowiska Sądu Najwyższego w przedmiocie wyłączności stosowania przepisów prawa pracy do roszczeń pracowniczych związanych ze zmianą warunków płacy, a także kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika przywróconego do pracy na poprzednich warunkach płacowych po uznaniu wypowiedzenia zmieniającego za niezgodne z prawem. Odmowa przyjęcia skargi oznacza brak rozstrzygnięcia merytorycznego przez SN.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy rutynowej odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego. Choć porusza kwestie prawa pracy, nie zawiera przełomowych interpretacji ani nietypowych faktów.
Dane finansowe
WPS: 14 082,67 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.