Orzeczenie · 2007-06-05

I PK 61/07

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

2007-06-05

SAOSPracywynagrodzenie za pracęWysokanajwyższy

wynagrodzeniepremiaprawo pracyukład zbiorowy pracyregulamin wynagradzaniaSąd Najwyższyart. 322 k.p.c.spółka akcyjna

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 czerwca 2007 r. rozpoznał skargę kasacyjną pozwanej Cementowni „N.H.” SA w K. od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego zasądzający od pozwanej na rzecz powodów (Andrzeja B., Adama M., Henryka K.) kwoty tytułem premii z zysku za lata 2001-2004. Sąd Rejonowy ustalił, że obowiązujące regulacje płacowe, w tym regulamin z 1983 r. wraz z aneksami, nie zostały wypowiedziane mimo zmiany formy organizacyjnej spółki i nadal obowiązują. Sąd oparł się na praktyce wypłacania premii w wysokości 8,5% rocznego wynagrodzenia. Sąd Okręgowy podzielił te ustalenia, uznając, że zakładowy układ zbiorowy pracy zachował moc obowiązującą, a sąd jest zobowiązany ustalić wysokość świadczenia nawet w przypadku wadliwości przepisów, odwołując się do praktyki. Pozwana w skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie art. 87 Konstytucji RP i art. 9 § 1 k.p. (zamknięty katalog źródeł prawa pracy) oraz art. 322 k.p.c. (nieprawidłowe zastosowanie). Sąd Najwyższy oddalił skargę, stwierdzając, że zakładowy układ zbiorowy pracy stanowi źródło prawa pracy, a art. 322 k.p.c. ma zastosowanie w sprawach o wynagrodzenie za pracę, gdy jego wysokość jest trudna do ścisłego ustalenia z powodu wadliwie skonstruowanych przepisów. Sąd podkreślił, że brak możliwości ścisłego udowodnienia wysokości żądania uprawnia sąd do zasądzenia odpowiedniej sumy według własnej oceny, opartej na wszystkich okolicznościach sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalanie wysokości wynagrodzenia za pracę w oparciu o art. 322 k.p.c. w przypadku trudności dowodowych oraz moc obowiązującą zakładowych układów zbiorowych pracy.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której przepisy dotyczące premii były niejasne, a pracodawca przekształcił formę prawną.

Zagadnienia prawne (3)

Czy art. 322 k.p.c. ma zastosowanie w sprawach o wynagrodzenie za pracę, gdy przepisy określające jego wysokość są skonstruowane w sposób uniemożliwiający sądowi ścisłe ustalenie wysokości wynagrodzenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, art. 322 k.p.c. ma zastosowanie w sprawach o wynagrodzenie za pracę, jeśli przepisy określające jego wysokość zostały skonstruowane w sposób uniemożliwiający sądowi ścisłe ustalenie wysokości wynagrodzenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sprawa o wynagrodzenie za pracę jest sprawą o dochód, a brak możliwości ścisłego udowodnienia wysokości żądania lub nadmierna trudność w jego udowodnieniu uprawnia i zobowiązuje sąd do zasądzenia odpowiedniej sumy według własnej oceny, opartej na rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy. Wadliwość przepisu nie oznacza braku unormowań.

Czy zakładowe regulaminy wynagradzania, które na mocy przepisów przejściowych przekształciły się w zakładowe układy zbiorowe pracy, zachowują moc obowiązującą po zmianie formy organizacyjnej pracodawcy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zakładowe regulaminy wynagradzania, które na mocy przepisów przejściowych przekształciły się w zakładowe układy zbiorowe pracy, zachowują moc obowiązującą, o ile nie zostały wypowiedziane.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy potwierdził, że uregulowania płacowe, będące zakładową umową zbiorową, na podstawie przepisów przejściowych przekształciły się z mocy prawa w zakładowy układ zbiorowy pracy, stanowiący źródło prawa pracy w myśl art. 9 § 1 k.p. Zmiana formy organizacyjnej pracodawcy nie wpływa na moc obowiązującą tych uregulowań, jeśli nie zostały wypowiedziane.

Czy źródłami prawa pracy są wyłącznie przepisy Konstytucji, ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych, rozporządzeń oraz układy zbiorowe pracy i inne porozumienia zbiorowe, regulaminy i statuty?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, tylko te akty prawa mogą stanowić materialnoprawną podstawę dochodzenia określonych roszczeń na drodze postępowania sądowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy potwierdził, że art. 87 Konstytucji RP i art. 9 § 1 k.p. wskazują zamknięty katalog źródeł powszechnie obowiązującego prawa i prawa pracy, które mogą stanowić podstawę dochodzenia roszczeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

powodowie

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Andrzej B.	osoba_fizyczna	powód
Adam M.	osoba_fizyczna	powód
Henryk K.	osoba_fizyczna	powód
Cementownia „N.H.” SA w K.	spółka	pozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 322

Kodeks postępowania cywilnego

Ma zastosowanie w sprawach o wynagrodzenie za pracę, gdy przepisy określające jego wysokość zostały skonstruowane w sposób uniemożliwiający sądowi ścisłe ustalenie wysokości wynagrodzenia.

k.p. art. 9 § § 1

Kodeks pracy

Określa źródła prawa pracy, w tym układy zbiorowe pracy, porozumienia zbiorowe, regulaminy i statuty.

Konstytucja RP art. 87

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wskazuje źródła powszechnie obowiązującego prawa w Rzeczypospolitej Polskiej.

Pomocnicze

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 5 § ust. 1

Przekształcił zakładowe umowy zbiorowe w zakładowe układy zbiorowe pracy z dniem 26 listopada 1994 r.

k.p. art. 87

Kodeks pracy

Dotyczy źródeł prawa pracy.

k.p. art. 78

Kodeks pracy

Dotyczy ustalania wysokości wynagrodzenia.

k.p. art. 80

Kodeks pracy

Dotyczy wynagrodzenia za pracę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązywanie zakładowych regulaminów wynagradzania mimo zmiany formy organizacyjnej pracodawcy. • Zastosowanie art. 322 k.p.c. do ustalenia wysokości premii z zysku w przypadku trudności dowodowych. • Zakładowe układy zbiorowe pracy stanowią źródło prawa pracy.

Odrzucone argumenty

Brak podstawy prawnej do dochodzenia roszczeń o premię z zysku z uwagi na wadliwie skonstruowane przepisy. • Art. 322 k.p.c. nie ma zastosowania do spraw o wynagrodzenie za pracę. • Źródła prawa pracy są zamkniętym katalogiem określonym w Konstytucji i Kodeksie pracy, wykluczającym praktykę jako podstawę roszczeń.

Godne uwagi sformułowania

przepis art. 322 k.p.c. ma zastosowanie w sprawie o wynagrodzenie za pracę, jeśli przepisy określające jego wysokość skonstruowane zostały w sposób uniemożliwiający sądowi ścisłe ustalenie wysokości wynagrodzenia • sprawa o wynagrodzenie za pracę jest sprawą o dochód • brak możliwości ścisłego udowodnienia wysokości żądania lub istnienie nadmiernej trudności w udowodnieniu tejże wysokości, uprawnia i zarazem zobowiązuje Sąd do zasądzenia odpowiedniej sumy według swej oceny, opartej na rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy • wadliwość przepisu nie oznacza, że nie określa on w ogóle wysokości wynagrodzenia za pracę • zakładowe układy zbiorowe pracy [...] stanowiący źródło prawa pracy w myśl art. 9 § 1 k.p.

Skład orzekający

Teresa Flemming-Kulesza

przewodniczący

Zbigniew Myszka

sędzia

Romualda Spyt

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości wynagrodzenia za pracę w oparciu o art. 322 k.p.c. w przypadku trudności dowodowych oraz moc obowiązującą zakładowych układów zbiorowych pracy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której przepisy dotyczące premii były niejasne, a pracodawca przekształcił formę prawną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu niejasnych regulaminów wynagradzania i możliwości dochodzenia roszczeń w takich sytuacjach, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców. Wyjaśnia praktyczne zastosowanie art. 322 k.p.c.

“Czy niejasny regulamin premii pozbawi Cię należnych pieniędzy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”

Dane finansowe

premia z zysku: 13 459,98 PLN

premia z zysku: 14 043,85 PLN

premia z zysku: 10 371,73 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników