Orzeczenie · 2010-08-24

I PK 55/10

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2010-08-24
SAOSPracyindywidualne prawo pracyWysokanajwyższy
wypowiedzenie umowyprawo pracyterminodwołanie do sąduskarga kasacyjnaforma pisemnapouczenieodszkodowanie

Sprawa dotyczyła pracownicy Anny S., której umowa o pracę została wypowiedziana ustnie przez pracodawczynię Magdalenę S. Pracownica dochodziła odszkodowania, twierdząc, że wypowiedzenie nastąpiło z naruszeniem przepisów, w tym brakiem formy pisemnej i pouczenia o prawie do odwołania do sądu. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że pracownica uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, który rozpoczął bieg od momentu, gdy dowiedziała się o przysługujących jej środkach zaskarżenia. Sąd Okręgowy, choć podzielił ustalenia faktyczne, zmienił nieco uzasadnienie dotyczące biegu terminu, podkreślając, że ustne wypowiedzenie, mimo naruszenia formy pisemnej i braku pouczenia, było skuteczne. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 sierpnia 2010 r. oddalił skargę kasacyjną pracownicy. Sąd Najwyższy uznał, że choć pracodawca naruszył przepisy dotyczące formy pisemnej wypowiedzenia oraz obowiązku pouczenia pracownika o jego prawach, to pracownica uchybiła terminowi do wniesienia odwołania do sądu pracy. Sąd wskazał, że termin ten rozpoczął bieg od momentu, gdy pracownica uzyskała wiedzę o przysługujących jej środkach zaskarżenia, co nastąpiło najpóźniej 10 marca 2008 r. Argumenty pracownicy dotyczące naruszenia prawa do sądu, rzetelnego procesu oraz zasady kontradyktoryjności zostały uznane za bezzasadne, podobnie jak zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie sądowe było właściwe, a uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego spełniało wymogi formalne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących formy wypowiedzenia umowy o pracę, biegu terminu do wniesienia odwołania, skutków braku pouczenia oraz warunków przywrócenia terminu.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ustnego wypowiedzenia i braku pouczenia, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.

Zagadnienia prawne (4)

Czy ustne wypowiedzenie umowy o pracę, dokonane z naruszeniem formy pisemnej i bez pouczenia o prawie do odwołania, jest skuteczne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ustne wypowiedzenie umowy o pracę, mimo naruszenia formy pisemnej i braku pouczenia, jest skuteczne, ale naruszenie to może stanowić podstawę dochodzenia roszczeń odszkodowawczych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na orzecznictwo, stwierdził, że jednostronna deklaracja pracodawcy o ustaniu stosunku pracy, nawet z naruszeniem prawa, prowadzi do ustania stosunku pracy w terminie wskazanym przez pracodawcę, a wszelkie jego czynności zmierzające do rozwiązania stosunku pracy są skuteczne i mogą być podważone wyłącznie w drodze odpowiedniego powództwa.

Od kiedy biegnie termin do wniesienia odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę w przypadku braku pouczenia o tym prawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Termin do wniesienia odwołania biegnie od dnia, w którym pracownik uzyskał wiedzę o przysługujących mu środkach zaskarżenia, co w tym przypadku nastąpiło najpóźniej w dniu otrzymania pisma pracodawcy z dnia 5 marca 2008 r., zawierającego pouczenie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak pouczenia o prawie do odwołania nie powoduje nieważności oświadczenia pracodawcy, ale stanowi przyczynę usprawiedliwiającą przekroczenie terminu. Termin ten rozpoczął bieg od momentu, gdy pracownica była już reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika i uzyskała wiedzę o przysługujących jej środkach zaskarżenia.

Czy wniesienie pozwu o przywrócenie do pracy po terminie zawiera w sobie implicite wniosek o przywrócenie uchybionego terminu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wniesienie pozwu może zawierać wniosek o przywrócenie terminu, jednakże Sąd ocenia ustalone okoliczności faktyczne w świetle warunków przywrócenia uchybionego terminu, a nie automatycznie przywraca termin.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że Sąd ocenia wniosek o przywrócenie terminu w świetle warunków określonych w art. 265 § 2 k.p.c., a nie automatycznie przywraca termin. W tej sprawie powódka nie spełniła formalnego warunku wniosku o przywrócenie terminu, wnosząc pozew po upływie 7 dni od dnia, w którym uzyskała pełną informację o przysługującym jej odwołaniu.

Czy naruszenie prawa do obrony i rzetelnego procesu następuje, gdy sąd rozstrzyga sprawę na podstawie braku zachowania terminu, bez wcześniejszego poinformowania stron o tej kwestii?

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie prawa do obrony i rzetelnego procesu nie następuje, jeśli sprawa została rozstrzygnięta we właściwym postępowaniu sądowym, a zarzuty są gołosłowne i nie wskazują naruszonych przepisów postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał zarzuty naruszenia prawa do obrony i rzetelnego procesu za bezzasadne, ponieważ sprawa została rozstrzygnięta we właściwym postępowaniu, a skarżąca nie wskazała konkretnych naruszonych przepisów postępowania, które gwarantują te prawa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
pozwana (Magdalena S.)

Strony

NazwaTypRola
Anna S.osoba_fizycznapowódka
Magdalena S.osoba_fizycznapozwana
„R. P.” w C.spółkapracodawca

Przepisy (12)

Główne

k.p. art. 264 § § 1

Kodeks pracy

Termin do wniesienia odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę wynosi 7 dni od dnia doręczenia pisma wypowiadającego.

Pomocnicze

k.p. art. 30 § § 3

Kodeks pracy

Wymóg formy pisemnej wypowiedzenia umowy o pracę. Niezachowanie tej formy nie powoduje nieważności, ale stanowi podstawę dochodzenia roszczeń.

k.p. art. 30 § § 5

Kodeks pracy

Obowiązek pouczenia pracownika o prawie do odwołania do sądu pracy. Brak pouczenia nie powoduje nieważności oświadczenia pracodawcy, ale może usprawiedliwiać przekroczenie terminu do odwołania.

k.p. art. 265 § § 1

Kodeks pracy

Pracownik może wnosić o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

k.p. art. 265 § § 2

Kodeks pracy

Wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do Sądu pracy w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymogi uzasadnienia wyroku.

k.p.c. art. 398³ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego).

k.p.c. art. 398³ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie przepisów postępowania).

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w przedmiocie skargi kasacyjnej.

k.p. art. 50 § § 3

Kodeks pracy

Roszczenia pracownika w przypadku naruszenia przepisów o wypowiadaniu umów o pracę.

k.p. art. 291 § § 1

Kodeks pracy

Przedawnienie roszczeń ze stosunku pracy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uznanie, że pracownica uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę. • Stwierdzenie, że mimo naruszenia przepisów o formie wypowiedzenia i pouczeniu, pracownica uzyskała wiedzę o przysługujących jej środkach zaskarżenia w terminie umożliwiającym wniesienie odwołania. • Odrzucenie zarzutów naruszenia prawa do obrony, rzetelnego procesu i zasady kontradyktoryjności jako bezzasadnych i niekonkretnych.

Odrzucone argumenty

Argumentacja powódki, że ustne wypowiedzenie umowy o pracę jest nieskuteczne z powodu braku formy pisemnej i pouczenia. • Twierdzenie, że wniesienie pozwu zawiera implicite wniosek o przywrócenie terminu, który powinien być automatycznie uwzględniony. • Zarzuty naruszenia prawa do obrony i rzetelnego procesu przez rozstrzygnięcie sprawy na podstawie terminu bez wcześniejszego poinformowania stron.

Godne uwagi sformułowania

każda jednostronna deklaracja pracodawcy o ustaniu stosunku pracy, dokonana nawet z naruszeniem prawa, prowadzi do ustania stosunku pracy w terminie wskazanym przez pracodawcę, bo wszelkie jego czynności, nawet bezprawne, zmierzające do rozwiązania stosunku pracy są skuteczne i mogą być podważone wyłącznie w drodze odpowiedniego powództwa. • Brak pouczenia w oświadczeniu o rozwiązaniu umowy o pracę o prawie odwołanie do sądu, w tym o terminach jego złożenia (art. 30 § 5 k.p.) nie powoduje nieważności oświadczenia woli pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę, stanowi natomiast przyczynę usprawiedliwiającą przekroczenie terminu do złożenia odwołania. • Sąd automatycznie termin przywraca, uznając go za zachowany.

Skład orzekający

Jerzy Kwaśniewski

przewodniczący-sprawozdawca

Halina Kiryło

członek

Roman Kuczyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących formy wypowiedzenia umowy o pracę, biegu terminu do wniesienia odwołania, skutków braku pouczenia oraz warunków przywrócenia terminu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ustnego wypowiedzenia i braku pouczenia, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są formalne aspekty wypowiedzenia umowy o pracę i jak precyzyjne muszą być terminy procesowe, nawet w przypadku błędów pracodawcy. Jest to praktyczny przykład dla pracowników i pracodawców.

Ustne wypowiedzenie umowy o pracę – czy pracownik zawsze ma szansę na odszkodowanie?

Dane finansowe

WPS: 12 000 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst