I PK 541/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPracownica, po długotrwałej chorobie i w trakcie sporu o ustalenie stosunku pracy, nie została dopuszczona do pracy przez pracodawcę. Sąd Rejonowy zasądził na jej rzecz odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia oraz wynagrodzenie za okres gotowości do pracy, argumentując, że nieobecności w dniach 18 i 19 grudnia 2001 r. nie stanowiły ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych, a niedopuszczenie do pracy po zakończeniu zwolnienia lekarskiego wynikało z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy. Sąd Najwyższy częściowo uwzględnił kasację pracodawcy, uchylając wyrok w części dotyczącej wynagrodzenia za gotowość do pracy. Sąd Najwyższy wskazał na niewystarczające ustalenia faktyczne dotyczące gotowości pracownicy do świadczenia pracy, jej faktycznej zdolności do pracy oraz pozostawania w dyspozycji pracodawcy, co jest kluczowe dla zastosowania art. 81 § 1 k.p. Jednocześnie Sąd Najwyższy oddalił kasację w części dotyczącej odszkodowania za niezgodne z prawem zwolnienie, uznając, że nieobecność pracownicy w dniach 18 i 19 grudnia 2001 r. nie była ciężkim naruszeniem obowiązków pracowniczych, a pracodawca miał wiedzę o jej stanie zdrowia i okolicznościach uniemożliwiających stawienie się do pracy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek przyznania wynagrodzenia za czas gotowości do pracy (art. 81 § 1 k.p.), obowiązków pracownika i pracodawcy w zakresie badań lekarskich po długotrwałej chorobie (art. 229 k.p.), oraz ocena ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika po długotrwałej chorobie, w trakcie sporu o stosunek pracy, z pracodawcą kwestionującym ten stosunek.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odmowa poddania się kontrolnym badaniom lekarskim po długotrwałej chorobie uzasadnia niedopuszczenie pracownika do pracy bez prawa do wynagrodzenia, gdy wyłączną przyczyną tej odmowy są okoliczności leżące po stronie pracownika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa poddania się kontrolnym badaniom lekarskim po długotrwałej chorobie uzasadnia niedopuszczenie pracownika do pracy bez zachowania prawa do wynagrodzenia, gdy wyłączną przyczyną tej odmowy są okoliczności leżące po stronie pracownika.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 229 § 4 k.p. pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy. Odmowa poddania się takim badaniom, gdy są one uzasadnione (np. po długotrwałej chorobie), stanowi podstawę do niedopuszczenia pracownika do pracy bez prawa do wynagrodzenia, jeśli przyczyna leży po stronie pracownika.
Czy pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za czas gotowości do pracy (art. 81 § 1 k.p.), gdy pracodawca kwestionuje istnienie stosunku pracy i nie dopuszcza pracownika do pracy, a pracownik nie wykazał w sposób wystarczający swojej gotowości do pracy, faktycznej zdolności do jej wykonywania i pozostawania w dyspozycji pracodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracownikowi nie przysługuje wynagrodzenie za czas gotowości do pracy, jeśli nie wykazał w sposób wystarczający wszystkich przesłanek z art. 81 § 1 k.p., w tym gotowości do pracy, faktycznej zdolności do jej wykonywania i pozostawania w dyspozycji pracodawcy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że dla przyznania wynagrodzenia za czas gotowości do pracy (art. 81 § 1 k.p.) konieczne jest wykazanie dwóch przesłanek: gotowości do pracy i doznania przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy. W tej sprawie pracownica nie wykazała w sposób wystarczający swojej gotowości do pracy, która obejmuje zamiar wykonywania pracy, faktyczną zdolność do świadczenia pracy, uzewnętrznienie tej gotowości oraz pozostawanie w dyspozycji pracodawcy. Samo prowadzenie sporu sądowego nie jest wystarczające.
Czy nieusprawiedliwiona nieobecność pracownika w pracy w dniach bezpośrednio poprzedzających i następujących po długotrwałej chorobie oraz pobycie w szpitalu, o której pracodawca wiedział, może stanowić ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych uzasadniające zwolnienie dyscyplinarne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka nieobecność, jeśli wynika z przyczyn obiektywnych związanych ze stanem zdrowia i pracodawca ma o nich wiedzę, nie stanowi ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że nieobecność pracownicy w dniach 18 i 19 grudnia 2001 r. nie mogła być potraktowana jako ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych, ponieważ wynikała z jej stanu zdrowia (badania lekarskie, skierowanie do szpitala), o czym pracodawca wiedział. Pracownica podjęła próby usprawiedliwienia nieobecności, a pracodawca kwestionował istnienie stosunku pracy aż do uprawomocnienia się wyroku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bożenna K. | osoba_fizyczna | powódka |
| Samodzielny Publiczny Zespół Zakładów Opieki Długoterminowej w A. | instytucja | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.p. art. 52 § § 1 pkt 1
Kodeks pracy
Ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych jako podstawa rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.
k.p. art. 81 § § 1
Kodeks pracy
Wynagrodzenie za czas niewykonywania pracy, jeżeli pracownik był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy.
k.p. art. 229 § § 4
Kodeks pracy
Obowiązek pracodawcy niedopuszczenia do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy.
Pomocnicze
k.p. art. 231
Kodeks pracy
Przejście zakładu pracy na innego pracodawcę.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.c. art. 300
Kodeks cywilny
Stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach z zakresu prawa pracy.
KPC art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi formalne uzasadnienia orzeczenia.
KPC art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania apelacji.
KPC art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów przez sąd.
KPC art. 391
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie apelacyjne.
KPC art. 393¹³ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w przedmiocie kasacji.
KPC art. 393¹²
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie kasacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewystarczające ustalenia faktyczne dotyczące gotowości pracownicy do świadczenia pracy w okresie od 21 lutego 2002 r. do 26 października 2002 r. • Brak wykazania przez pracownicę faktycznej zdolności do świadczenia pracy i pozostawania w dyspozycji pracodawcy w rozumieniu art. 81 § 1 k.p. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 328 § 2 KPC, art. 382 KPC, art. 233 KPC) przez sądy niższych instancji.
Odrzucone argumenty
Nieusprawiedliwiona nieobecność pracownicy w dniach 18 i 19 grudnia 2001 r. stanowiła ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych. • Pracownica nie musiała usprawiedliwiać swojej nieobecności w dniach 18 i 19 grudnia 2001 r. • Pracownica była gotowa do pracy od 21 lutego 2002 r. mimo braku dowodów.
Godne uwagi sformułowania
Odmowa poddania się kontrolnym badaniom lekarskim po długotrwałej chorobie uzasadnia niedopuszczenie pracownika do pracy bez zachowania prawa do wynagrodzenia, gdy wyłączną przyczyną tej odmowy są okoliczności leżące po stronie pracownika. • Przez pozostawanie w dyspozycji pracodawcy, jako element gotowości do pracy w rozumieniu art. 81 § 1 k.p., należy rozumieć stan, w którym pracownik może niezwłocznie na wezwanie pracodawcy podjąć pracę. • Faktyczna zdolność do świadczenia pracy oznacza pełną zdolność fizyczną i psychiczną do wykonywania obowiązków pracowniczych.
Skład orzekający
Herbert Szurgacz
przewodniczący
Krystyna Bednarczyk
członek
Katarzyna Gonera
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania wynagrodzenia za czas gotowości do pracy (art. 81 § 1 k.p.), obowiązków pracownika i pracodawcy w zakresie badań lekarskich po długotrwałej chorobie (art. 229 k.p.), oraz ocena ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika po długotrwałej chorobie, w trakcie sporu o stosunek pracy, z pracodawcą kwestionującym ten stosunek.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii prawa pracy, takich jak prawa pracownika po długotrwałej chorobie, obowiązki pracodawcy w zakresie dopuszczenia do pracy oraz zasady przyznawania wynagrodzenia za czas gotowości do pracy. Jest to istotne dla prawników pracy i pracodawców.
“Czy pracownik po długiej chorobie musi udowodnić swoją 'gotowość do pracy', aby dostać wynagrodzenie?”
Dane finansowe
wynagrodzenie za pracę (za gotowość świadczenia pracy): 8524,39 PLN
odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia: 3147,69 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.