I PK 52/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia pracownicy M. A. o zapłatę odprawy pieniężnej w związku z rozwiązaniem umowy o pracę z przyczyn niedotyczących pracownika. Pracownica była zatrudniona przez wiele lat, a jej stanowisko zostało zlikwidowane w ramach restrukturyzacji szpitala. Pracodawca rozwiązał z nią umowę o pracę bez wypowiedzenia z powodu długotrwałej nieobecności chorobowej (art. 53 § 1 pkt 1 lit. b k.p.). Sąd Rejonowy zasądził odprawę, uznając, że wskazana przez pracodawcę przyczyna była pozorna, a rzeczywistą przyczyną była reorganizacja. Sąd Okręgowy zmienił ten wyrok, oddalając powództwo, stwierdzając, że rozwiązanie umowy na podstawie art. 53 k.p. nie jest rozwiązaniem z przyczyn niedotyczących pracownika, a długotrwała nieobecność była rzeczywistą przyczyną, a nie fikcyjną. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracownicy, podkreślając, że dla przyznania odprawy z ustawy o zwolnieniach grupowych konieczne jest, aby przyczyny niedotyczące pracownika stanowiły wyłączny powód rozwiązania umowy. W tej sprawie długotrwała nieobecność chorobowa była rzeczywistą przyczyną, a nie fikcyjną, co wykluczało prawo do odprawy, nawet jeśli wcześniejsze rozwiązanie umowy na podstawie art. 53 k.p. zostało uznane za wadliwe w innym postępowaniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpraw z tytułu zwolnień z przyczyn niedotyczących pracownika, zwłaszcza w kontekście rozwiązania umowy na podstawie art. 53 k.p. i rozróżnienia między rzeczywistą a fikcyjną przyczyną zwolnienia.
Dotyczy specyficznej sytuacji rozwiązania umowy na podstawie art. 53 k.p. i konieczności wykazania wyłącznej przyczyny niedotyczącej pracownika dla uzyskania odprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pracownikowi, z którym umowa o pracę została rozwiązana bez wypowiedzenia z powodu długotrwałej nieobecności chorobowej (art. 53 k.p.), przysługuje odprawa pieniężna przewidziana w ustawie o zwolnieniach grupowych, jeśli pracodawca wskazał fikcyjną przyczynę rozwiązania umowy, a rzeczywistą przyczyną była likwidacja stanowiska pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracownikowi nie przysługuje odprawa, jeśli długotrwała nieobecność chorobowa była rzeczywistą przyczyną rozwiązania umowy, nawet jeśli wcześniejsze rozwiązanie umowy na podstawie art. 53 k.p. zostało uznane za wadliwe w innym postępowaniu.
Uzasadnienie
Dla przyznania odprawy z ustawy o zwolnieniach grupowych konieczne jest, aby przyczyny niedotyczące pracownika stanowiły wyłączny powód rozwiązania umowy. W tej sprawie długotrwała nieobecność chorobowa była rzeczywistą przyczyną rozwiązania umowy, a nie fikcyjną likwidacją stanowiska, co wykluczało prawo do odprawy.
Jaki jest ciężar dowodu w przypadku dochodzenia odprawy przez pracownika, z którym umowa została rozwiązana niezgodnie z prawem bez wypowiedzenia, a pracodawca twierdzi, że istniały inne przyczyny?
Odpowiedź sądu
Pracownik musi udowodnić, że wyłączną przyczyną rozwiązania stosunku pracy były okoliczności niedotyczące pracownika. Pracodawca może obalić to domniemanie, wykazując rzeczywistą przyczynę rozwiązania umowy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że pracownica wywodząca roszczenie z twierdzenia o wyłącznej przyczynie niedotyczącej pracownika powinna tę okoliczność udowodnić. Nawet jeśli wcześniejsze rozwiązanie umowy zostało uznane za wadliwe, to nie oznacza automatycznie fikcyjności podanej przyczyny, jeśli inne rzeczywiste przyczyny istniały.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. A. | osoba_fizyczna | powódka |
| Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy im. [...] w K. | instytucja | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.p. art. 53 § § 1 pkt 1 lit. b
Kodeks pracy
u.zw.g. art. 8 § ust. 1
Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
u.zw.g. art. 10 § ust. 1
Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
Pomocnicze
k.p. art. 38
Kodeks pracy
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
k.p. art. 300
Kodeks pracy
k.p.c. art. 278 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 39813 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 3983 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
rozp. Min. Spraw. z 28.09.2002 r. art. 12 § ust. 4 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Długotrwała nieobecność chorobowa była rzeczywistą przyczyną rozwiązania umowy o pracę, a nie fikcyjną likwidacją stanowiska. • Likwidacja stanowiska pracy nie była wyłączną przyczyną rozwiązania umowy o pracę. • Rozwiązanie umowy o pracę na podstawie art. 53 k.p. z powodu długotrwałej nieobecności chorobowej nie jest rozwiązaniem z przyczyn niedotyczących pracownika w rozumieniu ustawy o zwolnieniach grupowych.
Odrzucone argumenty
Wskazana przez pracodawcę przyczyna rozwiązania umowy o pracę (długotrwała nieobecność chorobowa) była fikcyjna, a rzeczywistą przyczyną była likwidacja stanowiska pracy. • Pracownikowi przysługuje odprawa, nawet jeśli umowa została rozwiązana bez wypowiedzenia niezgodnie z prawem, pod warunkiem istnienia przyczyn niedotyczących pracownika. • Ciężar dowodu wyłącznej przyczyny niedotyczącej pracownika powinien spoczywać na pracodawcy, jeśli rozwiązanie umowy zostało uznane za wadliwe.
Godne uwagi sformułowania
istota rozpoznawanego sporu nie polega na ocenie, czy rozwiązanie z powódką stosunku pracy podczas jej zwolnienia lekarskiego było zgodne z prawem (...), lecz wyłącznie na analizie, czy wyłączną przyczyną rozwiązania z powódką stosunku pracy były zmiany organizacyjne pracodawcy, co uprawniałoby powódkę do żądania odprawy. • wskazanie fikcyjnej przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę pracownikowi w rzeczywistości zwolnionemu z przyczyn dotyczących pracodawcy (...) nie pozbawia pracownika prawa do odprawy pieniężnej przysługującej pracownikom zwolnionym z pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy • likwidacja stanowiska zastępcy dyrektora ds. ekonomiczno-eksploatacyjnych (...) nie była wyłączną przyczyną rozwiązania z powódką umowy o pracę. • rozwiązanie z powódką umowy o pracę na podstawie art. 53 k.p. nastąpiło wskutek jej długotrwałej nieobecności w pracy (...). Ta przyczyna rozwiązania umowy o pracę nie była więc fikcyjna (podana dla pozoru). Była to przyczyna rzeczywista, czego nie przekreśla uznanie prawomocnym wyrokiem, że doszło do naruszenia przepisów przy tym rozwiązaniu umowy o pracę.
Skład orzekający
Józef Iwulski
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Hajn
członek
Romualda Spyt
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpraw z tytułu zwolnień z przyczyn niedotyczących pracownika, zwłaszcza w kontekście rozwiązania umowy na podstawie art. 53 k.p. i rozróżnienia między rzeczywistą a fikcyjną przyczyną zwolnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozwiązania umowy na podstawie art. 53 k.p. i konieczności wykazania wyłącznej przyczyny niedotyczącej pracownika dla uzyskania odprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje subtelne rozróżnienie między różnymi przyczynami rozwiązania umowy o pracę i ich konsekwencjami finansowymi dla pracownika, co jest kluczowe dla praktyki prawa pracy.
“Czy choroba i likwidacja stanowiska to zawsze podstawa do odprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 13 486,5 PLN
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 900 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.