I PK 491/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka Janina M. pracowała w Bielskich Zakładach Obuwia „B.” od 1971 r., a od 1994 r. była dyrektorem ds. handlu i marketingu, powołanym przez zarządcę-managera. W 2001 r. została odwołana ze stanowiska z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia. Pracownica pozwała zakład pracy, domagając się uznania wypowiedzenia za bezskuteczne, argumentując, że jej zatrudnienie miało charakter umowy o pracę, a nie powołania, i wymagało podania przyczyny rozwiązania stosunku pracy. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Bielsku-Białej przywrócił ją do pracy, uznając, że jej stanowisko nie było stanowiskiem dyrektora lub zastępcy dyrektora przedsiębiorstwa, a stosunek pracy przekształcił się w umowę o pracę na czas nieokreślony. Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej oddalił apelację pozwanego, podtrzymując ustalenia niższej instancji i dodając, że statut przedsiębiorstwa był sprzeczny z ustawą. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację pozwanego, uznał ją za zasadną. Stwierdził, że art. 44 ustawy o przedsiębiorstwach państwowych, dotyczący powoływania zastępcy dyrektora, stanowił podstawę do nawiązania stosunku pracy na podstawie powołania. Zarządca-manager, zgodnie z art. 45b ustawy, przejął kompetencje dyrektora, w tym prawo do powoływania zastępcy. Sąd Najwyższy uznał, że powódka została powołana na stanowisko zastępcy dyrektora, co potwierdzały jej wpis w rejestrze przedsiębiorstw oraz zakres kompetencji obejmujący zastępowanie zarządcy. Odwołanie pracownika powołanego, zgodnie z art. 70 k.p., nie wymaga podania przyczyn.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących powoływania i odwoływania pracowników na stanowiska kierownicze w przedsiębiorstwach państwowych, w tym roli zarządcy-managera oraz wymogów formalnych odwołania.
Dotyczy specyficznego stanu prawnego przedsiębiorstw państwowych i roli zarządcy, który może nie mieć bezpośredniego zastosowania do współczesnych form zatrudnienia w spółkach prawa handlowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zarządca przedsiębiorstwa państwowego ustanowiony na podstawie art. 45a ustawy o przedsiębiorstwach państwowych jest uprawniony do powołania zastępcy dyrektora?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zarządca przedsiębiorstwa państwowego jest uprawniony do powołania zastępcy dyrektora.
Uzasadnienie
Zarządca przejmuje kompetencje dyrektora przedsiębiorstwa, w tym prawo do powoływania zastępcy dyrektora i głównego księgowego, zgodnie z art. 44 i art. 45b ustawy o przedsiębiorstwach państwowych.
Czy odwołanie pracownika zatrudnionego na podstawie powołania wymaga podania przyczyn?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odwołanie pracownika zatrudnionego na podstawie powołania nie wymaga podania przyczyn.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 70 k.p., pracownik zatrudniony na podstawie powołania może być odwołany w każdym czasie, a odwołanie jest równoznaczne z wypowiedzeniem umowy o pracę i nie wymaga podania przyczyn.
Jaki jest charakter prawny zatrudnienia na stanowisku dyrektora ds. handlu i marketingu w przedsiębiorstwie państwowym, powołanego przez zarządcę-managera?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Jeśli pracownik został powołany na stanowisko zastępcy dyrektora, jego zatrudnienie ma charakter zatrudnienia na podstawie powołania.
Uzasadnienie
Nazwa stanowiska nie przesądza o jego charakterze. Kluczowe jest, czy pracownik został powołany na stanowisko przewidziane w ustawie o przedsiębiorstwach państwowych, a zarządca-manager miał kompetencje do takiego powołania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Janina M. | osoba_fizyczna | powódka |
| Bielskie Zakłady Obuwia „B.” w B.-B. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
u.p.p. art. 45a § 1
Ustawa z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych
Organ założycielski może powierzyć zarządzanie przedsiębiorstwem państwowym osobie fizycznej lub prawnej (zarządca).
u.p.p. art. 45b § 1
Ustawa z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych
Z chwilą objęcia obowiązków przez zarządcę, organ założycielski odwołuje dyrektora przedsiębiorstwa, a zarządca przejmuje kompetencje organów samorządu załogi i dyrektora przedsiębiorstwa (z pewnymi wyjątkami).
u.p.p. art. 44
Ustawa z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych
Zastępcę dyrektora przedsiębiorstwa państwowego i głównego księgowego powołuje i odwołuje dyrektor przedsiębiorstwa za zgodą rady pracowniczej (w pierwotnym brzmieniu). Po nowelizacji, zarządca przejmuje tę kompetencję.
k.p. art. 68 § 1
Kodeks pracy
Stosunek pracy nawiązuje się na podstawie powołania w przypadkach określonych w odrębnych przepisach albo w przepisach wydanych na podstawie art. 298.
k.p. art. 70
Kodeks pracy
Pracownik zatrudniony na podstawie powołania może być w każdym czasie odwołany ze stanowiska przez organ, który go powołał. Odwołanie jest równoznaczne z wypowiedzeniem umowy o pracę i nie wymaga podania przyczyn.
Pomocnicze
k.p. art. 30 § 4
Kodeks pracy
W przypadku wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony, pracodawca powinien podać przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie.
u.z.k.p. art. 8
Ustawa z dnia 26 lutego 1996 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy
Dotyczy przekształcenia stosunku pracy w związku z nowelizacją Kodeksu pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarządca-manager przedsiębiorstwa państwowego ma kompetencje do powołania zastępcy dyrektora. • Stanowisko powódki, mimo nazwy, miało charakter stanowiska zastępcy dyrektora w rozumieniu ustawy o przedsiębiorstwach państwowych. • Odwołanie pracownika powołanego nie wymaga podania przyczyn.
Odrzucone argumenty
Zatrudnienie powódki miało charakter umowy o pracę, a nie powołania. • Odwołanie ze stanowiska wymagało podania przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie umowy o pracę. • Statut przedsiębiorstwa był wadliwy i nie mógł stanowić podstawy do tworzenia stanowisk nieprzewidzianych ustawą.
Godne uwagi sformułowania
zarządca ustanowiony na podstawie art. 45a ustawy [...] jest uprawniony do powołania zastępcy dyrektora przedsiębiorstwa. • Odwołanie jest równoznaczne z wypowiedzeniem umowy o pracę i poza zachowaniem formy pisemnej nie wymaga podania przyczyn odwołania.
Skład orzekający
Barbara Wagner
przewodniczący
Zbigniew Myszka
sędzia
Herbert Szurgacz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących powoływania i odwoływania pracowników na stanowiska kierownicze w przedsiębiorstwach państwowych, w tym roli zarządcy-managera oraz wymogów formalnych odwołania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego przedsiębiorstw państwowych i roli zarządcy, który może nie mieć bezpośredniego zastosowania do współczesnych form zatrudnienia w spółkach prawa handlowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z prawem pracy w kontekście restrukturyzacji przedsiębiorstw państwowych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i historii prawa.
“Czy zarządca przedsiębiorstwa może odwołać dyrektora bez podania przyczyny? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.