I PK 418/03

Wyrok z dnia 4 marca 2004 r. I PK 418/03 1. Stosunek pracy dyrektora przedsiębiorstwa wygasa z dniem wykreśle- nia przedsiębiorstwa z rejestru (art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej, Dz.U. z 1997 r. Nr 9, poz. 43 ze zm.), również w razie korzystania przez dyrektora z urlopu bezpłatnego, udzielonego w związku z wy- konywaniem mandatu posła. 2. Przepis art. 31 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (jednolity tekst: Dz.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2199 ze zm.) prze- widuje bezwarunkowe uprawnienie posła do ponownego zatrudnienia u byłego pracodawcy, u którego otrzymał urlop bezpłatny, mimo ustania urlopu bezpłat- nego przed upływem kadencji z powodu wygaśnięcia stosunku pracy. Przewodniczący SSN Andrzej Kijowski, Sędziowie SN: Zbigniew Hajn, Herbert Szurgacz (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2004 r. sprawy z powództwa Mariana J. przeciwko L. Przedsiębiorstwu Energetyki Cieplnej Spółce z o.o. w L. o ustalenie istnienia stosunku pracy, wynagrodzenie albo odprawę, na sku- tek kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Spo- łecznych w Lublinie z dnia 16 maja 2003 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu-Są- dowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 13 stycznia 2003 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie w sprawie z powództwa Mariana J. przeciwko L. Przedsię- biorstwu Energetyki Cieplnej w L. Spółce z o.o. (w skrócie: LPEC), o ustalenie, wy- nagrodzenie lub odprawę zasądził od pozwanego na rzecz powoda tytułem odprawy 2 kwotę 24.822,15 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 2 września 1998 r. oraz oddalił powództwo w pozostałej części. Ustalenia, na których zostało oparte orzeczenie,były następujące. Powód Ma- rian J. uchwałą Zarządu Miasta L. [...] z dnia 27 lipca 1992 r. został powołany z dniem 3 sierpnia 1992 r. na stanowisko dyrektora L. Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej w L. na czas nieokreślony. W 1997 r. powód został wybrany posłem na Sejm RP III kadencji, obejmującej lata 1997 - 2001. W odpowiedzi na podanie powo- da z dnia 7 sierpnia 1998 r. prezydent miasta L. w piśmie z dnia 11 sierpnia 1998 r. udzielił mu urlopu bezpłatnego na czas sprawowania mandatu poselskiego (przy czym początek terminu urlopu został określony na dzień 17 sierpnia 1998 r.) zobo- wiązując go jednocześnie do przekazania wszystkich spraw i dokumentacji pracow- nikowi. Ze względu na zamiar przekształcenia przedsiębiorstwa komunalnego LPEC w jednoosobową spółkę Gminy L. prezydent miasta L. zwrócił się do powoda w pi- śmie z dnia 29 czerwca 1998 r. o zadeklarowanie, czy zamierza zrezygnować z mandatu poselskiego w razie powołania na stanowisko prezesa spółki LPEC z uwagi na zakaz łączenia tego stanowiska z mandatem poselskim. W odpowiedzi powód pi- smem z dnia 30 czerwca 1998 r. nie wyraził woli zrezygnowania z mandatu posel- skiego w celu powołania go na stanowisko prezesa LPEC, zgadzając się z twierdze- niami o zakazie łączenia funkcji i wyrażając zamiar sprawowania mandatu poselskie- go do końca kadencji. W dniu 1 września 1998 r. przedsiębiorstwo komunalne LPEC w L. zostało wykreślone z rejestru przedsiębiorstw państwowych. Jego na- stępcą prawnym zostało L. Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Spółka z o.o. z sie- dzibą w L., jako jednoosobowa spółka gminy L. Świadectwo pracy zostało sporządzone w dniu 24 września 2001 r. i prze- słane powodowi. Wskazano w nim przepis art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych jako podstawę prawną wygaśnięcia stosunku pracy. W związku z zakończeniem kadencji Sejmu, powód w piśmie z dnia 23 października 2001 r. skierowanym do Prezydenta Miasta L., wyraził gotowość podjęcia pracy na dotychczasowym lub równorzędnym stanowi- sku twierdząc, że zakończył się okres, na który został mu udzielony urlop bezpłatny, tj. czas sprawowania mandatu poselskiego. Pozwany odmówił żądaniu. W ocenie Sądu Rejonowego powództwo jest zasadne w zakresie odprawy, w pozostałej zaś części nie zasługuje na uwzględnienie. Okoliczności faktyczne są w 3 sprawie bezsporne i zgodnie potwierdzone przez strony. Rozstrzygnięcie sprowadza się do oceny, czy ochrona stosunku pracy posła na mocy ustawy z 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (jednolity tekst: Dz.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2199 ze zm.) oraz podnoszony fakt pozostawania na urlopie bezpłatnym, wykluczają wygaśnięcie stosunku pracy w myśl art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz.U. Nr 9, poz. 43 ze zm.). Do pozwanego jako przedsię- biorstwa komunalnego, a następnie jednoosobowej spółki gminy L., mają zastoso- wanie przepisy powołanej ustawy. W myśl art. 19 ust. 3 ustawy o gospodarce komu- nalnej stosunek pracy dyrektora przedsiębiorstwa oraz pracowników zatrudnionych na podstawie powołania, wygasa z mocy prawa z dniem wykreślenia przedsiębior- stwa komunalnego z rejestru przedsiębiorstw państwowych. W świetle ustalonego stanu faktycznego powód był zatrudniony w Przedsiębiorstwie Komunalnym LPEC w L. na podstawie powołania na stanowisku dyrektora. Wykreślenie przedsiębiorstwa komunalnego z rejestru przedsiębiorstw państwowych nastąpiło w dniu 1 września 1998 r. Stosownie do art. 17 ust. 2 ustawy o gospodarce komunalnej pierwszy za- rząd spółki jest powoływany przez zarząd gminy, z tym że do pełnienia funkcji preze- sa pierwszego zarządu spółki zarząd gminy powołuje z dniem 1 lipca 1997 r. dyrek- tora przekształconego przedsiębiorstwa komunalnego, chyba że nie wyrazi on zgody na pełnienie tej funkcji. Z ustalonego stanu faktycznego jednoznacznie wynika, że powód nie wyraził woli zrezygnowania z mandatu posła, co jednocześnie należało rozumieć jako brak zgody na objęcie stanowiska prezesa pierwszego zarządu spółki. Stosownie do art. 34 ust. 2 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora posło- wie nie mogą być członkami władz zarządzających lub kontrolnych i rewizyjnych ani pełnomocnikami handlowymi przedsiębiorców z udziałem państwowych lub komu- nalnych osób prawnych lub przedsiębiorców, w których uczestniczą takie osoby. Wy- bór lub powołanie posła do tych władz jest z mocy prawa nieważny. Powód nie mógł więc zostać skutecznie powołany na stanowisko prezesa pierwszego zarządu spółki, gdyż wybór ten byłby z mocy prawa nieważny skoro powód sprawował mandat po- selski. W ocenie Sądu Rejonowego podnoszona przez powoda szczególna ochrona stosunku pracy posła określona w art. 31 ust. 2 ustawy o wykonywaniu mandatu po- sła i senatora ma zastosowanie do ustania stosunku pracy na podstawie rozwiązania przez pracodawcę i wymaga wówczas zgody Prezydium Sejmu. Zakres zastosowa- nia powołanego przepisu obejmuje zatem tylko ustanie stosunku pracy w następ- 4 stwie dokonania zmierzających do takiego skutku jednostronnych czynności praw- nych pracodawcy i nie rozciąga się na ustanie stosunku pracy przez jego wygaśnię- cie. W rozpoznawanej sprawie ustanie stosunku pracy powoda nastąpiło na podsta- wie jego wygaśnięcia z mocy prawa, a nie na podstawie rozwiązania. Dlatego powo- łany przepis nie ma zastosowania do rozstrzyganej sytuacji. Wygaśnięcie stosunku pracy z mocy prawa zgodnie z art. 19 ust. 3 ustawy o gospodarce komunalnej jest zdarzeniem prawnym, które zachodzi bez względu na wolę stron stosunku pracy oraz niezależnie od szczególnej ochrony pracownika przed rozwiązaniem stosunku pracy przewidzianej w ustawie o wykonywaniu mandatu posła i senatora. Ustawa ta nie przewiduje wyłączenia możliwości wygaśnięcia stosunku pracy posła, któremu udzielono urlopu na czas sprawowania mandatu. Okoliczność, że świadectwo pracy powoda nie zostało sporządzone i doręczone mu niezwłocznie po ustaniu stosunku pracy nie ma wpływu na wygaśnięcie stosunku pracy. Skoro stosunek pracy powoda wygasł z mocy prawa w dacie wykreślenia Przedsiębiorstwa Komunalnego LPEC w L. z rejestru przedsiębiorstw, przeto roszczenia o dopuszczenie do pracy, przywró- cenie do pracy i zasądzenie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy podle- gają oddaleniu. Odnośnie do zgłoszonego alternatywnie żądania zasądzenia odprawy na pod- stawie art. 19 ust. 4 ustawy o gospodarce komunalnej należy stwierdzić, że według tego przepisu pracownikom, o których mowa w ust. 3 , przysługuje odprawa w wyso- kości trzymiesięcznego wynagrodzenia, liczonego jak ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy. Roszczenie to zasługuje na uwzględnienie, a z uwagi na datę spo- rządzenia i doręczenia świadectwa pracy, poinformowania o dacie wygaśnięcia sto- sunku pracy, nie można uznać zarzutu pozwanego o przedawnieniu roszczenia. W myśl art. 291 § 1 k.p. roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upły- wem 3 lat od dnia, w którym roszczenie to stało się wymagalne. Datą wymagalności był 1 września 1998 r. Trzyletni termin przedawnienia upłynął z dniem 1 września 2001 r. Powód złożył pozew w tej części w dniu 10 maja 2002 r., a zatem po upływie okresu przedawnienia. Sąd Rejonowy nie uwzględnił zarzutu przedawnienia, gdyż w okolicznościach sprawy byłoby to sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 8 k.p.). Apelacje od tego wyroku złożyły obie strony. Powód zaskarżył wyrok w całości zarzucając błędne ustalenie, że w piśmie z dnia 30 czerwca 1998 r. nie wyraził woli zrezygnowania z mandatu posła oraz że łączący strony stosunek pracy wygasł z 5 mocy prawa, pominięcie przy ustalaniu stanu faktycznego, że powód otrzymał od po- zwanego urlop bezpłatny w związku z pełnieniem mandatu posła, naruszenie art. 19 ust. 3 i 17 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej . Apelacja pozwanego zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 291 § 1 k.p., 292 k.p. i art. 8 k.p. - przez bezpodstawne przyjęcie, iż skorzystanie przez pozwanego z zarzutu przedawnienia roszczenia powoda o wypłatę odprawy w oko- licznościach sprawy stanowiło czynienie ze swego prawa użytku sprzecznego z za- sadą współżycia społecznego. Wyrokiem z dnia 16 maja 2003 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie oddalił apelację. W kluczowej kwestii, czy stosunek pracy powoda, będącego posłem do Sejmu RP III Kadencji, obejmującej lata 1997 - 2001, wygasł z dniem 1 września 1998 r. Sąd drugiej instancji podzielił ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną dokonane przez Sąd Rejonowy. Sąd drugiej instancji podkreślił, że istotne znaczenie w sprawie ma przepis art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej, stanowiący, iż stosunek pracy dyrektora przedsiębior- stwa oraz pracowników zatrudnionych na podstawie powołania wygasa z mocy prawa z dniem wykreślenia przedsiębiorstwa komunalnego z rejestru przedsiębiorstw państwowych. Wykreślenie L. Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej w L. z rejestru przedsiębiorstw nastąpiło z dniem 1 września 1998 r. i z tym dniem wygasł stosunek pracy. Przepisy ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i sena- tora nie zawierają szczególnej regulacji wyłączającej stosowanie powyższego prze- pisu wobec osób sprawujących mandat posła albo senatora, również fakt korzystania przez pracownika - objętego dyspozycją art. 19 ust. 3 ustawy o gospodarce komu- nalnej - z urlopu bezpłatnego nie miał żadnego wpływu na zaistnienie skutku praw- nego w postaci wygaśnięcia stosunku pracy. Przyjęcie odmiennej interpretacji - pre- zentowanej przez powoda - prowadziłoby do sytuacji, w której osoba korzystająca z urlopu bezpłatnego, a zajmująca stanowisko dyrektora przedsiębiorstwa komunalne- go uchylałaby się spod działania powołanego wyżej przepisu art. 19 ust. 3 ustawy o gospodarce komunalnej, co nie było intencją ustawodawcy. Nie można przy tym tra- cić z pola widzenia okoliczności, iż wprowadzenie w życie ustawy o gospodarce ko- munalnej wymagało podjęcia określonych działań, a w szczególności powołania władz nowo powstającej spółki - przedsiębiorstwa komunalnego, w której zagwaran- towano pierwszeństwo do objęcia funkcji prezesa osobie dotychczas piastującej sta- 6 nowisko dyrektora. Wymaga także podkreślenia, iż w okresie 17-31 sierpnia 1998 r. nie był powoływany nowy dyrektor LPEC, zaś swoje obowiązki powód przekazał Dominikowi P., powołanemu uchwałą zarządu Miasta L. [...] z dnia 11 lipca 1998 r. w skład zarządu Spółki L. Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Spółka z o.o., na sta- nowisko prezesa. W tej szczególnej sytuacji, zważywszy nadto, iż w piśmie z dnia 30 czerwca 1998 r. [...] skierowanym do wiceprezydenta Miasta L. powód nie wyraził woli rezygnacji z mandatu posła „w przypadku powołania na Prezesa Spółki LPEC” i podzielając jednocześnie stanowisko co do zakazu łączenia mandatu posła z udzia- łem we władzach spółki komunalnych osób prawnych, próba wyboru przez powoda niejako trzeciego rozwiązania (skorzystania z urlopu bezpłatnego - w świetle wyraź- nej i jednoznacznej regulacji przepisu art. 19 ust. 3) ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. - nie mogła odnieść spodziewanego przezeń rezultatu w postaci kontynuacji stosun- ku pracy przez cały okres sprawowania mandatu posła. Skutek w postaci wygaśnię- cia stosunku pracy powoda, nastąpił z mocy prawa z dniem wykreślenia przedsię- biorstwa komunalnego z rejestru przedsiębiorstw państwowych. Apelacja pozwanego wskazująca na określone mankamenty w stanowisku Sądu Rejonowego nie mogła być uwzględniona, gdyż wyrok tego Sądu odpowiada prawu. Zgodnie z art. 19 ust. 4 ustawy z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunal- nej dyrektorowi przedsiębiorstwa, którego stosunek pracy wygasł z mocy prawa z dniem wykreślenia przedsiębiorstwa z rejestru przedsiębiorstw państwowych, przy- sługuje między innymi odprawa w wysokości 3-miesięcznego wynagrodzenia, liczne- go jak ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy. Z niewadliwych ustaleń fak- tycznych Sądu pierwszej instancji wynika, że stosunek pracy powoda wygasł z dniem 1 września 1998 r., zaś żądanie odprawy zgłosił on w piśmie procesowym z dnia 10 maja 2002 r. W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd pierwszej instancji nie uwzględniając podniesionego przez pozwanego zarzutu przedawnienia roszczenia, nie dopuścił się naruszenia wskazanych w apelacji przepisów art. 291 § 1 k.p., art. 292 k.p. i art. 8 k.p. Przede wszystkim nie może pozostawać poza granicami rozważań treść pi- sma prezydenta Miasta L. z dnia 11 sierpnia 1998 r. udzielającego powodowi urlopu bezpłatnego na okres sprawowania mandatu posła. Trzecia kadencja Sejmu RP upływała 18 października 2001 r. Pracodawca w żaden sposób - do dnia doręczenia świadectwa pracy (28 września 2001 r.) - nie poinformował powoda zarówno o wyga- śnięciu jego stosunku pracy, jak i o skróceniu - w związku z tym wygaśnięcia - okresu 7 udzielonego urlopu bezpłatnego. Powód mógł zatem pozostawać w błędnym przeko- naniu, że po dniu 1 września 1998 r. w dalszym ciągu korzysta z urlopu bezpłatnego. Nie ma zatem istotnego znaczenia wyraźnie akcentowany przez pozwanego fakt, iż powód jako poseł, a wcześniej jako dyrektor przedsiębiorstwa, powinien był znać przepisy prawa pracy, w tym dotyczące jego statusu pracowniczego. Stan faktyczny sprawy jest szczególny, co również po stronie pozwanego powodowało trudności w określeniu aktualnego statusu pracowniczego powoda i w konsekwencji uzasadniało skierowanie do Zakładu Prawa Pracy UMCS w L. prośby „o wydanie opinii prawnej”. Trudność ta sprawiła, że świadectwo pracy, w którym stwierdzono, iż łączący strony stosunek pracy wygasł z dniem 1 września 1998 r., wystawiono dopiero w dacie 24 września 2001 r., a więc po upływie ponad trzech lat. Podnoszenie w takich okolicz- nościach zarzutu przedawnienia należało zatem oceniać w kategoriach nadużycia prawa (art. 8 k.p.). Kasacja powoda od powyższego wyroku została oparta na zarzucie narusze- nia przepisów postępowania, mianowicie art. art. 385 i 328 oraz 382, 233 § 1, 316 § 1 k.p.c., przez oddalenie apelacji bez prawidłowego jej rozpoznania i pozostawienia bez oceny zarzutów apelacji oraz niezakwestionowanie nieprawidłowych ustaleń i oceny materiału dowodowego dokonanych przez Sąd pierwszej instancji, a także za- rzucie naruszenia prawa materialnego, przez niewłaściwe zastosowanie w sprawie art. 19 ust. 3 i art. 17 ust. 2 ustawy o gospodarce komunalnej. W uzasadnieniu wyroku Sąd drugiej instancji nie odniósł się do zarzutu apela- cji, że Sąd pierwszej instancji bezpodstawnie ustalił, iż powód nie wyraził woli zrezy- gnowania z mandatu posła, co - zdaniem Sądu - należało rozumieć jako brak zgody na objęcie stanowiska pierwszego prezesa zarządu spółki. Dotyczy to również za- rzutu, że Sąd pierwszej instancji nie mógł zaliczyć do ustaleń faktycznych oceny prawnej, iż łączący strony stosunek pracy wygasł. Należy w związku z tym uznać, że albo apelacja nie została rozpoznana w tym zakresie, albo Sąd nie przedstawił mo- tywów rozstrzygnięcia, wskutek czego zaskarżone orzeczenie nie poddaje się kon- troli kasacyjnej. Jeżeli strony ustaliły, że powód skorzysta z urlopu bezpłatnego, to tym samym uznały, że powód przestaje być dyrektorem, który ma prawo bycia pierw- szym prezesem tworzonej spółki. Nie znaczyło to jednak, że powód złożył oświad- czenie o rezygnacji „z bycia pierwszym prezesem spółki”. Pismo z dnia 30 czerwca 1998 r. nie mogło stanowić podstawy do przyjęcia takiego ustalenia . 8 W zakresie zarzutów naruszenia prawa materialnego kasacja stwierdza, że powód po otrzymaniu urlopu bezpłatnego w związku z wyborem na posła Sejmu RP przekazał swoje obowiązki wyznaczonej osobie, jego prawa i obowiązki pracownicze uległy zawieszeniu na okres urlopu, co oznacza, że z tym momentem przestał być dyrektorem przedsiębiorstwa. Nie można więc stosować do niego przepisów ustawy o gospodarce komunalnej, które odnoszą się do dyrektora przedsiębiorstwa, miano- wicie art. 19 ust. 3 tej ustawy. Stosunek pracy powoda nie wygasł, przysługuje mu z mocy art. 31 ust. 1 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora prawo powrotu do pracy w pozwanym zakładzie pracy. Skarżący powołał się na uchwałę Sądu Naj- wyższego z dnia 23 lutego 1984 r. (III PZP 1/84, OSNCP 1988 nr 9, poz. 154), we- dług której upływ trzymiesięcznego pobytu w areszcie przypadający na czas trwania urlopu bezpłatnego udzielonego pracownikowi w związku z pełnieniem funkcji w związkach zawodowych nie powoduje wygaśnięcia z mocy art. 66 § 1 k.p. umowy o pracę w zakładzie pracy, który udzielił powyższego urlopu. Zdaniem skarżącego sta- nowi ona argument na rzecz stanowiska, że stosunek pracy powoda, któremu udzielono urlopu bezpłatnego, nie wygasł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rozpoznawana sprawa ma złożony charakter wynikający z nakładania się dwu regulacji prawnych, z których każdej przyświecają inne w pewnym stopniu cele w zakresie ochrony trwałości stosunków pracy objętych nimi osób. Pierwsza, to re- gulacja prawna zawarta w ustawie z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunal- nej, druga - to ustawa z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i sena- tora. W myśl art. 19 ust. 3 ustawy o gospodarce komunalnej (w skrócie: ustawa o g.k.) stosunek pracy dyrektora przedsiębiorstwa oraz pracowników zatrudnionych na podstawie powołania wygasa, z mocy prawa, z dniem wykreślenia przedsiębiorstwa komunalnego z rejestru przedsiębiorstw państwowych. Nie ma racji kasacja, że w przypadku powoda nie doszło do ustania stosunku pracy z tej przyczyny, iż powód w dniu przekształcenia przedsiębiorstwa w przedsiębiorstwo komunalne korzystał z urlopu bezpłatnego, udzielonego powodowi jako posłowi, na jego wniosek, na pod- stawie art. 29 ust. 1 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora (w skrócie: ustawa o s. i p.), co skutkowało utratą przez niego statusu dyrektora przedsiębior- 9 stwa komunalnego. Urlop bezpłatny skutkuje jedynie zawieszeniem na okres tego urlopu praw i obowiązków pracowniczych oraz praw i obowiązków pracodawcy. Sto- sunek pracy powoda trwał jednak w dalszym ciągu i powód nie utracił statusu dyrek- tora przedsiębiorstwa komunalnego, zatrudnionego na podstawie powołania. Prze- kształcenie L. Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej w L. w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością spowodowało z dniem wykreślenia tego przedsiębiorstwa z reje- stru przedsiębiorstw państwowych, tj. z dniem 1 września 1998 r., wygaśnięcie sto- sunku pracy powoda. Powołany przepis art. 19 ust. 3 ustawy o g.k. ma charakter re- gulacji ściśle bezwzględnie obowiązującej, która nie przewiduje żadnych wyjątków. Wyjątku od tej zasady nie przewiduje również ustawa o s. i p., która mogłaby w tym zakresie zostać uznana za regulację szczególną. Odnośnie do działania przepisów prawa o wygaśnięciu stosunku pracy z mocy prawa warto wskazać na orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 1997 r. (I PKN 6/97, OSNAPiUS 1997 nr 19, poz. 376), że upływ trzymiesięcznego okresu nieobecności w pracy z powodu tym- czasowego aresztowania skutkuje wygaśnięciem stosunku pracy z powołania (art. 66 § 1 w związku z art. 69 k. p.). Natomiast powołanej w kasacji uchwały Sądu Najwyż- szego z dnia 23 lutego 1984 r. (III PZP 1/84, OSNCP 1984 nr 9, poz. 154) - według której upływ trzymiesięcznego pobytu w tymczasowym areszcie przypadający na czas trwania urlopu bezpłatnego udzielonego pracownikowi w związku z pełnieniem funkcji w związkach zawodowych nie powoduje wygaśnięcia z mocy art. 66 § 1 k. p. umowy o pracę w zakładzie, który udzielił powyższego urlopu - nie można odnieść do sytuacji powoda, ponieważ art. 66 k. p. dotyczy wygaśnięcia stosunku pracy z powo- du dłuższej nieobecności w pracy. W sumie Sądy obu instancji trafnie przyjęły, iż stosunek pracy powoda wygasł z mocy prawa na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy o g.k. Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy o g.k. pierwszy zarząd spółki jest powoływany przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), z tym że do pełnienia funkcji prezesa pierwszego zarządu spółki zostaje powołany dyrektor przekształconego przedsię- biorstwa komunalnego, chyba że nie wyrazi on zgody na pełnienie tej funkcji. Sądy obu instancji trafnie przyjęły, iż powód nie wyraził woli pełnienia funkcji dyrektora przekształconego przedsiębiorstwa. Pismo powoda z dnia 30 czerwca 1998 r. nie daje żadnych podstaw do przyjęcia, że zawiera ono tak ważne oświadczenie woli, obejmujące rezygnację z mandatu posła z powodu zamiaru objęcia stanowiska dy- rektora przekształconego przedsiębiorstwa komunalnego. W świetle art. 34 ust. 2 10 ustawy o s. i p. posłowie i senatorowie nie mogą być członkami władz zarządzają- cych lub kontrolnych i rewizyjnych ani pełnomocnikami handlowymi przedsiębiorców z udziałem państwowych lub komunalnych osób prawnych lub przedsiębiorców, w których uczestniczą takie osoby. Wybór lub powołanie posła lub senatora do tych władz jest z mocy prawa nieważny. Sądy obu instancji nie uwzględniły jednak przy rozpoznawaniu sprawy regula- cji zawartej w art. 31 ustawy o s. i p., według której pracodawca, u którego poseł lub senator otrzymał urlop bezpłatny, jest obowiązany zatrudnić go po zakończeniu urlopu bezpłatnego lub - w razie jego gotowości do pracy - po wygaśnięciu mandatu, na tym samym lub równorzędnym pod względem płacowym stanowisku pracy, z wy- nagrodzeniem, jakie otrzymywałby poseł lub senator, gdyby nie skorzystał z urlopu bezpłatnego. Wymieniony przepis, trafnie powołany w kasacji, przewiduje bezwarun- kowe uprawnienie byłego posła (senatora) do ponownego zatrudnienia u pracodaw- cy, u którego otrzymał urlop bezpłatny . Uprawnienia tego nie niweczy wcześniejsze niż okres sprawowania mandatu ustanie urlopu bezpłatnego związane z wygaśnię- ciem stosunku pracy. Wymienioną regulację należy ocenić jako element ochrony trwałości zatrudnienia posła w celu zapewnienia mu warunków do właściwego wy- pełniania obowiązków poselskich. W rozpoznawanej sprawie powód wykazał gotowość do pracy, co rodzi obo- wiązek zatrudnienia go w LPEC Spółce z o.o. Obowiązek zatrudnienia powoda w LPEC Spółce z o.o. nie oznacza zatrudnienia go na stanowisku prezesa zarządu Spółki ponieważ stanowisko to obsadzane jest w szczególnym trybie, określonym w przepisach Kodeksu spółek handlowych. Przepis art. 31 ust. 1 ustawy o s. i p. prze- widuje alternatywnie zatrudnienie na tym samym lub równorzędnym pod względem płacowym stanowisku pracy, z wynagrodzeniem, jakie otrzymałby powód, gdyby nie skorzystał z urlopu bezpłatnego. Z przytoczonych motywów, w oparciu o art. 39313 k.p.c. orzeczono jak w sen- tencji wyroku. ========================================