I PK 416/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację powoda Kazimierza K. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, który obniżył odszkodowanie za nieuzasadnione wypowiedzenie umowy o pracę z 70.500 zł do 10.500 zł. Sąd pierwszej instancji uznał wypowiedzenie za nieuzasadnione i zasądził odszkodowanie odpowiadające sześciomiesięcznemu okresowi wypowiedzenia, zgodnie z umową. Sąd Apelacyjny uznał jednak sześciomiesięczny okres wypowiedzenia za nieważny jako niekorzystny dla pracownika, powołując się na art. 18 § 2 k.p. i uchwałę SN I PZP 46/94. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, wskazując, że ocena korzystności klauzuli umownej wymaga pogłębionej analizy konkretnych okoliczności, w tym sytuacji na rynku pracy, i nie może opierać się na generalnych założeniach. Sąd podkreślił, że dłuższy okres wypowiedzenia nie musi być automatycznie niekorzystny, jeśli pracownik uzyskuje w zamian dłuższy okres wypowiedzenia przez pracodawcę, a rynek pracy utrudnia znalezienie nowego zatrudnienia. Sąd Najwyższy zwrócił również uwagę, że Sąd Apelacyjny nie wyjaśnił wystarczająco, dlaczego powództwo zostało oddalone w całości, skoro okres wypowiedzenia ma znaczenie dla wysokości odszkodowania, a nie jego zasadności. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 18 § 2 k.p. w kontekście klauzul umownych dotyczących okresu wypowiedzenia, ocena korzystności postanowień umownych w świetle realiów rynkowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie okres wypowiedzenia był taki sam dla obu stron, a ocena korzystności wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy klauzula umowna przewidująca okres wypowiedzenia dłuższy niż kodeksowy, ale taki sam dla obu stron, jest ważna i czy jest ona automatycznie uznawana za niekorzystną dla pracownika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka klauzula nie musi być automatycznie uznana za niekorzystną dla pracownika, jeśli uwzględnia realia rynku pracy i inne czynniki, które mogą czynić praktycznie nierealną możliwość wypowiedzenia przez pracownika.
Uzasadnienie
Ocena korzystności klauzuli umownej wymaga analizy konkretnych okoliczności, w tym sytuacji na rynku pracy, miejsca i rodzaju pracy, a nie opiera się na generalnych założeniach. Dłuższy okres wypowiedzenia może być korzystny dla pracownika, jeśli pracodawca również ma dłuższy okres wypowiedzenia, a rynek pracy jest trudny.
Jaki jest wpływ okresu wypowiedzenia na wysokość odszkodowania za nieuzasadnione lub niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę na czas nieokreślony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Okres wypowiedzenia ma znaczenie dla ustalenia wysokości należnego pracownikowi odszkodowania z art. 47 k.p., ale nie wpływa na zasadność samego roszczenia.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny oddalając powództwo o odszkodowanie, poprzestał na stwierdzeniu, że pracodawca zastosował właściwy, ustawowy okres wypowiedzenia. Sąd Najwyższy wskazał, że nawet przy zastosowaniu ustawowego okresu wypowiedzenia, roszczenie o odszkodowanie może być zasadne, a okres wypowiedzenia wpływa jedynie na jego wysokość.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Kazimierz K. | osoba_fizyczna | powód |
| „E.-Z.” SA w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p. art. 18 § § 2
Kodeks pracy
Kryterium korzystności dla pracownika służące ocenie dopuszczalności odstępstw od norm prawa pracy wymaga pogłębionej analizy postanowień umownych odniesionej do konkretnej osoby, realnych okoliczności i czasu zawarcia umowy.
k.p. art. 47
Kodeks pracy
Określa wysokość odszkodowania za nieuzasadnione lub niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę na czas nieokreślony, powiązaną z okresem wypowiedzenia.
Pomocnicze
k.p. art. 36 § § 1
Kodeks pracy
Określa kodeksowe okresy wypowiedzenia umowy o pracę.
k.p. art. 49
Kodeks pracy
Dotyczy roszczenia o wynagrodzenie za dłuższy okres wypowiedzenia.
u.o.z.z.p. art. 8
Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy
Dotyczy odprawy przysługującej pracownikowi.
k.p.c. art. 328
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 39313 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sześciomiesięczny okres wypowiedzenia w umowie o pracę nie musi być automatycznie niekorzystny dla pracownika, jeśli uwzględnia realia rynku pracy. • Ocena korzystności klauzuli umownej wymaga analizy konkretnych okoliczności, a nie generalizacji. • Okres wypowiedzenia ma znaczenie dla wysokości odszkodowania, a nie jego zasadności.
Odrzucone argumenty
Sześciomiesięczny okres wypowiedzenia w umowie o pracę jest zawsze niekorzystny dla pracownika i tym samym nieważny na podstawie art. 18 § 2 k.p. • Pracodawca zastosował właściwy, ustawowy okres wypowiedzenia, co skutkuje całkowitym oddaleniem powództwa o odszkodowanie.
Godne uwagi sformułowania
Zastrzeżenie dla obu stron w umowie o pracę okresu wypowiedzenia dłuższego, niż przewidziany w Kodeksie pracy, nie musi być automatycznie uznane za niekorzystne dla pracownika, jeżeli w jego efekcie uzyskiwał on dłuższy okres wypowiedzenia przez pracodawcę, a sytuacja na rynku pracy w konkretnych okolicznościach [...] mogła czynić praktycznie nierealną możliwość wypowiedzenia przez pracownika. • Nieuprawnione są wszelkie generalizacje i ogólnikowe hipotezy. • Odtworzeniu podlegać musi proces uzgodnień treści umowy dla dokonania „bilansu zysków i strat” z punktu widzenia interesów pracownika. • Ustalenie, że pracodawca zastosował odpowiedni okres wypowiedzenia nie prowadzi do całkowitego oddalenia powództwa odszkodowawczego, co najwyżej może skutkować jego tylko częściowym uwzględnieniem.
Skład orzekający
Teresa Flemming-Kulesza
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Kijowski
członek
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 18 § 2 k.p. w kontekście klauzul umownych dotyczących okresu wypowiedzenia, ocena korzystności postanowień umownych w świetle realiów rynkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie okres wypowiedzenia był taki sam dla obu stron, a ocena korzystności wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie SN wyjaśnia ważną kwestię praktyczną dla pracowników i pracodawców dotyczącą okresów wypowiedzenia, odchodząc od sztywnych reguł na rzecz analizy konkretnych okoliczności rynkowych.
“Czy dłuższy okres wypowiedzenia w umowie o pracę zawsze jest niekorzystny? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 70 500 PLN
odszkodowanie: 10 500 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.