I PK 36/05

Sygn. akt I PK 36/05 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 6 czerwca 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Teresa Flemming-Kulesza 
 
 
w sprawie z powództwa T. Ka. 
przeciwko właścicielowi M. "K."   - K. G. 
o zadośćuczynienie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 6 czerwca 2005 r., 
kasacji pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł. 
z dnia 28 października 2004 r., sygn. akt III APa …/04, 
 
odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania. 
 
 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
 
Sąd Apelacyjny   wyrokiem z dnia 28 października 2004 r.  oddalił apelację 
pozwanego K. G. – właściciela M. „K.”   od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy 
i Ubezpieczeń Społecznych w Ł. z dnia 30 czerwca 2004 r. oraz orzekł o kosztach 
procesu. Zaskarżonym apelacją wyrokiem Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego 
K. G. – właściciela M. na rzecz T. K. kwotę 15.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami 
od dnia 10 sierpnia 2001 r. do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia. Ponadto 
ustalił, że pozwany ponosi odpowiedzialność na przyszłość za dalsze skutki 
wypadku przy pracy T. K. zaistniałego 26 stycznia 1999 r., oddalił powództwo w 
pozostałym zakresie oraz orzekł o kosztach procesu.    
 
Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia sądu pierwszej instancji, z których 
wynikało, iż powód doznał wypadku przy pracy czyszcząc nadziewarkę, którą to 

 
 
2 
czynność wykonywał z polecenia pracodawcy. Zdaniem Sądu Apelacyjnego 
prowadzona przez pozwanego masarnia jest zakładem wprawianym w ruch za 
pomocą sił przyrody, gdyż bez użycia urządzeń elektrycznych produkcja wędlin w 
masarni byłaby możliwa jedynie w  10 – 20 %. Nie ma przy tym znaczenia, 
wspomagający, zdaniem skarżącego, charakter urządzeń, skoro w tak istotnym 
stopniu zwiększają efektywność i sprawność produkcji. Bez znaczenia jest, czy 
pracodawca 
ponosi 
winę 
za 
powstały 
wypadek, 
gdyż 
podstawą 
jego 
odpowiedzialności jest ryzyko związane z prowadzoną masarnią. Dla przyjęcia 
odpowiedzialności pozwanego wystarczy, że zaistnieje ruch przedsiębiorstwa, 
szkoda, której doznał powód a także związek przyczynowy  pomiędzy ruchem 
przedsiębiorstwa lub zakładu a powstałą szkodą. Szkoda, której doznał powód, w 
postaci 30 % uszczerbku na zdrowiu, a także ruch przedsiębiorstwa, w wyniku 
którego doszło do wypadku nie budzą wątpliwości. Sąd Apelacyjny wskazał, iż 
normalnym następstwem wykonywania przez pracownika poleceń służbowych, do 
których nie został w ogóle przeszkolony, jest doprowadzenie do zdarzenia 
bezpośrednio skutkującego powstaniem u niego szkody. Sąd Apelacyjny nie 
stwierdził, aby w sprawie występowały okoliczności egzoneracyjne, które 
zwalniałyby pozwanego z odpowiedzialności z tytułu zadośćuczynienia w związku z 
wypadkiem, któremu uległ powód.  
 
Pozwany wniósł kasację od powyższego wyroku.  
 
Skarżonemu orzeczeniu zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego: 
art. 435 k.c. poprzez jego błędną wykładnię i art. 361 § 2 k.c. przez jego 
niewłaściwe zastosowanie. 
Jako okoliczności uzasadniające rozpoznanie kasacji wskazywał „potrzebę 
rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy istotnej wykładni przepisów budzących 
poważne wątpliwości, sprowadzających się do pytania: - czy w niniejszej sprawie 
istniał adekwatny związek przyczynowy między ruchem przedsiębiorstwa, a 
zdarzeniem w wyniku którego powód doznał uszczerbku na zdrowiu oraz, czy 
przedsiębiorstwo prowadzone przez pozwanego, jego charakter i sposób 
wykonywania funkcji masarskich pozwala na przyjęcie odpowiedzialności przez 
pozwanego w oparciu o przepis art. 435 k.c.”  

 
 
3 
Kasacja zawiera wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku w całości przez 
oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów 
procesu według norm przepisanych, w tym również kosztów postępowania 
kasacyjnego ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do 
ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji, przy uwzględnieniu kosztów 
dotychczasowego postępowania. 
 
Sąd Najwyższy zważył co następuje: 
 
Zgodnie z art. 393 §1 k.p.c. Sąd Najwyższy może odmówić przyjęcia kasacji 
do rozpoznania, jeżeli w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne, nie 
istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub 
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, a ponadto gdy kasacja jest 
oczywiście bezzasadna. Odmowa przyjęcia kasacji do rozpoznania nie może 
nastąpić gdy zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty narusza prawo albo gdy 
zachodzi nieważność postępowania (art. 393 § 2 k.p.c.).  
Przedstawienie potrzeby wykładni przepisów prawa jako przesłanki 
rozpoznania kasacji należy odnieść do rzeczywistych wątpliwości, związanych z 
wykładnią przepisów prawnych, mających zastosowanie w sprawie. 
 Nie sposób jednak uznać by w niniejszej sprawie występują istotne 
zagadnienia prawne lub potrzeba wykładni przepisów prawnych. Świadczy o tym 
już sam sposób przedstawienia okoliczności uzasadniających przyjęcie kasacji do 
rozpoznania. Wynika z niego pytanie o słuszność rozstrzygnięcia a nie wątpliwości 
o charakterze prawnym. Wskazać w tym miejscu należy, iż o uznaniu danego 
kompleksu za przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 435 k.c. decyduje rodzaj 
wykorzystywanej technologii i metod działalności. Czynnikiem dominującym, który 
warunkuje jego prowadzenie, muszą być środki wykorzystujące rodzaje energii 
przykładowo wymienione w tym przepisie (para, gaz, elektryczność, paliwa płynne). 
Jest to kwestia ustaleń faktycznych, podobnie jak problem związku przyczynowego. 
Na gruncie wskazanego w kasacji przepisu prawa istnieje bogate orzecznictwo 
Sądu Najwyższego. Podnieść należy, iż "ruch przedsiębiorstwa" w rozumieniu 
przepisu art. 435 § 1 k.c. to każdy przejaw jego działalności, wynikający z 

 
 
4 
określonej 
struktury 
organizacyjnej 
i 
funkcji 
usługowo-produkcyjnej 
przedsiębiorstwa. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2001 r. IV CKN 
1563/00, LEX nr 52720). Oznacza to praktycznie, że wyrządzenie szkody przez 
"ruch przedsiębiorstwa lub zakładu" ma miejsce zarówno wtedy, gdy szkoda jest 
bezpośrednim skutkiem użycia sił przyrody i pozostaje w adekwatnym związku 
przyczynowym z niebezpieczeństwem wynikającym z zastosowania tych sił, jak i 
wtedy, gdy pozostaje w związku z samym tylko ruchem przedsiębiorstwa lub 
zakładu jako całości. Dla powstania odpowiedzialności z art. 435 k.c. wystarczy już 
wystąpienie związku przyczynowego pomiędzy ruchem przedsiębiorstwa a szkodą 
o charakterze coditio sine qua non  (por. m.in. T. Dybowski, w: System prawa 
cywilnego, t. III, cz. 1, s.270, Ossolineum 1981, M. Safjan w: Kodeks cywilny. 
Komentarz, red. K. Pietrzykowskiego, Warszawa 2004,  Tom I, s. 1078).  
 
Nie stwierdziwszy by zaskarżone orzeczenie oczywiście naruszało prawo, 
ani zostało wydane w warunkach nieważności postępowania, Sąd Najwyższy na 
podstawie art. 3937 § 1 k.p.c. orzekł jak w postanowieniu.