Orzeczenie · 2017-12-07

I PK 349/16

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2017-12-07
SNPracyprawo pracyWysokanajwyższy
ryczałt za noclegipodróż służbowaczas pracy kierowcówSąd Najwyższyskarga kasacyjnaprawo pracykierowcatransport międzynarodowy

Sprawa rozpatrywana przez Sąd Najwyższy dotyczyła skargi kasacyjnej pozwanej spółki od wyroku Sądu Okręgowego, który uwzględnił apelację powoda w sprawie o ryczałt za noclegi. Sąd Rejonowy pierwotnie zasądził od pozwanej spółki na rzecz powoda kwotę ponad 38 tys. zł tytułem ryczałtu za noclegi w podróżach służbowych. Sąd Okręgowy zmienił wyrok w części dotyczącej odsetek i oddalił apelację pozwanego. Pozwana w skardze kasacyjnej zarzuciła m.in. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów dotyczących podróży służbowych kierowców, czasu pracy kierowców oraz prawa unijnego, a także naruszenie przepisów procesowych. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania uzasadniano występowaniem istotnych zagadnień prawnych. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Wskazał, że przedstawione przez skarżącego wątpliwości zostały wyjaśnione w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2017 r., III PZP 2/17, która przesądziła m.in. o tym, że zapewnienie kierowcy miejsca do spania w kabinie pojazdu nie stanowi zapewnienia bezpłatnego noclegu w rozumieniu przepisów, a ryczałt kompensacyjny jest należny niezależnie od faktycznego poniesienia kosztów. Sąd Najwyższy uznał, że nie zachodzi potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości ani nie występuje istotne zagadnienie prawne, które wymagałoby jego rozstrzygnięcia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących ryczałtu za noclegi dla kierowców, interpretacja przepisów o podróżach służbowych kierowców, znaczenie uchwał Sądu Najwyższego dla rozstrzygania spraw.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy głównie procedury kasacyjnej i interpretacji przepisów w kontekście konkretnej uchwały SN.

Zagadnienia prawne (3)

Czy pracodawca ma obowiązek wypłaty ryczałtu za nocleg kierowcy, jeśli zapewnił mu miejsce do spania w kabinie pojazdu, a przepisy nie określają minimalnego standardu hotelowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zapewnienie miejsca do spania w kabinie pojazdu nie stanowi zapewnienia bezpłatnego noclegu w rozumieniu przepisów, a ryczałt kompensacyjny jest należny niezależnie od faktycznego poniesienia kosztów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę III PZP 2/17, która stwierdziła, że kabina pojazdu nie jest noclegiem w rozumieniu przepisów, a ryczałt ma charakter kompensacyjny i jest należny nawet jeśli pracownik nie poniósł kosztów.

Czy definicja podróży służbowej kierowców w ustawie o czasie pracy kierowców ogranicza obowiązek wypłaty świadczeń?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Ustawa o czasie pracy kierowców modyfikuje podróż służbową, ale do rozliczania należności stosuje się przepisy Kodeksu pracy i rozporządzeń wykonawczych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że mimo modyfikacji definicji podróży służbowej dla kierowców, ogólne zasady rozliczania podróży służbowych wynikające z Kodeksu pracy nadal obowiązują.

Czy pracodawca prywatny ma obowiązek określenia wszystkich składników należności z tytułu podróży służbowej w autonomicznych źródłach prawa pracy lub umowie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w przeciwnym razie stosuje się przepisy Kodeksu pracy.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 77^5 § 5 k.p., w braku postanowień w wewnętrznych aktach pracodawcy, stosuje się przepisy wykonawcze.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
A.S.osoba_fizycznapowód
L. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S.spółkapozwany

Przepisy (24)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga, aby wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania stanowił odrębny element pisma niezależny od przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia.

k.p.c. art. 398^4 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wymogi dotyczące podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia.

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania, oczywista zasadność skargi).

k.p. art. 77^5 § § 2

Kodeks pracy

Delegacja dla ministra do ustanowienia standardu noclegu w rozporządzeniu.

k.p. art. 77^5 § § 3

Kodeks pracy

Możliwość określenia ryczałtu za nocleg w układzie zbiorowym pracy, regulaminie wynagradzania lub umowie o pracę.

k.p. art. 77^5 § § 5

Kodeks pracy

W przypadku braku postanowień w autonomicznych źródłach prawa pracy, stosuje się przepisy wykonawcze.

k.p. art. 5

Kodeks pracy

Podstawa stosowania przepisów Kodeksu pracy do pracowników, do których mają zastosowanie przepisy szczególne.

u.c.p.k. art. 2 § pkt 7

Ustawa o czasie pracy kierowców

Definicja legalna podróży służbowej kierowców.

u.c.p.k. art. 14 § ust. 1

Ustawa o czasie pracy kierowców

Reguluje minimalny standard pomieszczenia do realizacji odpoczynku i snu.

u.c.p.k. art. 4

Ustawa o czasie pracy kierowców

Wypiera stosowanie art. 77^5 § 1 k.p. na rzecz przepisów ustawy.

rozporządzenie z 2013 r. art. 16 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej

Dotyczy należności z tytułu podróży służbowej.

rozporządzenie z 2013 r. art. 16 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej

Określa limit ryczałtu za nocleg.

rozporządzenie z 2013 r. art. 16 § ust. 4

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej

Dotyczy bezpłatnego noclegu.

rozporządzenie z 2002 r. art. 9 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej

Określa limit ryczałtu za nocleg.

rozporządzenie z 2002 r. art. 9 § ust. 4

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej

Dotyczy bezpłatnego noclegu.

rozporządzenie 561/2006 WE art. 8 § ust. 8

Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. dotyczącego harmonizacji niektórych przepisów socjalnych w zakresie ruchu drogowego

Dotyczy okresu odpoczynku.

Dyrektywa 96/71/WE art. 3 § pkt 7

Dyrektywa 96/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 1996 r. dotyczącej delegowania pracowników w ramach świadczenia usług

Dotyczy warunków zatrudnienia pracowników delegowanych.

k.c. art. 65 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy wykładni oświadczeń woli.

k.p. art. 18^3a

Kodeks pracy

Dotyczy zasady równego traktowania w zatrudnieniu.

k.p. art. 18^3e

Kodeks pracy

Dotyczy zasady równego traktowania w zatrudnieniu.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równego traktowania.

k.c. art. 385^1

Kodeks cywilny

Dotyczy klauzul abuzywnych.

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawa, jeżeli Sąd Najwyższy wyraził swój pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu. • rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych nie może się sprowadzać do odpowiedzi na zarzuty skarżącego skierowane pod adresem zaskarżonego orzeczenia ani też do odpowiedzi na wątpliwości skarżącego, które można wyjaśnić za pomocą obowiązujących reguł wykładni bądź w drodze prostego zastosowania przepisów. • zapewnienie pracownikowi - kierowcy samochodu ciężarowego odpowiedniego miejsca do spania w kabinie tego pojazdu podczas wykonywania przewozów w transporcie międzynarodowym nie stanowi zapewnienia przez pracodawcę bezpłatnego noclegu w rozumieniu § 9 ust. 4 rozporządzenia z 2002 r. oraz § 16 ust. 4 rozporządzenia z 2013 r. • istota ryczałtu kompensacyjnego polega na tym, że świadczenie wypłacane w takiej formie z założenia oderwane jest od rzeczywiście poniesionych kosztów i ma na celu uproszczenie wzajemnych rozliczeń.

Skład orzekający

Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących ryczałtu za noclegi dla kierowców, interpretacja przepisów o podróżach służbowych kierowców, znaczenie uchwał Sądu Najwyższego dla rozstrzygania spraw."

Ograniczenia: Dotyczy głównie procedury kasacyjnej i interpretacji przepisów w kontekście konkretnej uchwały SN.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozliczeń podróży służbowych kierowców, a orzeczenie SN wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące ryczałtu za noclegi, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców w branży transportowej.

Czy nocleg w kabinie ciężarówki to nadal podróż służbowa? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady ryczałtu dla kierowców.

Dane finansowe

WPS: 38 782,66 PLN

ryczałt za noclegi: 38 782,66 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst