I PK 33/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 grudnia 2002 r. rozpoznał sprawę z powództwa L.Z. przeciwko „P.S.” Spółce z o.o. o ustalenie i dopuszczenie do pracy, dotyczącą przedłużenia umowy o pracę na okres próbny z uwagi na ciążę pracownicy. Spór koncentrował się wokół sposobu obliczania terminu „trzeciego miesiąca ciąży” w rozumieniu art. 177 § 3 Kodeksu pracy. Sąd Rejonowy w Gliwicach ustalił, że umowa nie uległa przedłużeniu, stosując miesiące kalendarzowe. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach zmienił ten wyrok, ustalając, że umowa uległa przedłużeniu do dnia porodu, przyjmując, że upłynął trzeci miesiąc ciąży, licząc go w miesiącach księżycowych. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację strony pozwanej, zajął się kwestią wykładni art. 177 § 3 k.p. w związku z art. 300 k.p. i art. 112 k.c. Podkreślono, że przepisy prawa pracy nie definiują sposobu liczenia miesięcy ciąży, co skłania do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu cywilnego. Jednakże, ze względu na fizjologiczny i nieprzerwany charakter ciąży, Sąd uznał, że art. 114 k.c. (liczenie miesięcy po 30 dni) nie ma zastosowania. Zamiast tego, Sąd odwołał się do praktyki medycznej i utrwalonych standardów, które liczą ciążę w miesiącach księżycowych (po 28 dni), co odpowiada 40 tygodniom ciąży (280 dni). Sąd Najwyższy oddalił kasację, potwierdzając, że umowa o pracę uległa przedłużeniu do dnia porodu, ponieważ upłynął trzeci miesiąc ciąży liczony w miesiącach księżycowych. Rozstrzygnięcie to miało na celu zapewnienie jednolitego i uporządkowanego rozumienia terminu upływu trzeciego miesiąca ciąży dla wszystkich pracownic.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie sposobu obliczania terminów związanych z ciążą pracownicy w kontekście ochrony stosunku pracy (art. 177 § 3 k.p.). Wykładnia przepisów prawa pracy z uwzględnieniem praktyki medycznej.
Dotyczy specyficznej sytuacji przedłużenia umowy o pracę na okres próbny lub czas określony w związku z ciążą. Interpretacja miesiąca księżycowego jako 28 dni.
Zagadnienia prawne (1)
Jak należy obliczać termin upływu trzeciego miesiąca ciąży w rozumieniu art. 177 § 3 k.p. – według zasad prawa cywilnego (miesiące kalendarzowe) czy według praktyki medycznej (miesiące księżycowe)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin upływu trzeciego miesiąca ciąży, o którym stanowi art. 177 § 3 k.p., należy obliczać w równej miary miesiącach księżycowych (28 dni), zgodnie z praktyką medyczną, a nie w miesiącach kalendarzowych czy według zasad ogólnych Kodeksu cywilnego dotyczących liczenia terminów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że ze względu na fizjologiczny i nieprzerwany charakter ciąży, nie można stosować art. 114 k.c. (liczenie miesięcy po 30 dni). Odwołał się do praktyki medycznej, która liczy ciążę w miesiącach księżycowych (28 dni), co jest zgodne z 40 tygodniami ciąży. Taka wykładnia zapewnia jednolite obliczanie terminu i jest zgodna z zasadami ochrony macierzyństwa i pracownic w ciąży.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Lidia Z. | osoba_fizyczna | powódka |
| „P.S.” Spółka z o.o. w G. | spółka | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
k.p. art. 177 § § 3
Kodeks pracy
Określa, że umowa o pracę zawarta na czas określony, na czas wykonania określonej pracy albo na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, ulega przedłużeniu do dnia porodu. Kluczowe jest ustalenie sposobu obliczania tego terminu.
Pomocnicze
k.c. art. 112
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący obliczania terminów w miesiącach. Sąd uznał, że nie ma zastosowania do obliczania trzeciego miesiąca ciąży ze względu na jej ciągłość.
k.c. art. 114
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący liczenia terminów oznaczonych w miesiącach po 30 dni. Sąd uznał, że nie ma zastosowania do obliczania trzeciego miesiąca ciąży, ponieważ ciągłość stanu ciąży wyklucza takie liczenie.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Stanowi o odpowiednim stosowaniu przepisów Kodeksu cywilnego do stosunku pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy. Sąd stosował ten przepis do interpretacji terminu z art. 177 § 3 k.p.
k.p.c. art. 39311 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa skutki prawne ustalenia faktycznego przez Sąd drugiej instancji, które wiąże Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 39312
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia kasacji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący kosztów postępowania.
Ustawa o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży art. 4a § ust. 2
Przywołana dla kontekstu liczenia tygodni ciąży w kontekście dopuszczalności przerwania ciąży.
Konstytucja RP art. 18
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada ochrony macierzyństwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Termin trzeciego miesiąca ciąży należy obliczać w miesiącach księżycowych (28 dni) zgodnie z praktyką medyczną, a nie w miesiącach kalendarzowych. • Sąd pracy ma obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego z urzędu, co dyskwalifikuje zarzuty dotyczące powoływania nowych dowodów w postępowaniu apelacyjnym. • Zaświadczenie lekarskie jest wystarczającym dowodem stanu ciąży.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 114 k.c. do obliczania trzeciego miesiąca ciąży (miesiące po 30 dni). • Niedopuszczalność powoływania nowych dowodów w postępowaniu apelacyjnym.
Godne uwagi sformułowania
Termin upływu trzeciego miesiąca ciąży (art. 177 § 3 k.p.), oblicza się w równej miary miesiącach księżycowych (28 dni). • Nie ma wątpliwości, że kwestia terminów prawa pracy nie jest jednolicie unormowana w przepisach prawa pracy... • W razie sporu kwestie te podlegają sprawdzeniu w postępowaniu sądowym. • Norma zawarta w art. 177 § 3 k.p. nie określa sposobu obliczenia trzeciego miesiąca ciąży, co sprawia, iż w sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy (art. 300 k.p.). • Zastosowanie tej metody matematycznej prowadziłoby bowiem do przypadków, w których koniec trzeciego miesiąca ciąży mógłby upływać pomiędzy 89 a 92 dniami kalendarzowymi w zależności od miesięcy kalendarzowych...
Skład orzekający
Roman Kuczyński
przewodniczący
Zbigniew Myszka
sprawozdawca
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie sposobu obliczania terminów związanych z ciążą pracownicy w kontekście ochrony stosunku pracy (art. 177 § 3 k.p.). Wykładnia przepisów prawa pracy z uwzględnieniem praktyki medycznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedłużenia umowy o pracę na okres próbny lub czas określony w związku z ciążą. Interpretacja miesiąca księżycowego jako 28 dni.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu interpretacji przepisów prawa pracy, który może mieć znaczenie dla wielu pracownic w ciąży. Wyjaśnienie, jak liczyć miesiące ciąży, jest kluczowe dla ochrony ich praw pracowniczych.
“Jak liczyć miesiące ciąży w pracy? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową kwestię ochrony pracownic.”
Dane finansowe
WPS: 14 723 PLN
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 100 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.