I PK 321/14

Sąd Najwyższy2015-06-17
SNPracystosunki pracyWysokanajwyższy
zwolnienia grupoweukryte zwolnienia grupoweprocedura zwolnieńnaruszenie przepisówprzywrócenie do pracyskarga kasacyjnaSąd Najwyższyprawo pracy

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej spółki od wyroku przywracającego pracownika do pracy, uznając, że zwolnienia były 'ukrytymi zwolnieniami grupowymi' naruszającymi procedury.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 17 czerwca 2015 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej F. Spółki Akcyjnej w B. od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach. Sprawa dotyczyła przywrócenia do pracy pracownika Ł. B., który został zwolniony w ramach tzw. 'ukrytych zwolnień grupowych'. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, że pozwana spółka naruszyła procedury dotyczące zwolnień grupowych, co skutkowało przywróceniem powoda do pracy. Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych i nie zawiera istotnych zagadnień prawnych ani potrzeby wykładni przepisów.

Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 17 czerwca 2015 r. odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej F. Spółki Akcyjnej w B. od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 24 czerwca 2014 r. Sprawa dotyczyła powództwa Ł. B. o przywrócenie do pracy. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Tychach, który przywrócił powoda do pracy i zasądził koszty zastępstwa procesowego. Kluczową kwestią było ustalenie, czy zwolnienie powoda nastąpiło w ramach zwolnień grupowych sensu stricto, czy też indywidualnych. Sąd Okręgowy uznał, że pozwana spółka, zatrudniająca ponad 100 pracowników, zwolniła w okresie 30 dni 56 pracowników, co stanowiło 'ukryte zwolnienia grupowe' wymagające przeprowadzenia odpowiedniej procedury. Pozwana nie dochowała tej procedury, co skutkowało naruszeniem przepisów i przywróceniem powoda do pracy na podstawie art. 45 § 1 k.p. Skarżąca spółka zarzucała m.in. błędną wykładnię art. 1 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy o zwolnieniach grupowych oraz niewłaściwe zastosowanie art. 45 § 1 k.p. zamiast art. 45 § 2 k.p. Sąd Najwyższy, związany ustaleniami faktycznymi, stwierdził, że pozwany pracodawca dokonywał comiesięcznych indywidualnych zwolnień, które w istocie stanowiły 'ukryte zwolnienia grupowe', naruszając tym samym procedury. Sąd podkreślił, że dla oceny liczby zwolnień decydujące znaczenie ma data składania oświadczeń woli o wypowiedzeniu i liczba dokonywanych wypowiedzeń w danym okresie, a nie data rozwiązania stosunku pracy. Wobec braku istotnych zagadnień prawnych i proceduralnych zarzutów, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zwolnienia indywidualne dokonywane w krótkich odstępach czasu, które łącznie przekraczają limity zwolnień grupowych, stanowią 'ukryte zwolnienia grupowe' i wymagają zastosowania szczególnej procedury.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że dla oceny liczby zwolnień decydujące znaczenie ma data składania oświadczeń woli o wypowiedzeniu i liczba dokonywanych wypowiedzeń w danym okresie, a nie data rozwiązania stosunku pracy. Pracodawca nie może obejść procedury zwolnień grupowych poprzez periodyczne dokonywanie indywidualnych zwolnień.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Ł. B.

Strony

NazwaTypRola
Ł. B.osoba_fizycznapowód
F. Spółka Akcyjna w B.spółkapozwana

Przepisy (6)

Główne

ustawa o zwolnieniach grupowych art. 1 § ust. 1

Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników

Dla oceny liczby zwolnień decydujące znaczenie ma data składania oświadczeń woli o wypowiedzeniu oraz liczba dokonywanych w tym okresie wypowiedzeń umów o pracę, a nie data i liczba rozwiązanych stosunków pracy. Periodyczne indywidualne zwolnienia mogą być uznane za ukryte zwolnienia grupowe.

k.p. art. 45 § § 1

Kodeks pracy

Naruszenie przepisów o wypowiadaniu umów o pracę, w tym procedury zwolnień grupowych, skutkuje przywróceniem pracownika do pracy.

k.p.c. art. 398 § 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi zaskarżonego wyroku w braku proceduralnych zarzutów kasacyjnych.

k.p.c. art. 398 § 9 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

ustawa o zwolnieniach grupowych art. 10 § ust. 1

Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników

k.p. art. 45 § § 2

Kodeks pracy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zwolnienia dokonane przez pozwaną spółkę stanowiły 'ukryte zwolnienia grupowe' naruszające procedury. Naruszenie procedury zwolnień grupowych skutkuje wadliwością wypowiedzenia i uzasadnia przywrócenie pracownika do pracy. Dla oceny liczby zwolnień decydujące znaczenie ma data składania oświadczeń woli o wypowiedzeniu i liczba dokonywanych wypowiedzeń w danym okresie.

Odrzucone argumenty

Zwolnienie powoda nastąpiło w ramach zwolnień indywidualnych, a nie grupowych sensu stricto. Przywrócenie powoda do pracy było niecelowe.

Godne uwagi sformułowania

ukryte zwolnienia grupowe zwolnienia dokonywane z oczywistym obejściem procedur wymaganych przy dokonywaniu grupowych zwolnień pracowników dla oceny liczby zwolnień z pracy z przyczyn niedotyczących pracowników w ustawowym terminie decydujące znaczenie ma data składania oświadczeń woli o wypowiedzeniu oraz liczba dokonywanych w tym okresie wypowiedzeń umów o pracę, a nie data i liczba rozwiązanych stosunków pracy

Skład orzekający

Zbigniew Myszka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że Sąd Najwyższy konsekwentnie stosuje przepisy dotyczące zwolnień grupowych i nie toleruje prób obejścia procedur poprzez 'ukryte zwolnienia grupowe'. Orzeczenie podkreśla znaczenie daty złożenia oświadczenia woli o wypowiedzeniu jako kluczowego elementu przy ocenie liczby zwolnień."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji 'ukrytych zwolnień grupowych' i procedury ich przeprowadzania. Nie dotyczy bezpośrednio innych aspektów prawa pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu zwolnień grupowych i sposobów, w jakie pracodawcy mogą próbować obejść przepisy. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje te przepisy i chroni prawa pracowników.

Pracodawca chciał obejść przepisy o zwolnieniach grupowych? Sąd Najwyższy pokazał, że to niemożliwe!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I PK 321/14
POSTANOWIENIE
Dnia 17 czerwca 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Myszka
w sprawie z powództwa Ł. B.
‎
przeciwko F.  Spółce Akcyjnej w B.
‎
o przywrócenie do pracy,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 17 czerwca 2015 r.,
‎
skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach
‎
z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt IX Pa 162/14,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Katowicach IX Wydział Pracy wyrokiem z dnia 24 czerwca 2014 r. oddalił apelację pozwanej F. Spółki Akcyjnej w B.  od wyroku Sądu Rejonowego w Tychach z dnia 12 listopada 2013 r. przywracającego powoda Ł. B.  do pracy u pozwanej na dotychczasowych warunkach oraz zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, że zwolnienie powoda nastąpiło w okolicznościach spełniających warunki zwolnień grupowych
sensu stricto
, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (jednolity tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 192, zwanej dalej ustawą o zwolnieniach grupowych), a nie jak podała pozwana - na podstawie art. 10 ust. 1 tej ustawy. Z ustalonych okoliczności w sprawie wynika, że strona pozwana zatrudniająca w 2012 r i 2013 r. ponad 100 pracowników zwolniła w ramach „ukrytych zwolnień grupowych”, z przyczyn niedotyczących pracowników, w okresie od 30 maja do 27 czerwca 2012 r. (tj. w okresie nieprzekraczającym 30 dni), 56 pracowników. Termin „zwolnienia” należy rozumieć jako akty wręczenia pracownikom wypowiedzeń umów o pracę, a nie moment upływu okresu wypowiedzeń (ustania stosunku pracy). Oznaczało to, że rozwiązanie z powodem umowy o pracę powinno nastąpić po przeprowadzeniu procedury określonej w art. 2-4 tej ustawy. Procedury przeprowadzenia zwolnień grupowych pozwana nie dochowała, przez co naruszyła przepisy o ich dokonaniu, co skutkowało przywróceniem powoda do pracy na podstawie art. 45 § 1 k.p.
W skardze kasacyjnej pozwana zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego: 1/
art. 1 ust. 1 w związku z art. 10 ust.
1 ustawy o zwolnieniach grupowych przez błędną wykładnię i przyjęcie, że rozwiązanie stosunku pracy z powodem nastąpiło w okolicznościach spełniających warunki tzw. zwolnień grupowych
sensu stricto,
a skarżąca zwalniając go w ramach zwolnień indywidualnych naruszyła przepisy o wypowiadaniu umów, co uzasadniało zastosowanie art. 45 k.p., 2/ „niewłaściwe zastosowanie
art. 45 § 1 k.p.
zamiast
art. 45 § 2 k.p.
a w konsekwencji” przyjęcie, że nie zaistniały przesłanki do zasądzenia odszkodowania w miejsce przywrócenia powoda do pracy, które uznać należy za niecelowe.
Jako okoliczności uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano: 1/ występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego związku pomiędzy naruszeniem wymogów formalnych wypowiedzenia umowy o pracę, związanych z procedurą zwolnień grupowych, a niecelowością przywrócenia do pracy, 2/ „istnienie potrzeby wykładni przepisów prawa, a to art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników”.
W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów procesu, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do rozpoznania. Z braku jakichkolwiek proceduralnych zarzutów kasacyjnych we wniesionej skardze kasacyjnej Sąd Najwyższy był związany miarodajnymi ustaleniami faktycznymi zaskarżonego wyroku (art. 398
13
§ 2 k.p.c.), z których wynikało, że pozwany pracodawca dokonywał comiesięcznych indywidualnych zwolnień pracowników, które były „ukrytymi zwolnieniami grupowymi”. W szczególności w poddanym weryfikacji nieprzekraczającym 30 dni okresie od 30 maja do 27 czerwca 2012 r. skarżący pracodawca w taki sposób zwolnił aż 56 pracowników, przekraczając limit (liczbę 29) pracowników, których mógł potencjalnie zwolnić w trybie indywidualnym. Nie bez znaczenia była okoliczność, że pozwany w sposób niejako ciągły zmierzał do zachowania ustawowo ograniczonego limitu zwolnień indywidualnych w celu uniknięcia procedur wymaganych przy grupowym zwalnianiu pracowników. Miarodajne było też ustalenie Sądu pierwszej instancji, że przywrócenie powoda do pracy nie było niecelowe ani niemożliwe, a w każdym razie skarżący nie zarzucił błędu takim ustaleniom, o których nie wspomniał Sąd drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Wobec tych niezaskarżonych ustaleń faktycznych, przy braku adekwatnych proceduralnych zarzutów kasacyjnych skarżącego pracodawcy, chybione i bezpodstawne okazały się zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego.
Za ugruntowane i niewymagające wyjaśnień należy uznać  podzielane przez doktrynę i komentatorów stanowisko judykatury (por. wyrok Sądu Najwyższego z 20 września 1994 r., I PRN 63/94, OSNAPiUS 1995 nr 3, poz. 36, a niedawno wyrok Sądu Najwyższego z 4 marca 2015 r., I PK 184/14, dotychczas niepublikowany), że dla oceny liczby zwolnień z pracy z przyczyn niedotyczących pracowników w ustawowym terminie decydujące znaczenie ma data składania oświadczeń woli o wypowiedzeniu oraz liczba dokonywanych w tym okresie wypowiedzeń umów o pracę, a nie data i liczba rozwiązanych stosunków pracy (por. także wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie Irmatraud Junk przeciwko Wolfgang Kühnel z dnia 27 stycznia 2005 r., C-188/03), co wyklucza takie kalkulacje pracodawców, którzy periodycznie dokonują indywidualnych zwolnień z pracy będących w istocie rzeczy zwolnieniami grupowymi lub zwolnieniami dokonywanymi z oczywistym obejściem procedur wymaganych przy dokonywaniu grupowych zwolnień pracowników.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI