I PK 31/05

Sygn. akt I PK 31/05 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 30 maja 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Teresa Flemming-Kulesza 
 
 
w sprawie z powództwa J.K. 
przeciwko Nadleśnictwu S. 
o przywrócenie do pracy, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 30 maja 2005 r., 
kasacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń 
Społecznych w . 
z dnia 29 września 2004 r., sygn. akt V Pa …/04, 
 
odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
 
Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 29 września 2004 r. oddalił apelację 
powódki J. K. od wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy w S. z dnia 17 listopada 
2003 r. , którym to wyrokiem oddalono jej powództwo przeciwko Nadleśnictwu S. o 
przywrócenie do pracy. 
 
Sąd Okręgowy podzielił ustalenia Sądu pierwszej instancji, w myśl których 
przyczyną rozwiązania z powódką stosunku pracy były zmiany struktury 
organizacyjnej pozwanego mające na celu zmniejszenie zatrudnienia i kosztów 
działalności. Wynikały one z polecenia jednostki nadrzędnej i strona pozwana miała 
obowiązek je wdrożyć. Zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy trafnie 
przeanalizował kryteria oceny pracowników przy doborze do zwolnienia. Sąd ten 
wskazał, że nie jest uprawnione twierdzenie, że likwidacja stanowiska nie ma 

 
 
2 
miejsca wówczas, gdy zadania przypisane do stanowiska nadal są przez 
pracodawcę realizowane a zatem zaproponowanie powódce przez zwierzchnika 
wykonywania dotychczasowych obowiązków w oparciu o umowę zlecenia nie może 
świadczyć o pozorności redukcji etatu. Natomiast odnośnie do molestowania i 
znęcania się nad powódką przez jej zwierzchnika wskazano, iż ani powódka, ani jej 
pełnomocnicy nie przedłożyli w tym zakresie żadnych dowodów.    
Powódka wniosła kasację od powyższego wyroku. 
 
Skarżonemu orzeczeniu zarzucała naruszenie prawa materialnego przez 
błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art.  8 k.p., art. 45 k.p. oraz art. 10 
ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych 
zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy, „polegające na 
przyjęciu, że w niniejszym stanie faktycznym sprawy nie zachodzą okoliczności 
dające podstawę do uznania wypowiedzenia powódce umowy o pracę za 
nieuzasadnione lub też sprzeczne z zasadami współżycia społecznego oraz 
uznanie za niezasadny zarzutu pozorności likwidacji stanowiska pracy”, czego 
konsekwencją było zastosowanie przepisów  ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. 
 
W kasacji podniesiono ponadto naruszenie przepisów postępowania, art. 
231 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c., art. 316 k.p.c. art. 328 § 2 k.p.c., art. 379 pkt 5 k.p.c. 
oraz art. 385 k.p.c. polegające na wysnuciu niewłaściwych wniosków odnośnie do 
likwidacji stanowiska pracy powódki z przedłożonych przez stronę pozwaną 
dowodów, niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy przez 
„oddalenie wniosku o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków E. F. oraz J. K. 
między innymi na okoliczności treści protokołu z 6 maja 2002 r., molestowania i 
znęcania oraz wysokości oferowanych powódce zarobków po ustaniu zatrudnienia 
u pozwanego, jak i molestowania oraz znęcania się nad powódką, przekroczeniu 
zasady swobodnej oceny materiału dowodowego poprzez dokonanie tej oceny w 
sposób 
dowolny”, 
nierozważeniu 
wszystkich 
dowodów 
oraz 
okoliczności 
podnoszonych przez powódkę (między innymi kwestii związanej z zarzutem 
znajomości łączącej sędziego rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji z 
nadleśniczym Nadleśnictwa S.-  A. L.) „oraz molestowania znęcania się nad 
powódką przez jej zwierzchnika, bardzo lakonicznym uzasadnieniu orzeczenia, 

 
 
3 
nieważności postępowania poprzez pozbawienie powódki możności obrony jej praw 
oraz oddaleniu apelacji jako bezzasadnej”. 
 
Jako okoliczność uzasadniającą rozpoznanie kasacji w niniejszej sprawie 
powódka przedstawiła nieważność postępowania przez pozbawienie możności 
obrony jej praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.) na skutek niedopuszczenia dowodu z zeznań 
zawnioskowanego przez nią świadka E. . „między innymi na okoliczność 
molestowania i znęcania się”, co do której Sąd drugiej instancji „na stronie 6 
uzasadnienia wyroku (przedostatnie zdanie) wypowiada się, że „... ani ona ani jej 
pełnomocnicy nie przedłożyli w tym zakresie żadnych dowodów”. Powódka 
podnosiła także, iż między sędzią orzekającym w sprawie w pierwszej instancji a 
nadleśniczym nadleśnictwa S. zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby 
wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 49 k.p.c.)  
 
Ponadto rozpoznanie kasacji uzasadniała potrzebą „weryfikacji przez Sąd 
Najwyższy prawidłowości rozstrzygnięcia Sadu Okręgowego w K., w szczególności 
z uwagi na wdrożenie dyrektywy 98/59/WE z dnia 20 lipca 1998 r. w sprawie 
zbliżania ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do zwolnień 
grupowych (Dz.U. WE L 225 z 12.08.1998 r.), co wynika również z orzecznictwa 
Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości”. 
Kasacja zawiera wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i 
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. przy 
uwzględnieniu kosztów postępowania według norm przepisanych, ewentualnie 
zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez przywrócenie powódki do pracy w 
Nadleśnictwie S. na dotychczas zajmowanym stanowisku oraz zasądzenie od 
pozwanego na rzecz powódki kosztów procesu według norm przepisanych. 
  
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
 
Zgodnie z art. 393 §1 k.p.c. Sąd Najwyższy może odmówić przyjęcia kasacji 
do rozpoznania, jeżeli w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne, nie 
istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub 
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, a ponadto gdy kasacja jest 
oczywiście bezzasadna. Sąd Najwyższy nie może natomiast odmówić przyjęcia 

 
 
4 
kasacji do rozpoznania wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty 
narusza prawo albo gdy zachodzi nieważność postępowania art. (393 § 2 k.p.c.).  
Jako okoliczności uzasadniające przyjęcie kasacji do rozpoznania skarżąca 
wskazywała występującą w sprawie nieważność postępowania, przejawiającą się w 
pozbawieniu możności obrony jej praw przez niedopuszczenie dowodu z zeznań 
powołanego przez powódkę świadka oraz orzekaniu w pierwszej instancji przez 
sędziego, którego łączył stosunek osobisty z nadleśniczym.  
Nieważność postępowania polegająca na pozbawieniu strony możności 
obrony jej praw może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy strona jest tej możliwości 
pozbawiona w całości, gdy strona rzeczywiście była pozbawiona możności obrony 
swych praw i na skutek tego nie mogła brać i faktycznie nie brała udziału w 
postępowaniu sądowym lub jego istotnej części. Odmowa dopuszczenia dowodu 
nie pozbawia strony możności obrony jej praw. Orzecznictwo Sądu Najwyższego w 
tej mierze jest jednolite (por. m.in., wyrok z dnia 19 listopada 1997 r. I PKN 377/97, 
OSNP 1998 nr 17, poz. 509, wyrok z dnia 18 października 2001 r. IV CKN 478/00, 
Lex nr 52795, wyrok z dnia 13 czerwca 2002 r. V CKN 1057/00 Lex nr 55517).  
Nieuzasadniona jest także druga ze wskazywanych przez skarżącą 
przesłanek dotyczących nieważności postępowania. Po pierwsze z treści art. 379 
pkt 4 k.p.c. wynika, iż przepis ten odnosi się jedynie do sytuacji wyłączenia 
sędziego z mocy ustawy, a zatem tylko w przypadkach wymienionych w art. 48 
k.p.c. udział sędziego w postępowaniu powoduje nieważność tego postępowania. 
Zarzut powódki dotyczy innej instytucji procesowej – wyłączenia sędziego na 
wniosek strony uregulowanej w art. 49 k.p.c. Ponadto wzięcie przez Sąd Najwyższy 
pod rozwagę nieważności postępowania dotyczy tylko nieważności postępowania 
przed sądem drugiej instancji, gdyż kontrola kasacyjna dokonywana przez Sąd 
Najwyższy obejmuje stosowanie prawa przez sąd drugiej instancji (por. wyrok Sądu 
Najwyższego z dnia 21 sierpnia 1997 r. I CKN 825/97, OSNC 1998/5/81).    
Nie jest także okolicznością uzasadniającą przyjęcie kasacji do rozpoznania 
przedstawiona przez powódkę „potrzeba weryfikacji przez Sąd Najwyższy 
prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w K. w szczególności z uwagi na 
wdrożenie dyrektywy 98/59/WE z dnia 20 lipca 1998 r. w sprawie zbliżania 
ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do zwolnień grupowych 

 
 
5 
(Dz.U. WE L 225 z 12.08.1998 r.), co wynika również z orzecznictwa Europejskiego 
Trybunału Sprawiedliwości”. W tej mierze podnieść należy, iż przedstawienie 
okoliczności uzasadniających przyjęcie kasacji do rozpoznania, jako element 
konstrukcyjny 
tego 
nadzwyczajnego 
środka 
zaskarżenia, 
 
powinno 
być 
dostatecznie skonkretyzowane, a zacytowany fragment kasacji nie jest zrozumiały.  
 
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 3937 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy 
orzekł jak w sentencji.