I PK 303/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczeń pracownika T. R. przeciwko D. PL Spółce z o.o. o zapłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz odsetek od wynagrodzenia za pracę. Powód domagał się łącznej kwoty 25 272,15 zł. Sąd Rejonowy w K. zasądził na rzecz powoda część dochodzonych kwot, oddalając pozostałe żądania. Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację powoda. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powoda, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy uznał za uzasadnione zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu pracy. W odniesieniu do wynagrodzenia za pracę, Sąd Najwyższy wskazał, że podział wynagrodzenia na część stałą i ruchomą, gdzie część ruchoma była uzależniona od wyników gospodarczych pracodawcy i odbioru prac przez kontrahenta, narusza art. 78 k.p. oraz art. 18 § 1 i 2 k.p., przerzucając ryzyko gospodarcze i osobowe pracodawcy na pracownika. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził naruszenie art. 85 § 1 i 2 k.p. dotyczące terminów wypłaty wynagrodzenia, gdyż pełne ustalenie wysokości wynagrodzenia następowało po terminach wskazanych w przepisach, a umowa o transfer wynagrodzenia została uznana za nieważną w tej części. W kwestii ekwiwalentu za urlop, Sąd Najwyższy podkreślił, że jego wypłata jest dopuszczalna jedynie w przypadku rozwiązania stosunku pracy (art. 171 § 1 k.p.), a uzgodnienie wypłaty ekwiwalentu w trakcie trwania zatrudnienia jest niedopuszczalne i nieważne jako sprzeczne z prawem i mniej korzystne dla pracownika (art. 14, 171, 18 § 1 i 2 k.p.).
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Kodeksu pracy dotyczących ustalania wynagrodzenia, terminów jego wypłaty oraz zasad wypłaty ekwiwalentu za urlop, szczególnie w kontekście umów międzynarodowych i ryzyka gospodarczego pracodawcy.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z zagranicznym zatrudnieniem i specyficznym systemem wynagradzania, ale jego zasady dotyczące ochrony pracownika są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podział wynagrodzenia pracownika na część stałą i ruchomą, gdzie część ruchoma jest uzależniona od wyników gospodarczych pracodawcy i odbioru prac przez kontrahenta, jest zgodny z przepisami prawa pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki podział jest sprzeczny z art. 78 k.p. oraz art. 18 § 1 i 2 k.p., ponieważ przerzuca ryzyko gospodarcze i osobowe pracodawcy na pracownika.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że wynagrodzenie za pracę powinno uwzględniać rodzaj pracy, kwalifikacje oraz ilość i jakość świadczonej pracy, a nie być bezpośrednio powiązane z ryzykiem gospodarczym pracodawcy. Ustalenia umowne mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy są nieważne.
Czy dopuszczalne jest ustalanie i wypłacanie części wynagrodzenia pracownika po terminie określonym w art. 85 § 1 i 2 k.p. (do 10. dnia następnego miesiąca)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenie i wypłata wynagrodzenia musi nastąpić w terminach wskazanych w art. 85 § 1 i 2 k.p. Umowa o transfer wynagrodzenia nie może służyć przesunięciu tych terminów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że umowa o transfer wynagrodzenia nie zwalnia pracodawcy z obowiązku ustalenia i wypłaty wynagrodzenia w ustawowych terminach. W przypadku, gdy pełne wynagrodzenie jest ustalane po tych terminach, umowa jest nieważna ze względu na sprzeczność z bezwzględnie obowiązującymi przepisami.
Czy pracownik może zrzec się prawa do urlopu wypoczynkowego poprzez uzgodnienie z pracodawcą wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w trakcie trwania stosunku pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jest to niedopuszczalne. Ekwiwalent pieniężny za urlop przysługuje tylko w przypadku rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 171 § 1 k.p. oraz art. 14 i 18 § 1 i 2 k.p., wskazując, że celem urlopu jest wypoczynek, a ekwiwalent jest wyjątkiem. Uzgodnienie wypłaty ekwiwalentu w trakcie zatrudnienia jest nieważne, ponieważ narusza prawo do urlopu i jest mniej korzystne dla pracownika.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. R. | osoba_fizyczna | powód |
| D. PL Spółka z o.o. w K. | spółka | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.p. art. 78 § § 1
Kodeks pracy
Wynagrodzenie za pracę powinno uwzględniać rodzaj pracy, kwalifikacje, ilość i jakość świadczonej pracy. Nie jest dopuszczalne uzależnianie wynagrodzenia od ryzyka gospodarczego pracodawcy.
k.p. art. 85 § § 1
Kodeks pracy
Wynagrodzenie za pracę wypłaca się co najmniej raz w miesiącu, w stałym i ustalonym z góry terminie.
k.p. art. 85 § § 2
Kodeks pracy
Wynagrodzenie za pracę płatne raz w miesiącu wypłaca się z dołu, nie później niż w ciągu pierwszych 10 dni następnego miesiąca kalendarzowego.
k.p. art. 171 § § 1
Kodeks pracy
W przypadku niewykorzystania urlopu wypoczynkowego z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy, pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny.
Pomocnicze
k.p. art. 18 § § 1
Kodeks pracy
Postanowienia umów o pracę nie mogą być mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy.
k.p. art. 18 § § 2
Kodeks pracy
Postanowienia umów o pracę mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy są nieważne, a zamiast nich stosuje się odpowiednie przepisy prawa pracy.
k.p. art. 14
Kodeks pracy
Pracownik ma prawo do wypoczynku, które zapewniają przepisy o urlopach wypoczynkowych.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia.
k.c. art. 300
Kodeks cywilny
W sprawach z zakresu prawa pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące czynności prawnych oraz zobowiązań.
k.p.c. art. 39813 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy jest związany podstawą faktyczną zaskarżonego orzeczenia, jeżeli nie zostały podniesione zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
k.p.c. art. 39815 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania, jeżeli zaskarżone orzeczenie narusza prawo materialne lub uzasadniało uchylenie orzeczenia organu pierwszej instancji.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W przypadku uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, sąd orzeka o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 78 k.p. poprzez uzależnienie części wynagrodzenia od ryzyka gospodarczego pracodawcy. • Naruszenie art. 85 k.p. poprzez wypłacanie wynagrodzenia po terminach ustawowych. • Naruszenie art. 171 k.p. poprzez wypłatę ekwiwalentu za urlop w trakcie trwania stosunku pracy. • Naruszenie art. 18 k.p. poprzez ustalenie warunków umowy mniej korzystnych dla pracownika niż przepisy prawa pracy.
Godne uwagi sformułowania
podział wynagrodzenia zasadniczego na części, z których jedna uzależniona została od wyników gospodarczych pracodawcy, jest sprzeczny z art. 78 k.p. • skutki ekonomiczne nieuzyskania przez pracodawcę kalkulowanych korzyści z realizacji kontraktu obciążają pracodawcę i nie mogą być przerzucane na pracowników. • umowa o transfer wynagrodzenia za pracę należnego za pracę wykonywaną za granicą na konto bankowe pracownika w Polsce może dotyczyć wyłącznie wynagrodzenia, którym pracownik już dysponuje. • uzgodnienie zapłaty ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy w czasie trwania stosunku pracy, w zamian za niekorzystanie z urlopu w formie czasu wolnego (tzw. sprzedaż urlopu) jest niedopuszczalne.
Skład orzekający
Zbigniew Hajn
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Myszka
członek
Zbigniew Korzeniowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Kodeksu pracy dotyczących ustalania wynagrodzenia, terminów jego wypłaty oraz zasad wypłaty ekwiwalentu za urlop, szczególnie w kontekście umów międzynarodowych i ryzyka gospodarczego pracodawcy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z zagranicznym zatrudnieniem i specyficznym systemem wynagradzania, ale jego zasady dotyczące ochrony pracownika są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa porusza istotne kwestie ochrony praw pracowniczych w kontekście międzynarodowym i złożonych systemów wynagradzania, co jest zawsze interesujące dla prawników i pracowników.
“Czy pracodawca może przerzucić swoje ryzyko biznesowe na pracownika? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady wynagradzania i urlopów.”
Dane finansowe
WPS: 25 272,15 PLN
odsetki ustawowe od wynagrodzenia: 38,84 PLN
zaniżony ekwiwalent za urlop: 159 PLN
zaniżony ekwiwalent za urlop: 539 PLN
zaniżony ekwiwalent za urlop: 2070 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.