I PK 3/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła pracownika K. B., który został zwolniony z pracy bez wypowiedzenia z powodu niezłożenia oświadczenia majątkowego w wymaganym terminie. Powód twierdził, że nie został prawidłowo poinformowany o tym obowiązku. Sąd Rejonowy początkowo oddalił powództwo, ale po apelacji sprawa wróciła do ponownego rozpoznania. Ostatecznie Sąd Rejonowy zasądził odszkodowanie, uznając naruszenie przepisów przez pracodawcę. Sąd Okręgowy utrzymał to orzeczenie. Sąd Najwyższy, uchylając poprzedni wyrok, wskazał na potrzebę zbadania winy pracownika. W ponownym postępowaniu Sąd Okręgowy uznał, że pracownik nie ponosi winy, gdyż nie został poinformowany o obowiązku złożenia oświadczenia, a także ze względu na jego brak doświadczenia w administracji samorządowej i pośpiech przy zatrudnieniu. Sąd Najwyższy w obecnym wyroku oddalił skargę kasacyjną pozwanego, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego, że brak winy pracownika wyklucza możliwość rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 24k ust. 3 i 4 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 52 § 1 pkt 1 k.p.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących obowiązku składania oświadczeń majątkowych przez pracowników samorządowych, ocena winy pracownika w kontekście rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, obowiązki informacyjne pracodawcy.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika samorządowego zatrudnionego na stanowisku kierowniczym w jednostce organizacyjnej gminy, z uwzględnieniem przepisów obowiązujących w określonym czasie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy niezłożenie przez pracownika samorządowego oświadczenia majątkowego w terminie, bez jego winy, może stanowić podstawę do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niezłożenie oświadczenia majątkowego bez winy pracownika nie może stanowić podstawy do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że przepisy dotyczące rozwiązania umowy o pracę w przypadku niezłożenia oświadczenia majątkowego (art. 24k ust. 3 i 4 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 52 § 1 pkt 1 k.p.) wymagają winy pracownika. Brak winy, zwłaszcza w sytuacji, gdy pracownik nie został prawidłowo poinformowany o obowiązku, a także ze względu na jego brak doświadczenia i pośpiech przy zatrudnieniu, wyklucza możliwość zastosowania sankcji w postaci zwolnienia dyscyplinarnego.
Czy obowiązek poinformowania pracownika samorządowego o konieczności złożenia oświadczenia majątkowego należy do pracodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracodawca ma obowiązek zaznajomienia pracownika z zakresem jego obowiązków, co obejmuje również poinformowanie o powinności złożenia oświadczenia majątkowego i terminie do jego dokonania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że ogólny obowiązek pracodawcy wynikający z art. 94 pkt 1 k.p. obejmuje poinformowanie pracownika o konieczności złożenia oświadczenia majątkowego. Brak takiego pouczenia, choć nie zwalnia pracownika z obowiązku ustawowego, może mieć wpływ na ocenę stopnia jego winy w niedopełnieniu tego obowiązku.
Czy przepisy dotyczące obowiązku składania oświadczeń majątkowych przez pracowników samorządowych, wprowadzone ustawą z dnia 5 września 2008 r., miały zastosowanie do pracownika zatrudnionego przed wejściem w życie tych przepisów w pełnym zakresie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepis art. 24h ust. 5a ustawy o samorządzie gminnym, wprowadzający dodatkowy termin na złożenie oświadczenia, miał zastosowanie do kadencji następujących po kadencji, w której weszła w życie ustawa nowelizująca, czyli po wyborach samorządowych w listopadzie 2010 r.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy w poprzednim orzeczeniu (I PK 124/12) stwierdził, że art. 24h ust. 5a ustawy o samorządzie gminnym stosuje się do stanów faktycznych zaistniałych po wyborach samorządowych w 2010 r., niezależnie od kadencyjności stanowiska.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. B. | osoba_fizyczna | powód |
| Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych w Ś. | spółka | pozwany |
| Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Lokalowej w Ś. Sp. z o.o. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
u.s.g. art. 24h § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Osoby zarządzające gminną osobą prawną są obowiązane do złożenia oświadczenia o swoim stanie majątkowym.
u.s.g. art. 24h § ust. 5
Ustawa o samorządzie gminnym
Dla osób zarządzających gminną osobą prawną termin na złożenie pierwszego oświadczenia majątkowego wynosi 30 dni od dnia zatrudnienia.
u.s.g. art. 24k § ust. 3
Ustawa o samorządzie gminnym
Niezłożenie oświadczenia majątkowego w terminie uprawnia właściwy organ do rozwiązania umowy o pracę.
u.s.g. art. 24k § ust. 4
Ustawa o samorządzie gminnym
Rozwiązanie umowy o pracę na podstawie ust. 3 jest równoznaczne z rozwiązaniem umowy na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p.
k.p. art. 52 § § 1 pkt 1
Kodeks pracy
Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika następuje w razie ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych.
Pomocnicze
u.s.g. art. 24h § ust. 5a
Ustawa o samorządzie gminnym
W przypadku niedotrzymania terminów, przewodniczący rady gminy wzywa do złożenia oświadczenia w dodatkowym 14-dniowym terminie. Przepis ten ma zastosowanie do kadencji po wyborach samorządowych w 2010 r.
k.p. art. 94 § pkt 1
Kodeks pracy
Pracodawca jest obowiązany zaznajamiać pracowników podejmujących pracę z zakresem ich obowiązków, sposobem wykonywania pracy na wyznaczonym stanowisku oraz podstawowymi uprawnieniami pracowniczymi.
Ustawa o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 6
Przepisy ustawy nowelizacyjnej mają zastosowanie do kadencji następujących po kadencji, w czasie której weszła w życie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracownik nie został prawidłowo poinformowany o obowiązku złożenia oświadczenia majątkowego. • Brak winy pracownika w niezłożeniu oświadczenia majątkowego. • Nieterminowe zatrudnienie pracownika i brak jego doświadczenia w administracji samorządowej. • Niewłaściwa wykładnia przepisów ustawy o samorządzie gminnym przez sąd niższej instancji.
Odrzucone argumenty
Niezłożenie oświadczenia majątkowego przez pracownika stanowiło ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych. • Pracodawca nie miał obowiązku informowania pracownika o konieczności złożenia oświadczenia majątkowego. • Przepisy dotyczące oświadczeń majątkowych miały zastosowanie do pracownika niezależnie od daty zatrudnienia.
Godne uwagi sformułowania
brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że obowiązkiem przewodniczącego rady gminy było ponowne wezwanie powoda – już w czerwcu 2010 r. – do złożenia oświadczenia majątkowego • nie można przypisać powodowi ani winy umyślnej ani rażącego niedbalstwa w niezłożeniu w terminie tegoż oświadczenia • brak stosownego pouczenia ze strony pracodawcy nie zwalnia pracownika samorządowego z obowiązku złożenia wspomnianego oświadczenia majątkowego, skoro powinność ta spoczywa na nim z mocy przepisu ustawy i ma bezwarunkowy charakter. Jest jednak faktem, który w świetle całokształtu okoliczności sprawy może rzutować na ocenę stopnia winy pracownika w niedopełnieniu ciążącego na nim obowiązku.
Skład orzekający
Bogusław Cudowski
przewodniczący
Halina Kiryło
sprawozdawca
Zbigniew Korzeniowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku składania oświadczeń majątkowych przez pracowników samorządowych, ocena winy pracownika w kontekście rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, obowiązki informacyjne pracodawcy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika samorządowego zatrudnionego na stanowisku kierowniczym w jednostce organizacyjnej gminy, z uwzględnieniem przepisów obowiązujących w określonym czasie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa pracy w sektorze publicznym – obowiązku składania oświadczeń majątkowych i konsekwencji jego naruszenia. Pokazuje, jak złożone mogą być interpretacje przepisów i jak istotna jest ocena winy pracownika.
“Czy pracownik samorządowy może stracić pracę za niezłożenie oświadczenia majątkowego, jeśli nie został o tym poinformowany?”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 120 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.