I PK 291/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód Stanisław L. dochodził odszkodowania od Telekomunikacji Polskiej S.A. w Warszawie - Obszar Telekomunikacji w T. oraz Skarbu Państwa za pozbawienie możliwości nieodpłatnego nabycia akcji po zmarłej żonie, Bogumile L. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając brak podstaw do odpowiedzialności pozwanych. Sąd Okręgowy zmienił wyrok, zasądzając odszkodowanie od Telekomunikacji Polskiej S.A., uznając, że prawo do nieodpłatnego nabycia akcji jest prawem majątkowym wchodzącym do spadku. Sąd Okręgowy odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego w sprawie III ZP 20/00. Kasację wniosła Telekomunikacja Polska S.A., zarzucając naruszenie art. 65 k.p.c. oraz prawa materialnego (art. 471 k.c. i art. 922 § 2 k.c. w zw. z art. 631 § 2 k.p.). Sąd Najwyższy oddalił kasację, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego. Uznano, że spółka powstała w wyniku komercjalizacji ma własne obowiązki wobec uprawnionych pracowników w procesie udostępniania akcji, a ich niewykonanie lub nienależyte wykonanie uzasadnia odpowiedzialność odszkodowawczą na podstawie art. 471 k.c. Prawo do nieodpłatnego nabycia akcji jest prawem majątkowym, które wchodzi do spadku po pracowniku, a spadkobiercy mogą je realizować. Sąd Najwyższy podkreślił, że spółka nie może uwolnić się od odpowiedzialności, nawet jeśli działała na podstawie umowy zlecenia z Ministrem Skarbu Państwa, gdyż wykonywała także własne, ustawowo nałożone obowiązki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie odpowiedzialności spółki za niewykonanie obowiązków w procesie prywatyzacji oraz charakteru prawnego prawa do nabycia akcji jako prawa majątkowego podlegającego dziedziczeniu.
Dotyczy specyficznego procesu prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych i udostępniania akcji pracownikom.
Zagadnienia prawne (3)
Czy spółka powstała w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za nienależyte wykonanie obowiązków wobec uprawnionych pracowników w procesie udostępniania akcji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spółka ma własne obowiązki wobec uprawnionych pracowników w procesie udostępniania akcji, a ich niewykonanie lub nienależyte wykonanie może uzasadniać jej odpowiedzialność odszkodowawczą na podstawie art. 471 k.c.
Uzasadnienie
Spółka, niezależnie od umowy zlecenia z Ministrem Skarbu Państwa, posiada ustawowo określone obowiązki w procesie udostępniania akcji, które wynikają z przepisów prawa. Niewykonanie tych obowiązków stanowi podstawę odpowiedzialności kontraktowej.
Czy prawo pracownika do nieodpłatnego nabycia akcji przedsiębiorstwa państwowego wchodzi do spadku po jego śmierci?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawo do nieodpłatnego nabycia akcji jest prawem majątkowym, które wchodzi do spadku po pracowniku i podlega dziedziczeniu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na wcześniejsze orzecznictwo (uchwała III ZP 20/00) oraz nowelizację art. 38 ustawy o komercjalizacji, która potwierdziła, że prawo do nieodpłatnego nabycia akcji od chwili jego powstania podlega dziedziczeniu. Spadkobiercy mogą realizować to prawo.
Czy spadkobiercy pracownika, który zmarł przed złożeniem oświadczenia o zamiarze nabycia akcji, mogą złożyć takie oświadczenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spadkobiercy mogą złożyć oświadczenie o zamiarze nabycia akcji, jeśli pracownik był uprawniony do ich nabycia, ale zmarł przed złożeniem oświadczenia.
Uzasadnienie
Skoro prawo do nabycia akcji wchodzi do spadku, to spadkobiercy stają się osobami uprawnionymi do złożenia oświadczenia o zamiarze nabycia akcji i ich nieodpłatnego zbycia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Stanisław L. | osoba_fizyczna | powód |
| Telekomunikacja Polska Spółka Akcyjna w Warszawie - Obszar Telekomunikacji w T. | spółka | pozwany |
| Skarb Państwa reprezentowany przez Ministra Skarbu Państwa | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności odszkodowawczej dłużnika za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.c. art. 922 § § 1
Kodeks cywilny
Prawo majątkowe wchodzące do spadku po pracowniku.
u.k.p.p. art. 38 § ust. 1
Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
Warunek nabycia prawa do nieodpłatnego nabycia akcji - złożenie pisemnego oświadczenia w określonym terminie.
u.k.p.p. art. 38 § ust. 1b
Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
Prawo do nieodpłatnego nabycia akcji od chwili jego powstania podlega dziedziczeniu.
Pomocnicze
u.k.p.p. art. 2 § pkt 5
Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
Definicja 'uprawnionych pracowników'.
Rozporządzenie Ministra Skarbu Państwa § § 8 ust. 6
Obowiązek spółki do wydania zaświadczeń o okresie zatrudnienia.
k.p.c. art. 65 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zdolność procesowa.
k.c. art. 366 § § 1
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność solidarna dłużników.
u.ł. art. 82
Ustawa o łączności
Rozszerzenie kręgu osób uprawnionych do nabycia akcji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do nieodpłatnego nabycia akcji jest prawem majątkowym, które wchodzi do spadku. • Spółka powstała w wyniku komercjalizacji ma własne obowiązki wobec pracowników w procesie udostępniania akcji. • Niewykonanie lub nienależyte wykonanie tych obowiązków przez spółkę uzasadnia odpowiedzialność odszkodowawczą na podstawie art. 471 k.c.
Odrzucone argumenty
Pozwana Spółka nie posiadała ustawowych uprawnień do szczególnego trybu kwalifikowania osób do grona uprawnionych pracowników. • Spółka wykonywała czynności techniczne w oparciu o umowę zlecenia i instrukcje Ministerstwa Skarbu Państwa. • Prawo do nieodpłatnego nabycia akcji nie podlegało dziedziczeniu przez spadkobierców do chwili złożenia oświadczenia przez uprawnionego pracownika.
Godne uwagi sformułowania
Spółka powstała w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego ma w procesie udostępniania akcji własne obowiązki wobec uprawnionych pracowników i niewykonanie lub nienależyte ich wykonanie może uzasadniać jej odpowiedzialność odszkodowawczą na podstawie art. 471 k.c. • Prawo pracownika do nieodpłatnego nabycia akcji jest prawem majątkowym, co oznacza, że jeżeli pracownik zmarł przed jego zrealizowaniem, wchodzi ono do spadku po pracowniku i podlega dziedziczeniu, stosownie do art. 922 § 1 k.c.
Skład orzekający
Andrzej Kijowski
przewodniczący
Roman Kuczyński
sędzia
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności spółki za niewykonanie obowiązków w procesie prywatyzacji oraz charakteru prawnego prawa do nabycia akcji jako prawa majątkowego podlegającego dziedziczeniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego procesu prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych i udostępniania akcji pracownikom.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prywatyzacji i praw pracowniczych, wyjaśniając złożone kwestie dziedziczenia praw majątkowych i odpowiedzialności spółek w procesach restrukturyzacyjnych.
“Czy prawo do akcji po zmarłym pracowniku można odziedziczyć? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 22 684 PLN
odszkodowanie: 22 620 PLN
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 1200 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.