I PK 290/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła pracownicy, która została przywrócona do pracy przez Sąd Rejonowy i Sąd Okręgowy po tym, jak pracodawca (Zakład Ubezpieczeń Społecznych) rozwiązał z nią umowę o pracę z powodu powtarzających się nieobecności chorobowych w latach 2008-2014. Sądy niższych instancji uznały, że absencje te, mimo że częste, nie były na tyle długotrwałe ani dezorganizujące pracę, aby uzasadniać wypowiedzenie, a pracodawca powinien być przygotowany na takie sytuacje. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pracodawcy, uznał jednak, że sądy niższych instancji popełniły błędy. Po pierwsze, błędnie zinterpretowały przepis dotyczący możliwości powołania się na zdarzenia sprzed ponad roku, ignorując wieloletnią historię nieobecności pracownicy, która mogła dezorganizować pracę zespołu. Po drugie, nie wzięły pod uwagę dowodów wskazujących na dalszą niezdolność pracownicy do pracy w momencie wydawania wyroku, co mogło czynić przywrócenie do pracy niecelowym lub niemożliwym. Sąd Najwyższy podkreślił, że częste i długotrwałe nieobecności chorobowe, nawet jeśli usprawiedliwione, mogą stanowić uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia, jeśli dezorganizują pracę pracodawcy, zwłaszcza w kontekście jego publicznoprawnych zadań. Z uwagi na te uchybienia, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOcena zasadności wypowiedzenia umowy o pracę z powodu powtarzających się nieobecności chorobowych, znaczenie długoletniej historii absencji, wpływ niezdolności do pracy na możliwość przywrócenia do pracy.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika z długą historią nieobecności chorobowych i pracodawcy publicznego. Interpretacja przepisów Kodeksu pracy dotyczących wypowiedzenia i przywrócenia do pracy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy powtarzające się, długotrwałe nieobecności pracownika spowodowane chorobą, nawet jeśli są usprawiedliwione, mogą stanowić uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę, jeśli dezorganizują pracę pracodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powtarzające się, długotrwałe nieobecności pracownika spowodowane chorobą mogą stanowić uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę, jeśli dezorganizują pracę pracodawcy, nawet jeśli nie wiążą się z nieterminowym wykonywaniem zadań całego zespołu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sądy niższych instancji błędnie zignorowały wieloletnią historię nieobecności pracownicy, która mogła dezorganizować pracę zespołu, nawet jeśli nie prowadziła do opóźnień w realizacji zadań. Długotrwałe i częste absencje mogą powodować wzmożony wysiłek pozostałych pracowników, zmęczenie i frustrację, co narusza interes pracodawcy.
Czy pracownik, który w momencie orzekania przez sąd jest niezdolny do pracy, może być przywrócony do pracy, a jeśli tak, to czy przywrócenie to jest celowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli pracownik jest niezdolny do pracy w momencie orzekania, przywrócenie go do pracy może być uznane za niecelowe lub niemożliwe, a zamiast tego może przysługiwać mu odszkodowanie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że sądy niższych instancji pominęły dowody dotyczące niezdolności pracownicy do pracy w momencie wydawania wyroku, co mogło wpływać na ocenę celowości przywrócenia jej do pracy. Pracodawca powinien mieć możliwość doboru kadr, a długotrwała nieobecność pracownicy może oznaczać konieczność zapewnienia zastępstw lub zatrudnienia dodatkowego pracownika.
Czy wcześniejsze nieobecności pracownika spowodowane chorobą, które nie stanowiły podstawy do wypowiedzenia w przeszłości, tracą na znaczeniu przy ocenie zasadności późniejszego wypowiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli długotrwałe i częste nieobecności pracownika powtarzają się rok po roku przez kilka lat, nie można przyjąć, że dla oceny zasadności wypowiedzenia znaczenie ma jedynie nieobecność w ostatnim roku, a wcześniejsze nieobecności zdezaktualizowały się.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odrzucił pogląd, że wcześniejsze nieobecności pracownicy zdezaktualizowały się. Podkreślono, że pracodawca wykazujący cierpliwość przez lata może uznać, że limit milczącej akceptacji został wyczerpany, zwłaszcza gdy powtarzające się absencje dezorganizują pracę zespołu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| U.G. | osoba_fizyczna | powódka |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] | instytucja | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
k.p. art. 45 § § 1
Kodeks pracy
Ocena zasadności wypowiedzenia umowy o pracę z powodu powtarzających się nieobecności chorobowych pracownika.
k.p. art. 45 § § 2
Kodeks pracy
Ocena celowości lub możliwości przywrócenia pracownika do pracy w przypadku nieuzasadnionego wypowiedzenia.
Pomocnicze
k.p. art. 32 § § 1
Kodeks pracy
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymagania dotyczące uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
k.p. art. 53 § § 1
Kodeks pracy
Okresy nieobecności uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia.
k.p. art. 113 § § 1
Kodeks pracy
Termin zatarcia ukarania karą porządkową (stosowany per analogiam).
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Istota stosunku pracy.
k.p. art. 41
Kodeks pracy
Zakaz wypowiadania umowy o pracę w czasie usprawiedliwionej nieobecności pracownika.
k.p. art. 53 § § 3
Kodeks pracy
Zakaz rozwiązania umowy bez wypowiedzenia po stawieniu się pracownika do pracy.
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Uwzględnianie stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy.
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w przedmiocie skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Długoletnia historia powtarzających się, długotrwałych nieobecności chorobowych pracownicy dezorganizowała pracę pracodawcy. • Sądy niższych instancji błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące oceny zasadności wypowiedzenia w kontekście wieloletnich absencji. • Pracownica była niezdolna do pracy w momencie orzekania, co czyniło przywrócenie do pracy niecelowym lub niemożliwym.
Odrzucone argumenty
Nieobecności chorobowe pracownicy nie były na tyle długotrwałe ani dezorganizujące pracę, aby uzasadniać wypowiedzenie. • Pracodawca powinien być przygotowany na absencje chorobowe pracowników. • Pracownica wyraziła wolę powrotu do pracy, a jej stanowisko nie zostało zlikwidowane.
Godne uwagi sformułowania
„nieprzewidziane i powtarzające się nieobecności w pracy nie pozwalają oczekiwać, że pracownik wykona powierzone mu zadania w odpowiednim przedziale czasowym” • „nieobecność jednego pracownika nie dezorganizowała pracy” • „pracodawca musi się liczyć z tym, że może pojawić się nagła absencja chorobowa pracownika” • „zwolnienia lekarskie pracowników i niemożność świadczenia przez nich pracy są wpisane w ryzyko prowadzenia działalności każdego pracodawcy” • „nie można przyjąć, że dla oceny zasadności wypowiedzenia znaczenie ma jego nieobecność pracy tylko w ciągu ostatniego roku, licząc wstecz od daty złożenia przez pracodawcę oświadczenia o wypowiedzeniu, a wcześniejsze nieobecności zdezaktualizowały się („przedawniły”)
Skład orzekający
Katarzyna Gonera
przewodniczący-sprawozdawca
Bogusław Cudowski
członek
Krzysztof Rączka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ocena zasadności wypowiedzenia umowy o pracę z powodu powtarzających się nieobecności chorobowych, znaczenie długoletniej historii absencji, wpływ niezdolności do pracy na możliwość przywrócenia do pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika z długą historią nieobecności chorobowych i pracodawcy publicznego. Interpretacja przepisów Kodeksu pracy dotyczących wypowiedzenia i przywrócenia do pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu absencji chorobowej w miejscu pracy i jej wpływu na stosunek pracy, z uwzględnieniem interpretacji Sądu Najwyższego dotyczącej długotrwałych nieobecności i ich wpływu na możliwość przywrócenia do pracy.
“Czy wieloletnie zwolnienia lekarskie mogą być podstawą do zwolnienia? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.