Orzeczenie · 2015-10-20

I PK 290/14

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2015-10-20
SAOSPracyrozwiązanie stosunku pracyWysokanajwyższy
wypowiedzenie zmieniająceodprawaprzyczyny niedotyczące pracownikasąd najwyższyprawo pracyuzasadnienie wypowiedzeniakoszty postępowania

Powódka M. R. domagała się zasądzenia kwoty 22.500 zł tytułem odprawy pieniężnej w związku z rozwiązaniem stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika. Sąd Rejonowy w T. oddalił powództwo, uznając, że przyczyna wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy leżała po stronie pracownicy. Sąd Okręgowy w K. zmienił ten wyrok, zasądzając odprawę. Sąd Okręgowy ustalił, że nowy zarząd pracodawcy nie akceptował powódki na zajmowanym stanowisku i chciał zatrudnić inną osobę, a zaproponowane nowe warunki były rażąco niższe i powierzane nowo przyjmowanym pracownikom. W ocenie Sądu Okręgowego, przyczyny wypowiedzenia zmieniającego leżały po stronie pracodawcy, a roszczenie o odprawę było zasadne. Pozwana Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy uznał, że zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczący uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego nie był zasadny, gdyż wady stylistyczne nie uniemożliwiły zrozumienia konkluzji sądu. Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 10 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników ma zastosowanie również do wypowiedzenia zmieniającego, gdy pracownik odmówi przyjęcia nowych warunków, które są obiektywnie nie do przyjęcia lub stanowią propozycję pozorną. Sąd Najwyższy stwierdził, że zaproponowane powódce warunki były obiektywnie nie do przyjęcia dla osoby z wieloletnim stażem na stanowisku kierowniczym i trzykrotnie wyższym wynagrodzeniem, co czyniło je propozycją pozorną. Ponadto, Sąd Najwyższy powołał się na prawomocny wyrok Sądu Rejonowego, który ustalił, że pozwana nie wykazała zasadności wypowiedzenia zmieniającego i naruszyła przepisy o konsultacji związkowej. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że przyczyna wypowiedzenia zmieniającego nie leżała po stronie powódki, a zatem zostały spełnione przesłanki do nabycia prawa do odprawy pieniężnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie prawa do odprawy pieniężnej w przypadku wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy, gdy zaproponowane warunki są niekorzystne lub pozorne, a także w kontekście ciężaru dowodu zasadności wypowiedzenia zmieniającego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pracownika na stanowisku kierowniczym i oceny zaproponowanych warunków pracy. Interpretacja przepisów o wypowiedzeniu zmieniającym i odprawie może być różna w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy odmowa przyjęcia przez pracownika nowych warunków pracy i płacy, zaproponowanych w wypowiedzeniu zmieniającym, może stanowić podstawę do nabycia prawa do odprawy pieniężnej z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli zaproponowane warunki były obiektywnie nie do przyjęcia lub stanowiły propozycję pozorną, zmierzającą do rozwiązania stosunku pracy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zaproponowane powódce warunki były rażąco niższe i powierzane nowo przyjmowanym pracownikom, co czyniło je obiektywnie nie do przyjęcia i pozornymi. W takiej sytuacji, odmowa przyjęcia nie stanowi współpracy przy rozwiązaniu stosunku pracy, a wypowiedzenie jest uznawane za dokonane z przyczyn niedotyczących pracownika, co uzasadnia prawo do odprawy.

Czy pracodawca musi wykazać konkretne zarzuty wobec pracownika zajmującego stanowisko kierownicze, aby uzasadnić wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pracodawca musi wykazać zasadność wypowiedzenia zmieniającego, w tym udowodnić nienależyte wykonywanie obowiązków pracowniczych lub inne przyczyny leżące po stronie pracownika, które uzasadniają utratę zaufania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na prawomocny wyrok Sądu Rejonowego, który stwierdził, że pracodawca nie wykazał zasadności wypowiedzenia zmieniającego i nie udowodnił nienależytego wykonywania obowiązków przez powódkę. Sąd Najwyższy podkreślił, że utrata zaufania musi mieć oparcie w obiektywnych i racjonalnych przesłankach, a nie być wynikiem arbitralnych ocen.

Czy naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 328 § 2 k.p.c. (dotyczące uzasadnienia wyroku), może stanowić podstawę skargi kasacyjnej?

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy wady uzasadnienia uniemożliwiają kontrolę kasacyjną orzeczenia lub gdy mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że wady stylistyczne i pewna niezręczność w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego nie uniemożliwiły zrozumienia konkluzji sądu, dlatego zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. nie był uzasadniony.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddala skargę kasacyjną
Strona wygrywająca
powódka

Strony

NazwaTypRola
M. R.osoba_fizycznapowódka
Centrum […]innepozwana

Przepisy (13)

Główne

u.z.z.p. art. 8 § ust. 1

Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników

Przepis ma zastosowanie także do wypowiedzenia zmieniającego, gdy pracownik odmówi przyjęcia nowych warunków, które są obiektywnie nie do przyjęcia lub stanowią propozycję pozorną.

u.z.z.p. art. 10 § ust. 1

Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników

Określa przesłanki nabycia prawa do odprawy pieniężnej.

Pomocnicze

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Dotyczy ciężaru dowodu.

k.p. art. 300

Kodeks pracy

Reguluje stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do stosunków pracy.

k.p. art. 38

Kodeks pracy

Dotyczy konsultacji związkowej.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wymagań stawianych uzasadnieniu wyroku.

k.p.c. art. 391

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 3983 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa podstawy skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania.

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia.

k.p.c. art. 366

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy powagi rzeczy osądzonej.

k.p.c. art. 39813 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy związania Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów procesu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaproponowane nowe warunki pracy i płacy były obiektywnie nie do przyjęcia dla pracownicy. • Wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy nastąpiło z przyczyn niedotyczących pracownika. • Pracodawca nie wykazał zasadności wypowiedzenia zmieniającego. • Prawomocny wyrok Sądu Rejonowego wiąże inne sądy w zakresie ustaleń faktycznych dotyczących zasadności wypowiedzenia.

Odrzucone argumenty

Brak akceptacji powódki przez nowy zarząd stanowi przyczynę wypowiedzenia leżącą po stronie pracownika. • Pracodawca nie musi udowadniać faktów uzasadniających utratę zaufania do pracownika zajmującego stanowisko kierownicze. • Uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego było wadliwe i uniemożliwiało kontrolę kasacyjną.

Godne uwagi sformułowania

„wszystkie okoliczności niezwiązane z cechami psychofizycznymi pracownika i sposobem wywiązywania się przez niego z obowiązków pracowniczych, a zatem przyczyn leżących po stronie pracodawcy • „warunki te były obiektywnie nie do przyjęcia przez osobę od wielu lat (15) zatrudnioną na stanowisku kierowniczym i otrzymującą z tego tytułu wielokrotnie (trzykrotnie) wyższe wynagrodzenie. Stanowiły one zatem propozycję pozorną, zmierzającą w istocie do rozwiązania stosunku pracy. • „utrata zaufania do pracownika może wprawdzie stanowić przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie umowy o pracę, jednakże wówczas, gdy znajduje oparcie w przesłankach natury obiektywnej oraz racjonalnej i nie jest wynikiem arbitralnych ocen lub subiektywnych uprzedzeń.

Skład orzekający

Katarzyna Gonera

przewodniczący

Maciej Pacuda

sprawozdawca

Romualda Spyt

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do odprawy pieniężnej w przypadku wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy, gdy zaproponowane warunki są niekorzystne lub pozorne, a także w kontekście ciężaru dowodu zasadności wypowiedzenia zmieniającego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pracownika na stanowisku kierowniczym i oceny zaproponowanych warunków pracy. Interpretacja przepisów o wypowiedzeniu zmieniającym i odprawie może być różna w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądowa interpretacja przepisów o wypowiedzeniu zmieniającym może chronić pracownika przed pozornymi propozycjami pracodawcy, prowadzącymi do utraty dotychczasowych warunków pracy i płacy. Podkreśla znaczenie obiektywnej oceny sytuacji pracownika.

Pozorne wypowiedzenie zmieniające: kiedy pracownik ma prawo do odprawy mimo odmowy przyjęcia nowych warunków?

Dane finansowe

WPS: 22 500 PLN

odprawa pieniężna: 22 500 PLN

koszty zastępstwa prawnego: 900 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst