I PK 271/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła pracownika H. S., zatrudnionego w Akademii na stanowisku kierownika działu, który został zwolniony dyscyplinarnie z powodu zarzutów dotyczących zlecania przeglądów technicznych obiektów Akademii firmie zewnętrznej bez porównania ofert i bez pisemnych umów, a także wykonywania tych przeglądów jako podwykonawca. Sąd Rejonowy uznał te zarzuty za uzasadniające zwolnienie. Sąd Okręgowy zmienił wyrok, przywracając pracownika do pracy, argumentując, że pracodawca nie dochował miesięcznego terminu na zwolnienie oraz że działania pracownika nie stanowiły ciężkiego naruszenia obowiązków, gdyż praktyka zlecania usług pracownikom była akceptowana. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pozwanej Akademii, uchylił wyrok Sądu Okręgowego. Wskazał na potrzebę ponownej oceny, czy działania pracownika stanowiły ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych (art. 52 § 1 pkt 1 k.p.), w szczególności w kontekście dbałości o dobro zakładu pracy i interesy majątkowe pracodawcy, będącego jednostką sektora finansów publicznych. Ponadto, Sąd Najwyższy podkreślił, że kluczowe jest ustalenie, który organ uczelni był kompetentny do dokonania zwolnienia i od kiedy należy liczyć miesięczny termin na jego dokonanie (art. 52 § 2 k.p.), wskazując, że organem tym jest rektor, a nie kanclerz czy kwestor, chyba że udzielono im stosownych pełnomocnictw. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na błędy Sądu Okręgowego w ocenie tych kwestii i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie organu kompetentnego do zwolnienia dyscyplinarnego w uczelni publicznej, moment rozpoczęcia biegu terminu do zwolnienia, ocena ciężkości naruszenia obowiązków pracowniczych w kontekście finansów publicznych i zamówień publicznych.
Dotyczy specyfiki uczelni publicznych i ich organów zarządzających.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zlecanie przez pracownika przeglądów technicznych obiektów budowlanych z wolnej ręki, bez porównania ofert i bez pisemnych umów, a także jednoczesne pełnienie funkcji podwykonawcy, stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy uznał, że kwestia ta wymaga ponownej oceny, wskazując na potrzebę analizy w kontekście dbałości o dobro zakładu pracy i interesy majątkowe pracodawcy, zwłaszcza jednostki sektora finansów publicznych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że ocena ciężkości naruszenia obowiązków pracowniczych powinna uwzględniać stopień winy i naruszenia interesów pracodawcy, a także specyfikę stanowiska pracownika. Wskazał na potrzebę analizy w kontekście art. 100 § 2 pkt 4 k.p. (dbałość o dobro zakładu pracy) i art. 52 § 1 pkt 1 k.p. (ciężkie naruszenie obowiązków).
Czy pracodawca dochował miesięcznego terminu na rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika, licząc od daty uzyskania wiadomości o okolicznościach uzasadniających zwolnienie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy błędnie przyjął, iż termin został przekroczony, nieprawidłowo identyfikując organ kompetentny do podejmowania czynności z zakresu prawa pracy i datę uzyskania wiadomości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że termin z art. 52 § 2 k.p. biegnie od momentu uzyskania wiadomości przez organ zarządzający pracodawcą lub osobę uprawnioną do dokonywania czynności z zakresu prawa pracy. W przypadku uczelni publicznej takim organem jest rektor, a nie kanclerz czy kwestor, chyba że udzielono im pełnomocnictwa. Sąd Okręgowy nie ustalił prawidłowo kompetencji organów i daty uzyskania wiadomości przez właściwy organ.
Kto jest organem uprawnionym do dokonywania czynności z zakresu prawa pracy w uczelni publicznej i od kiedy należy liczyć termin na rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organem uprawnionym jest rektor, chyba że udzielono pełnomocnictwa innym osobom. Termin biegnie od momentu uzyskania wiadomości przez ten organ.
Uzasadnienie
Zgodnie z Prawem o szkolnictwie wyższym, rektor jest jednoosobowym organem uczelni i przełożonym pracowników. Termin z art. 52 § 2 k.p. rozpoczyna bieg od momentu uzyskania wiadomości przez rektora lub osobę przez niego upoważnioną.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Akademia [...] w B. | instytucja | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p. art. 52 § § 1 pkt 1
Kodeks pracy
Uzasadniona przyczyna rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika stanowi ciężkie naruszenie przez niego podstawowych obowiązków pracowniczych.
k.p. art. 52 § § 2
Kodeks pracy
Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika nie może nastąpić po upływie jednego miesiąca od uzyskania przez pracodawcę wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy.
u.p.s.w. art. 66 § ust. 1
Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym
Rektor kieruje działalnością uczelni i reprezentuje ją na zewnątrz, jest przełożonym pracowników, studentów i doktorantów uczelni.
Pomocnicze
k.p. art. 100 § § 1
Kodeks pracy
Pracownik jest obowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować się do poleceń przełożonych.
k.p. art. 100 § § 2 pkt 4
Kodeks pracy
Pracownik jest obowiązany dbać o dobro zakładu pracy, chronić jego mienie oraz zachować w tajemnicy informacje, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę.
u.f.p. art. 44 § ust. 3 pkt 1
Ustawa o finansach publicznych
Wydatki publiczne powinny być dokonywane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów.
p.z.p. art. 70
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Reguluje procedury udzielania zamówień publicznych, w tym zapytanie o cenę.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z danego faktu wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Strony są obowiązane przedstawiać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wynikają skutki prawne.
k.p. art. 31
Kodeks pracy
Czynności z zakresu prawa pracy dokonuje się w imieniu pracodawcy, a w przypadku pracodawcy będącego jednostką organizacyjną – osoba lub organ zarządzający tą jednostką albo inna osoba upoważniona do dokonywania takich czynności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Okręgowy błędnie ocenił, że pracodawca nie dochował terminu na zwolnienie, nie ustalając prawidłowo organu kompetentnego do podjęcia czynności z zakresu prawa pracy. • Sąd Okręgowy nie dokonał wystarczającej oceny, czy działania pracownika stanowiły ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych w kontekście dbałości o dobro zakładu pracy i interesy majątkowe pracodawcy.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Sądu Okręgowego, że pracodawca akceptował praktykę zlecania usług pracownikom i dlatego nie można było zwolnić pracownika, została uznana za nietrafną. • Argumentacja Sądu Okręgowego, że pracownik nie był uprawniony do zawierania umów z podmiotami zewnętrznymi, nie wykluczała możliwości naruszenia obowiązków pracowniczych.
Godne uwagi sformułowania
Rozwiązanie umowy o pracę z powodu ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych jest nadzwyczajnym i najbardziej dotkliwym dla pracownika sposobem rozwiązania stosunku pracy. • Obowiązek wykazania (udowodnienia) wskazanej przyczyny rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika obciąża pracodawcę. • Rażące niedbalstwo, jako element ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, jest postacią winy nieumyślnej, której nasilenie wyraża się w całkowitym ignorowaniu przez pracownika następstw jego działania. • Działania pracownika godzące w tę wspólną wartość (dobro zakładu pracy) stanowią naruszenie obowiązku przewidzianego art. 100 § 2 pkt 4 k.p. • Uzyskanie przez pracodawcę wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika następuje w momencie, w którym o zachowaniu pracownika dowiaduje się osoba lub organ zarządzający jednostką organizacyjną pracodawcy albo inna wyznaczona do tego osoba, uprawniona do rozwiązania umowy o pracę.
Skład orzekający
Katarzyna Gonera
przewodniczący-sprawozdawca
Bogusław Cudowski
członek
Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie organu kompetentnego do zwolnienia dyscyplinarnego w uczelni publicznej, moment rozpoczęcia biegu terminu do zwolnienia, ocena ciężkości naruszenia obowiązków pracowniczych w kontekście finansów publicznych i zamówień publicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki uczelni publicznych i ich organów zarządzających.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych ze zwolnieniem dyscyplinarnym, terminami, kompetencjami organów w uczelniach publicznych oraz potencjalnym konfliktem interesów i nieprawidłowościami w wydatkowaniu środków publicznych.
“Czy pracodawca może zwolnić dyscyplinarnie po upływie terminu? Sąd Najwyższy analizuje kompetencje rektora i zasady wydatkowania środków publicznych.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.