I PK 270/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa pracodawcy, K. Spółki Akcyjnej w Z., przeciwko pracownikowi J. J. o sprostowanie protokołu powypadkowego. Pracodawca chciał zmienić kwalifikację wypadku przy pracy z "ciężkiego" na powodujący jedynie czasową niezdolność do pracy. Argumentował, że taka kwalifikacja może wpłynąć na wysokość składek na ubezpieczenie wypadkowe. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pracodawcy, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego o braku legitymacji biernej pozwanego pracownika oraz braku czynnej legitymacji powoda ze względu na przyjętą podstawę materialno-prawną roszczenia (art. 189 k.p.c.). Sąd Apelacyjny uznał, że pracodawca nie wykazał interesu prawnego w ustaleniu stosunku prawnego łączącego go z pracownikiem w zakresie sprostowania protokołu. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracodawcy. Podkreślono, że protokół powypadkowy jest dokumentem prywatnym sporządzanym przez pracodawcę, a pracownik ma prawo zgłaszać uwagi lub zastrzeżenia. Pracodawca, który sporządził lub zatwierdził protokół, może we własnym zakresie dokonać korekt niezgodnych ze stanem faktycznym lub prawnym, bez potrzeby wszczynania procesu sądowego przeciwko pracownikowi, który nie był autorem protokołu i nie zgłaszał do niego uwag. Sąd Najwyższy uznał, że pracodawca nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. w sądowym żądaniu sprostowania protokołu powypadkowego przez pracownika, zwłaszcza gdy celem jest uniknięcie sankcyjnych składek ubezpieczeniowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że pracodawca nie ma interesu prawnego w żądaniu sprostowania protokołu powypadkowego przeciwko pracownikowi, który go nie sporządzał, oraz że protokół jest dokumentem prywatnym, który pracodawca może korygować we własnym zakresie.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której pracodawca sam sporządził i zatwierdził protokół, a pracownik nie zgłaszał do niego uwag. Kwestia kwalifikacji wypadku jako ciężkiego i jej wpływu na składki jest rozstrzygana w postępowaniu ubezpieczeniowym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pracodawca posiada czynną legitymację procesową, a pracownik bierną legitymację procesową, do wystąpienia na podstawie art. 189 k.p.c. z roszczeniem o sprostowanie zatwierdzonego protokołu powypadkowego w zakresie ustalenia, iż wypadek jakiemu uległ pracownik nie był ciężkim wypadkiem przy pracy, w sytuacji gdy strony były związane stosunkiem pracy, a okoliczność ta wpływa na prawa i obowiązki powoda?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracodawca nie posiada interesu prawnego w żądaniu sprostowania protokołu powypadkowego przeciwko pracownikowi, który go nie sporządzał.
Uzasadnienie
Pracodawca nie ma interesu prawnego w sądowym żądaniu sprostowania protokołu powypadkowego, który sam sporządził i zatwierdził. Pracownik nie jest stroną, która sporządza protokół, a pracodawca może dokonać korekt we własnym zakresie.
Czy roszczenie pracodawcy, którego przedmiotem jest kwestia kwalifikacji wypadku przy pracy pracownika jako wypadku ciężkiego, dotyczy ustalenia faktu prawotwórczego oddziaływującego bezpośrednio na sferę prawną pracodawcy i czy posiada on interes prawny w ustaleniu takiej okoliczności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracodawca nie posiada interesu prawnego w takim żądaniu.
Uzasadnienie
Kwalifikacja wypadku jako ciężkiego ma jedynie pośredni związek z wysokością składek pracodawcy, które są sankcją prawa ubezpieczeń społecznych. Pracodawca powinien kontestować wymiar składki w postępowaniu w sprawie ubezpieczeń społecznych, a nie poprzez sprostowanie protokołu powypadkowego przeciwko pracownikowi.
Czy protokół powypadkowy sporządzony przez pracodawcę jest dokumentem urzędowym, czy prywatnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Protokół powypadkowy jest dokumentem prywatnym.
Uzasadnienie
Protokół jest sporządzany przez zespół powypadkowy pracodawcy i zatwierdzany przez pracodawcę, którzy nie należą do kręgu podmiotów wydających dokumenty urzędowe. Pracodawca może we własnym zakresie dokonać korekt w takim dokumencie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. Spółka Akcyjna w Z. | spółka | powód |
| J. J. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (22)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Wymaga wykazania przez powoda kwalifikowanego interesu w żądaniu ochrony prawnej w wyroku ustalającym oraz istnienia lub nieistnienia ustalanego stosunku prawnego lub prawa. Pracodawca nie wykazał takiego interesu w żądaniu sprostowania protokołu powypadkowego.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
ustawa systemowa art. 15 § 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
ustawa wypadkowa art. 28 § 2
Ustawa o świadczeniach odszkodowawczych w razie wypadków przy pracy i chorób zawodowych
ustawa wypadkowa art. 31 § 2
Ustawa o świadczeniach odszkodowawczych w razie wypadków przy pracy i chorób zawodowych
ustawa wypadkowa art. 31 § 3
Ustawa o świadczeniach odszkodowawczych w razie wypadków przy pracy i chorób zawodowych
ustawa wypadkowa art. 34 § 1
Ustawa o świadczeniach odszkodowawczych w razie wypadków przy pracy i chorób zawodowych
k.p.c. art. 217 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 278 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391
Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy art. 13
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy art. 4
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy art. 5
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy art. 6
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy art. 8
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy art. 11
ustawa wypadkowa art. 3 § 5
Ustawa o świadczeniach odszkodowawczych w razie wypadków przy pracy i chorób zawodowych
k.c. art. 245
Kodeks cywilny
Dotyczy dokumentów prywatnych.
k.c. art. 244 § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy dokumentów urzędowych.
ustawa wypadkowa art. 31 § 10
Ustawa o świadczeniach odszkodowawczych w razie wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Możliwość korekty protokołu powypadkowego przez pracodawcę.
ustawa wypadkowa art. 34
Ustawa o świadczeniach odszkodowawczych w razie wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Odpowiedzialność pracodawcy za podanie nieprawdziwych danych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracodawca nie ma interesu prawnego w żądaniu sprostowania protokołu powypadkowego, który sam sporządził i zatwierdził. • Pracownik nie jest stroną, która sporządza protokół powypadkowy, a zatem nie posiada biernej legitymacji procesowej w sprawie o jego sprostowanie. • Protokół powypadkowy jest dokumentem prywatnym, który pracodawca może korygować we własnym zakresie. • Kwestia podwyższonych składek na ubezpieczenie wypadkowe powinna być rozstrzygana w postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych, a nie w procesie o sprostowanie protokołu.
Odrzucone argumenty
Pracodawca posiada interes prawny w ustaleniu, że wypadek nie był ciężki, ze względu na wpływ na wysokość składek na ubezpieczenie wypadkowe. • Naruszenie art. 217, 227, 278 § 1 w zw. z art. 391 k.p.c. przez niezastosowanie i niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego.
Godne uwagi sformułowania
wysoce kontrowersyjne jest powództwo pracodawcy o sprostowanie „własnego” protokołu powypadkowego • żądanie sprostowania protokołu powypadkowego, który sporządza pracodawca, przez pracownika poszkodowanego w wypadku przy pracy już prima facie nie ma żadnych racjonalnych, prawnych ani jurydycznych podstaw • nieracjonalna droga „samo zaskarżenia” informacji zawartych w sporządzonym i zatwierdzonym przez pracodawcę dokumencie ze stosunku pracy • Protokół powypadkowy jest dokumentem prywatnym w rozumieniu art. 245 k.p.c.
Skład orzekający
Bogusław Cudowski
przewodniczący
Bohdan Bieniek
członek
Zbigniew Myszka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że pracodawca nie ma interesu prawnego w żądaniu sprostowania protokołu powypadkowego przeciwko pracownikowi, który go nie sporządzał, oraz że protokół jest dokumentem prywatnym, który pracodawca może korygować we własnym zakresie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której pracodawca sam sporządził i zatwierdził protokół, a pracownik nie zgłaszał do niego uwag. Kwestia kwalifikacji wypadku jako ciężkiego i jej wpływu na składki jest rozstrzygana w postępowaniu ubezpieczeniowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak pracodawca próbuje uniknąć potencjalnych kosztów poprzez manipulację dokumentacją, co jest interesujące z perspektywy prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Pokazuje też, jak sądy interpretują pojęcie interesu prawnego.
“Pracodawca chciał zmienić 'ciężki' wypadek w zwykły, by zapłacić mniej. Sąd Najwyższy: 'Nie tędy droga!'”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.