II PK 267/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej spółki z o.o. od wyroku dotyczącego odszkodowania i odprawy, uznając ją za oczywiście bezzasadną ze względu na utrwalone orzecznictwo dotyczące umów na czas określony.
Spółka P. [...] Sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w L., kwestionując długoterminowe umowy o pracę na czas określony i podnosząc zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu pracy, cywilnego oraz Konstytucji RP. Sąd Najwyższy, badając jedynie przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania, uznał ją za oczywiście bezzasadną. Powołując się na utrwalone orzecznictwo, Sąd wskazał, że zawieranie długich umów terminowych w celu swobodnego ich rozwiązania jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, a przekroczenie 24-miesięcznego okresu zatrudnienia na podstawie umów na czas określony skutkuje przekształceniem ich w umowy na czas nieokreślony.
Sąd Najwyższy rozpoznawał skargę kasacyjną pozwanej P. [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 13 czerwca 2013 r., dotyczącego odszkodowania i odprawy. Skarżąca zarzucała naruszenie szeregu przepisów, w tym k.p.c., k.p., k.c. oraz Konstytucji RP, podnosząc istotne zagadnienia prawne dotyczące dopuszczalności zawierania długich umów o pracę na czas określony, zwłaszcza w kontekście przepisów ustawy antykryzysowej i zasad demokratycznego państwa prawa. Sąd Najwyższy, działając w ramach przedsądu, badał jedynie przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, które podkreśla rolę Sądu Najwyższego w zapewnieniu jednolitości wykładni i rozwoju prawa. Sąd wskazał, że skarżąca nie wykazała, iż sprawa budzi poważne wątpliwości prawne, które nie znalazłyby wystarczającego rozwiązania w dotychczasowym orzecznictwie i doktrynie. Powołując się na liczne własne orzeczenia, Sąd przypomniał, że zawieranie długoterminowych umów terminowych z klauzulą dwutygodniowego wypowiedzenia jest sprzeczne z przeznaczeniem prawa do zatrudnienia terminowego i zasadami współżycia społecznego. Ponadto, Sąd odwołał się do wyroku z dnia 4 października 2013 r. (I PK 67/13), zgodnie z którym stosunek pracy na czas określony trwający ponad 2 lata po wejściu w życie ustawy antykryzysowej obowiązuje na czas nieokreślony. Podkreślono, że stanowisko doktryny w tej kwestii jest jednoznaczne. W świetle powyższego, Sąd Najwyższy uznał skargę kasacyjną za oczywiście bezzasadną i odmówił jej przyjęcia do rozpoznania na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, zawieranie długotrwałych umów terminowych w celu ich swobodnego rozwiązywania jest sprzeczne z przeznaczeniem prawa do zatrudnienia terminowego i zasadami współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym takie umowy naruszają zasady współżycia społecznego i społeczno-gospodarcze przeznaczenie prawa do zatrudnienia terminowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
P. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. R. | osoba_fizyczna | powód |
| P. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L. | spółka | pozwany |
| W. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
ustawa antykryzysowa art. 13 § 1
Ustawa z dnia 1 lipca 2009 r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców
Określa skutki przekroczenia 24-miesięcznego okresu zatrudnienia na podstawie umów na czas określony.
k.p. art. 25 § 1
Kodeks pracy
Reguluje kwestie umów na czas określony i ich przekształcania w umowy na czas nieokreślony.
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie.
k.p.c. art. 316 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p. art. 11
Kodeks pracy
k.p. art. 8
Kodeks pracy
k.p. art. 23 § 1
Kodeks pracy
k.c. art. 58 § 1 i 2
Kodeks cywilny
k.p. art. 300
Kodeks pracy
k.p. art. 25 § 1
Kodeks pracy
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawa.
Konstytucja RP art. 22
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wolność gospodarcza.
k.c. art. 65 § 2
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 132 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przekroczenie 24-miesięcznego okresu zatrudnienia na podstawie umów na czas określony skutkuje przekształceniem ich w umowy na czas nieokreślony. Zawieranie długotrwałych umów terminowych w celu ich swobodnego rozwiązywania jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa do zatrudnienia terminowego.
Odrzucone argumenty
Długie umowy na czas określony, nawet z klauzulą dwutygodniowego wypowiedzenia, są dopuszczalne w świetle przepisów konstytucyjnych i prawa pracy. Kwestionowanie okresu obowiązywania umów na czas określony narusza zasady konstytucyjne.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest bowiem ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji. Nie można uznać, iż zagadnienie prawne budzi poważne wątpliwości, jeśli skarżący nie uzasadni tego, np. przez wykazanie, że dotychczasowe orzecznictwo i doktryna prawa nie dają w tym zakresie wystarczającego rozwiązania. Generalnie z utrwalonego orzecznictwa wynika, że zawarcie długotrwałej umowy terminowej po to, ażeby można ją w dowolnym momencie swobodnie rozwiązać, pozostaje w sprzeczności ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa do zatrudnienia terminowego i z zasadami współżycia społecznego. Skutkiem przekroczenia 24 miesięcznego okresu zatrudnienia na podstawie umów na czas określony jest przekształcenie umowy terminowej w umowę na czas nieokreślony, której wypowiedzenie podlega reżimowi stosownych przepisów kodeksu pracy.
Skład orzekający
Bogusław Cudowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego dotyczącej przekształcania umów na czas określony w umowy na czas nieokreślony po przekroczeniu 24 miesięcy, a także zasadności kwestionowania takich umów jako sprzecznych z zasadami współżycia społecznego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą antykryzysową i ogólnymi zasadami prawa pracy dotyczącymi umów na czas określony. Nie stanowi przełomu, lecz utrwala istniejące stanowisko.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu umów na czas określony i ich potencjalnego przekształcania w umowy na czas nieokreślony, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców. Utrwalona linia orzecznicza SN potwierdza pewność prawa w tym zakresie.
“Długa umowa na czas określony? Sąd Najwyższy przypomina: może być umową na czas nieokreślony!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II PK 267/13 POSTANOWIENIE Dnia 12 marca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogusław Cudowski w sprawie z powództwa S. R. przeciwko P. […] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w L., […] W. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o odszkodowanie i odprawę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 marca 2014 r., skargi kasacyjnej strony pozwanej P. […] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w L. z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. akt V Pa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Pozwana P. […] Sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w L. z 13 czerwca 2013 r. Zarzucono naruszenie art. 382 k.p.c., art. 316 § 1 k.p.c., art. 11 k.p., art. 8 k.p., art. 23 1 k.p., art. 58 § 1 i 2 k.c. w związku art. 300 k.p., art. 25 § 1 k.p., art. 11 k.p., art. 2 i 22 Konstytucji RP, art. 65 § 2 k.c. w związku z art. 300 k.p. W ocenie skarżącej w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, które przedstawione w postaci następujących pytań: 1) „Czy w świetle dyrektyw płynących z zasady demokratycznego państwa prawa wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP oraz art. 22 Konstytucji RP dopuszczalne jest zawieranie długich umów o pracę na czas określony w sytuacji, gdy przepisy obowiązującego prawa, poza art. 13 ust. 1 ustawy z 1 lipca 2009 r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców nie określają górnego limitu obowiązywania takich umów?, 2) Czy kwestionowanie okresu obowiązywania umów o pracę zawartych na czas określony z punktu widzenia naruszenia zasad trwałości stosunku pracy, zasad współżycia społecznego czy obejścia ustawy - nie stoi w sprzeczności z normami konstytucyjnymi zawartymi i wynikającymi z wykładni art. 2 i art. 22 Konstytucji RP?, 3) Czy w świetle ww. przepisów konstytucji RP oraz wobec braku stosownej normy prawnej dopuszczalne jest uznawanie długich umów o pracę na czas określony za umowy o pracę zawarte na czas nieokreślony, a jeżeli tak, to na jakiej podstawie prawnej i jaka jest cezura czasowa?, 4) Czy w świetle obowiązujących przepisów prawa zasadne jest uznanie, że długa umowa o pracę na czas określony przekształca się w umowę o pracę na czas nieokreślony, a jeżeli tak, to jaka długość obowiązywania umowy o pracę na czas określony decyduje o takim przekształceniu?”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie ( postanowienie SN z 16 maja 2008 r., I UK 16/08, LexPolonica nr 3058328). Ma to ma umożliwić wybór jedynie takich spraw, które powinny zostać rozpoznane przez organ najwyższego szczebla sądownictwa ze względu na interes publiczny (postanowienie SN z 29 stycznia 2011 r., I UK 295/10, niepubl.). Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest bowiem ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (postanowienie SN z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000/7-8/147). Nie można uznać, iż zagadnienie prawne budzi poważne wątpliwości, jeśli skarżący nie uzasadni tego, np. przez wykazanie, że dotychczasowe orzecznictwo i doktryna prawa nie dają w tym zakresie wystarczającego rozwiązania (postanowienia SN z 27 maja 2010 r., II PK 66/10, niepubl., podobnie SN w postanowieniu z 25 sierpnia 2004 r., I PZP 4/04, Wspólnota 2004/19/54). Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się w sprawie zawierania długoterminowych umów na czas określony z klauzulą dopuszczającą dwutygodniowe wypowiedzenie (przykładowo wyroki SN z 25 lutego 2009 r., II PK 186/08, OSNP 2010/19-20/230, 7 września 2005 r., II PK 294/04, OSNP 2006/13-14/207 , 25 października 2007 r. , II PK 49/2007 , LexPolonica nr 1955713). Generalnie z utrwalonego orzecznictwa wynika, że z awarcie długotrwałej umowy terminowej po to, ażeby można ją w dowolnym momencie swobodnie rozwiązać, pozostaje w sprzeczności ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa do zatrudnienia terminowego i z zasadami współżycia społecznego. Sąd Najwyższy wypowiadał się też w kwestii umów terminowych regulowanych tzw. ustawą antykryzysową. W wyroku z 4 października 2013 r., I PK 67/13, LEX nr 1385751 , stwierdzono, że stosunek pracy na czas określony trwający przez ponad 2 lata po wejściu w życie ustawy antykryzysowej obowiązuje na czas nieokreślony. W uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdzono, że skutkiem przekroczenia 24 miesięcznego okresu zatrudnienia na podstawie umów na czas określony jest przekształcenie umowy terminowej w umowę na czas nieokreślony, której wypowiedzenie podlega reżimowi stosownych przepisów kodeksu pracy. W kwestii tego problemu stanowisko doktryny prawa pracy, które podziela Sąd Najwyższy, jest jednoznaczne. Twierdzi się mianowicie, że stosunki pracy na czas określony, trwające po dniu wejścia w życie ustawy antykryzysowej ponad 24 miesiące, należy uznać za stosunek pracy na czas nieokreślony (tak M. Raczkowski: Umowy o na czas określony w ustawie antykryzysowej, PiZS 2010/6/16, czy K. Jaśkowski: Komentarz do art. 25 1 Kodeksu pracy, LEX). W wyroku z dnia 18 stycznia 2013 r., II PK 149/12 Sąd Najwyższy przyjął, że w tej sytuacji dochodzi do zawarcia umowy na czas nieokreślony poprzez dopuszczenie pracownika do pracy. Na tej podstawie należało uznać, że pracodawca naruszył przepisy k.p. dotyczące okresu wypowiedzenia oraz zasadności przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę na czas nieokreślony. Na uwagę zasługuje także uchwała Sądu Najwyższego z 9 sierpnia 2012 r., III PZP 5/12, OSNP 2013/1-2/1, w której stwierdzono, że umowa o pracę na czas określony zawarta przed 22 sierpnia 2009 r. rozwiązuje się w przewidzianym w niej terminie, choćby trwała ponad 24 miesiące po dniu 21 sierpnia 2009 r. (art. 13 ust. 1 w związku z art. 35 ustawy z dnia 1 lipca 2009 r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców, Dz.U. Nr 125, poz. 1035 ze zm.). Skargę należało zatem ocenić jako oczywiście bezzasadną i odmówić przyjęcia jej do rozpoznania (art. 398 9 § 2 k.p.c.). Z akt sprawy wynika, że odpowiedź na skargę została zwrócona (art. 132 § 1 k.p.c.). [aw]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI